Wypchnął ją mocno za próg i zatrzasnął drzwi. Jagoda najpierw leciała na ślizgu, potem potknęła się i wpadła na drewniane podesty podwórka. Otrzepała dłonie, usiadła na mokrym desce i ostrożnie dotknęła płonącej policzki, po czym zeszła w dół, aż w końcu dotknęła wargi. Na palcach pozostał krwawy ślad. To nie zdziwiło Jagodę znów jej mąż rozbił jej wargi. Ale policzka bolała jeszcze mocniej.
Ile to już razy Staś nie mógł się powstrzymać? Zdarzało się to mu dość często.
Jagoda wróciła do drzwi, przyłożyła czoło do szorstkiej belki i próbowała złapać oddech. Z za drzwi dochodziły głośne, przerażone szlochy Lucja i Nina, ich córki z Stasiem. Serce ścisnęło się w żal i gniew. Chciała ich nie ranić Dotknęła językiem spuchniętej, lekko słonej wargi rezultat kolejnej kłótni, kolejnego wybuchu ślepej, niepohamowanej zazdrości.
Wszystko zaczęło się od jednej głupiej uśmiechu. Na spotkaniu przywóda, czterdziestoletni wesoły facet w czerwonej twarzy, żartował o zbiorach. Jagoda, stojąc obok, niechcący się roześmiała. To zobaczyła Grażyna, siostra Stasia. Jej ostry, jak igła, wzrok przytrzymał się Jagody o sekundę dłużej niż trzeba. Wystarczyło. Grażyna nie zwlekając, przekazała wszystko bratu i dorzuciła własne uwagi. Znała go w gniewie jak własną kieszeń.
Jagoda odpychając się od framugi, zadrżała i poszła w stronę zagłębienia. Usiadła na zimnym pniu. Wrzesieńowy wieczór był ciepły niczym w dzień, ale ziemia już szarpała nocnym chłodem. Irytujący wiatr wdzierał się pod cienki szalik. Marzyła o cieple przy piecu, przy dzieciach Ale dokąd iść? Do rodziny Stasia? Grażyna pierwsza przywitałaby ją z kąsem. Nie zostało już nikogo bliskiego. Matka nie żyła od roku. Serce ścisnęło się jeszcze mocniej, łzy gorące i gorzkie spłynęły po policzkach. Tęskniła za mamą i jej zapachem suszone jabłka, dymek z komina, ciche kołyszące słowa, które koiłyby ból. A teraz nie było już nikogo, kto by ten ból uśmierzył.
Jak tak? myślała, patrząc w nadchodzącą ciemność. Co ja zrobiłam, iż siedzę przy zamkniętych drzwiach własnego domu jak bezdomny pies i nie widzę wyjścia?
A dopiero siedem lat temu siedem lat. Zamknęła oczy i przez słoneczną łzę wyłonił się inny obraz ten, w którym była szczęśliwa. Miał swojego ukochanego mężczyznę, obie rodziny szykowały się do ślubu.
***
Powietrze było gęste i słodkie, pachniało ściętym sianem i nadchodzącym zmierzchem. Szli ramię w ramię ona i Wojtek, który ją tak kochał.
Jutro wyszeptała Jagoda, patrząc w stronę zachodzącego słońca. Nie mogę w to uwierzyć.
Wojtek mocniej ścisnął jej dłoń. Jego duża, ciepła palma otuliła jej delikatne paluszki.
Ja wierzę. Od tego dnia, kiedy wkurzona wskoczyłaś na sosnę po piłkę i bałaś się zejść, pamiętasz?
Jagoda roześmiała się.
Pamiętam. A ty stałeś na dole i krzyczałeś: Skacz, złapię. I złapałeś.
Ich miłość była wielka. Cała wioska o tym wiedziała. Ale nie zawsze tak było. Na samym początku stała Grażyna Zawadzka, siostra tego samego, który został Jagodzie mężem. Wojtkowi podobała się też Grażyna. A kto nie lubiłby tego faceta z figlarnymi oczami i kręconą grzywą? Grażyna, zżółknięta z zazdrości, robiła wszystko, by ich rozdzielić. Szeptała podrogą: iż Jagoda nie jest warta takiego chłopaka, iż ich rodzina jest biedna. Namawiały inne dziewczyny, by nie podchodziły do Jagody, nazywały ją niewdzięczną i wybredną.
Lecz te podłości nie przyklejały się do Jagody. Przeszła przez nie jak przez niewidzialne szkło, pozostawiając powierzchnię czystą i lśniącą. Grażyna wściekła się jeszcze bardziej, a jej żółć paliła od środka. Wojtek śmiał się z plotek.
Nie jestem aniołem odrzucał, gdy ktoś przynosił mu kolejny plotek. Jagoda jest inna. Nie próbujcie mnie oszukać.
Ich związek, mimo szemrania, był niewinnie piękny. Spacerki do domu, rozmowy przy bramie, rzadkie, zawstydzone buziaki w policzek. Wszystko zmieniło się na miesiąc przed ślubem. Wojtek zdawał się być inny.
Zwykle odprowadzając ją do bramy, odwracał się lekko, machając ręką. Teraz przytulał ją tak mocno, iż wyglądało, jakby chciał wchłonąć ją całkiem, i nie puszczał.
Wojtku, co się z tobą dzieje? spytała Jagoda, czując napięte mięśnie.
Nie wiem odpowiedział przytłumiony, przyciskając twarz do jej włosów. jeżeli puszczę, może już nigdy nie zobaczę jej. Serce mi pęka.
Głupoty szepnęła, głaszcząc jego ogoloną głowę. Zawsze jesteśmy razem. Jutro się zobaczymy.
Jutro westchnął, a w tym westchnieniu była nieznana jej tęsknota.
Potem, gdy wszystko się stało, matka Jagody westchnęła: To on wyczuł, córeczko. Młodym sercem wiedział, iż rozstanie już nadchodzi. I tego wieczoru, tuż przed uroczystością, nie wytrzymał.
Wojtku, wytrzymaj jeszcze jedną noc łagodnie namawiała Jagoda. Zamiast tego ogarnęła go prawdziwa namiętność, a Jagoda topiła się w jego ustach i dotyku. Leżeli pod ogromną wierzby, której gałęzie ukrywały ich przed wzrokiem przechodniów. Nikt nie przechadzał się tą ulicą nocą miejsce było wyjątkowo intymne. Szepty Wojtka były gorące, przerywane, a ręce drżały, podnosząc dół jej sukni.
Co z tego, nie mogę dłużej czekać. Jutro i tak zostaniesz moją żoną. Moją żoną!
Nie sprzeciwiała się, bo i ona tego chciała. Nocne niebo, usiane gwiazdami, przelatywało przed jej oczami Jagoda stała się kobietą pod cieniem tej wierzby, w gęstym zapachu ziemi i dzikiej trawy.
A potem, wycierając ręką mokre od łez policzki, Wojtek, szczęśliwy i spokojny, poszedł do domu. Prawdopodobnie po drodze, przepełniony emocjami, postanowił się wykąpać. Co się stało w rzece tej ciemności, nikt nie znał. Znalaziono go dopiero następnego dnia, gdy miał się odbyć ich ślub. Jego ciało przymocowano do brzegu.
***
Rozpacz przygnębiła Jagodę jak burza. Stała się cieniem samej siebie. Dniami siedziała przy oknie, w które Wojtek kiedyś wrzucał małe kamyki, by ją przyciągnąć, i przędła w rękach ślubną suknię. Białą, jedwabną, z koronkowymi rękawami, którą własnoręcznie wyszywała zimowymi wieczorami. Palce, cienkie i przezroczyste, nieustannie przeplatały koronki, jakby w tym rytmie można było znaleźć odpowiedź.
Za co? szepnęła czasem, ledwo słyszalna, jak szelest firanek. Za co?
Matka, patrząc na nią, płakała w ukryciu, wycierając łzy krawędzią fartucha. Bała się, iż córka zaraz się złamie jak sucha gałąź i pójdzie za swoim narzeczonym.
Wtedy, gdy w domu zagościło milczące rozpacze, na progu pojawiła się Grażyna. Ta sama. Stała, opuchnięta od łez, w prostym lnianym stroju, a jej zwykle zadziorne oczy były pełne żalu.
Jagodo Jagodu rzuciła się na nią z progu, upadając na kolana i obejmując jej szczuple nogi. Wybacz mi! Boże, wybacz mi wszystkie moje podłe słowa! Wojtka już nie ma i nie mamy już nic do podzielenia. Zostańmy przyjaciółmi, co? Jak kiedyś?
Jagoda siedziała nieruchomo, jak lalka. Matka, opierając się o framugę, z niepokojem obserwowała scenę. Nie podobało jej się to. Nie wierzyła, iż człowiek może zmienić się w jednej chwili, jakby zdjął starą skórę. Nagle Jagoda się poruszyła. Cichy, przerywany oddech wydobył się z jej piersi, a potem popłynęły łzy nie ciche, a gorzkie, ale lecznicze, głośne. Przytuliła Grażynę, przylegnęła do jej ramienia i płakała, wypuszczając całą swoją ból.
Dobrze westchnęła matka. Niech tak będzie. Może Grażyna naprawdę jej pomoże. Bo jeżeli nie, to po Wojtku i tak zniknie.
Tak zaczęła się ta dziwna, niezrozumiała dla wielu przyjaźń. Grażyna nie odłączała się od Jagody. Nocowała u nich, siedzieli razem dniami, szeptali o wszystkim. Wydawało się, iż Grażyna stała się tarczą Jagody przed światem, jej jedynym kotwicą w morzu rozpaczy.
Potem pojawił się Staś, kuzyn Grażyny. Przystojny, spokojny chłopak z poważnym spojrzeniem. Zaczęło się zaangażować w Jagodę, przynosząc kwiaty z łąk i słodycze z miasta. Najpierw nie chciała o nim słyszeć, odwracała się, zamykała w sobie.
Nie mogę, Grażyno. To zdrada.
Jaka zdrada? nalegała przyjaciółka, głaszcząc jej włosy. Życie trwa, Jagodo. Wojtek nie chciałby widzieć cię taką. Staś to dobry człowiek, będzie cię kochał, wiem.
Czy to Staś był zbyt natarczywy, czy może słowa Grażyny działały jak balsam, Jagoda w końcu poddała się. Zgodziła się wyjść za niego. Ślub był cichy i skromny, bez muzyki i wścibskich oczu.
I po dziewięciu miesiącach od śmierci Wojtka, w wiosce rozeszły się plotki. Najpierw ciche, później jak rwąca rzeka. Jagodę potępiali wszyscy, szeptali za plecami, wskazywali palcami.
Zbyt bardzo płaczę! Zbytnio się rozganiała!
A może była niewierna przy Wojtku? kilka wiadomo, co się stało w rzece
Zhańbiła rodzinę.
Słowa były ostre jak sierpy. Najgorsze jednak było to, iż dowiedziały się, iż źródłem tych pogłosek była sama Grażyna. Ich najlepsza przyjaciółka, jak myślały, stała się źródłem trucizny.
Grażyna przy studni, z oczami pełnymi jadowitej litości, mówiła sąsiadkom: Biedna Jagodko, kocham ją jak siostrę, ale prawdy nie da się ukryć Wojtek już nie zdążył, a Staś pospieszył się do małżeństwa, co wy na to? Może Staś chciał chronić jej honor, bo Jagoda już jest zepsuta, mówiła sama Kto weź weź weźmie taką? Tylko taki dobry jak Staś Ojej, to już wypowiedziałam, dziewczyny, traktujcie to jako tajemnicę. I tak jej zemsta, zimna i wymierzona, dotarła do celu.
Idyllę, którą Jagoda tak starannie budowała, rozerwała się szybciej niż tort weselny. Staś okazał się zupełnie innym, niż ten spokojny, godny mąż. Wszystko zaczęło się od jednej wypowiedzianej po pierwszej nocy frazy, która wbiła się w serce Jagody jak lód.
Jesteś zepsuta rzucił, patrząc od góry do dołu. Nie wierzyłam w złe słowa. Teraz rozumiem, po co się poddałam.
Jagoda zamarła ze strachu. To słowo zepsuta niosło tyle pogardy, iż zemdleła. Nagle w jego duszy coś się przełamało. Łagodny, cierpliwy zalotnik zniknął, a jego miejsce zajął szorstki, wściekły człowiek z permanentnym grymasem. W domu zawisła ciężka zasłona przekleństw i zarzutów. Najbardziej nie do zniesienia stała się jego zazdrość ślepa, absurdalna, bez granic.
Zazdrościł jej o sprzedawcę w sklepie, który spojrzał na nią zbyt długo; o listonosza z listem; choćby o sąsiada, dziadka Nikodema, który miał już ponad osiemdziesiąt lat. Gdy Jagoda przywitała się uprzejmie, Staś wtrącał:
Znowu starego człowieka podglądasz? syczał wchodząc i trzaskając drzwiami. Widzę wszystko!
Jagodę niedługo spodobało się dziecko w rzeczywistości dziewczynka, bo mężczyzna chciał syna. Staś był rozczarowany.
Znowu dziewczynka? zgrzytnął, patrząc na noworodka. Potrzebuję syna!
Wkrótce Staś przeszedłJagoda wreszcie zebrała odwagę, zostawiła przeszłość za sobą i ruszyła w nieznane, by odnaleźć spokój i nowy dom dla siebie i córek.
