Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach to jeden z najcenniejszych zabytków województwa świętokrzyskiego. Dawny klasztor kamedułów znajduje się w spokojnym miejscu, w środku lasu i kilka kilometrów od Staszowa. Można tutaj zobaczyć barokowy kościół, klasztorne zabudowania, ogrody, Galerię Kamedulską oraz niewielkie Muzeum serialu „Czarne chmury”.
To dobra propozycja na spokojną wycieczkę dla osób zainteresowanych historią, zabytkami sakralnymi i mniej oczywistymi miejscami w Polsce. Na zwiedzanie Pustelni Złotego Lasu warto przeznaczyć około 1 lub 1,5 godziny.
Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach: najważniejsze informacje
- Lokalizacja: Rytwiany, województwo świętokrzyskie
- Adres: ul. Klasztorna 25, 28-236 Rytwiany
- Odległość od Staszowa: około 8 kilometrów
- Parking: przy kompleksie klasztornym
- Czas zwiedzania: około 60-90 minut
- Zwiedzanie indywidualne: bezpłatne
- Zwiedzanie z przewodnikiem: płatne
- Najważniejsze miejsca: kościół, Galeria Kamedulska, ogrody, Muzeum „Czarnych chmur” i Izba Pamięci Radziwiłłów
- Na miejscu: toaleta, restauracja, sklepik i możliwość noclegu
Gdzie znajduje się Pustelnia Złotego Lasu?
Pustelnia Złotego Lasu znajduje się około 3 kilometrów na wschód od centrum Rytwian. To teren powiatu staszowskiego w województwie świętokrzyskim. Od Staszowa dzieli ją około 8 kilometrów, a od Połańca około 14 kilometrów. Ostatni fragment drogi prowadzi przez las. Dzięki takiemu położeniu kompleks zachował spokojny charakter. Nie ma tutaj ruchliwych ulic ani zwartej zabudowy. Są za to drzewa, klasztorne mury i dużo przestrzeni do krótkiego spaceru.
Parking przy Pustelni Złotego Lasu
Samochód można zostawić na parkingu znajdującym się przy kompleksie. Od miejsca postojowego do bramy Pustelni jest bardzo blisko. Nie trzeba planować długiego dojścia ani szukać szlaku prowadzącego przez las. Dojazd jest możliwy asfaltową drogą. W nawigacji najlepiej wpisać pełną nazwę obiektu albo adres przy ulicy Klasztornej 25.
- Współrzędne parkingu: 50.5208, 21.2421.
Zwiedzanie Pustelni Złotego Lasu. Co można zobaczyć?
Pustelnia Złotego Lasu nie jest wyłącznie kościołem. To rozległy zespół pokamedulski składający się z kilku części. Można zwiedzać go samodzielnie z mapką albo skorzystać z oprowadzania przez przewodnika. Podczas wizyty warto zwrócić uwagę na sześć najważniejszych miejsc.
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Najcenniejszym elementem kompleksu jest barokowy kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Jego wnętrze wyraźnie różni się od prostego i surowego życia prowadzonego przez kamedułów. Ściany i sklepienia zdobią polichromie oraz dekoracje sztukatorskie. Można zobaczyć także zabytkowe stalle znajdujące się w chórze zakonnym. Pod kościołem mieszczą się krypty mnichów i fundatorów klasztoru. Bogaty wystrój powstał między innymi dzięki pracy ojca Wenantego z Subiaco, Karola de Prevot oraz Jana Chrzciciela Falconiego. Wnętrze kościoła jest jednym z najcenniejszych przykładów sztuki barokowej w tej części Polski.
Dawne eremy kamedułów
Za kościołem znajdowały się niewielkie domki pustelnicze nazywane eremami. Każdy zakonnik mieszkał w osobnym domku. Mnisi spotykali się przede wszystkim podczas modlitwy oraz wyznaczonych obowiązków. Pierwotnie w Rytwianach znajdowało się 16 eremów. Nie wszystkie zachowały się do naszych czasów. Układ całego założenia przez cały czas pozwala jednak zobaczyć, jak funkcjonowała dawna wspólnota kamedułów.
Galeria Kamedulska
Galeria Kamedulska mieści się w dawnym Domu Braci Konwersów. Przygotowano tutaj ekspozycję poświęconą historii Pustelni oraz codziennemu życiu zakonników. Jednym z ciekawszych elementów wystawy jest odtworzona cela kamedulskiego mnicha z początku XVIII wieku. Można również zobaczyć przedmioty odnalezione podczas badań archeologicznych. Są wśród nich fragmenty naczyń, szkło i wyposażenie używane przez dawnych mieszkańców klasztoru. W tej części kompleksu znajdują się także archiwum, biblioteka i czytelnia.
Ogrody klasztorne
Po zwiedzaniu budynków warto przejść się po ogrodach. Znajdują się tutaj kamienne alejki, ławki, altany, oczko wodne oraz dużo zieleni. Ogrody miały dawniej znaczenie użytkowe. Zakonnicy uprawiali warzywa, owoce, zioła i rośliny lecznicze. Jednocześnie było to miejsce odpoczynku, pracy i samotnej modlitwy. Na terenie ogrodów można zobaczyć również Golgotę, figurę świętej Rity oraz kapliczkę Maryi Niepokalanej.
Muzeum serialu „Czarne chmury„
W Pustelni Złotego Lasu kręcono sceny do serialu „Czarne chmury”. Dziś przypomina o tym niewielkie muzeum znajdujące się na piętrze kościoła. W środku zgromadzono fotosy, pamiątki i rekwizyty związane z produkcją. Można również zobaczyć figury bohaterów oraz replikę czarnego powozu Poczty Elektorskiej. Do muzeum prowadzą kręte schody. Warto o tym pamiętać podczas zwiedzania z małymi dziećmi albo osobą mającą trudności z poruszaniem się.
Izba Pamięci Radziwiłłów
W ramach zwiedzania można zobaczyć również Izbę Pamięci Radziwiłłów. Wystawa nawiązuje do historii rodu związanego z Rytwianami i okolicznymi dobrami. Nie jest to największa część kompleksu, ale dobrze uzupełnia opowieść o właścicielach Rytwian oraz kolejnych etapach historii klasztoru.
Pustelnia Złotego Lasu: godziny otwarcia
Według oficjalnej strony Pustelnia jest dostępna dla zwiedzających:
- w dni powszednie od 8:00 do 18:00,
- zimą w dni powszednie od 8:00 do 16:00,
- w niedziele i święta od 12:00 do 18:00,
- zimą w niedziele i święta od 12:00 do 16:00.
Zwiedzanie indywidualne jest bezpłatne. Grupy powinny wcześniej zarezerwować przewodnika.
Cennik zwiedzania Pustelni Złotego Lasu
Samodzielne zwiedzanie kompleksu jest bezpłatne. Za oprowadzanie przez przewodnika pobierana jest opłata.
- bilet normalny: 18 zł,
- bilet ulgowy: 12 zł,
Ceny mogą ulec zmianie. Aktualny cennik najlepiej sprawdzić przed wizytą na stronie obiektu albo w recepcji.
Ile trwa zwiedzanie Pustelni Złotego Lasu?
Na spokojne zwiedzanie warto przeznaczyć około 60-90 minut. Taki czas wystarczy na zobaczenie kościoła, muzeów i spacer po ogrodach. jeżeli planujecie zwiedzanie z przewodnikiem, dokładniejsze oglądanie ekspozycji albo obiad w restauracji, pobyt może potrwać około 2 godzin.
Historia Pustelni Złotego Lasu
Historia klasztoru rozpoczęła się w 1617 roku. Wtedy zatwierdzono fundację Jana Magnusa Tęczyńskiego i jego brata Gabriela. Zakonnicy przybyli do Rytwian z klasztoru kamedułów na krakowskich Bielanach. Kamień węgielny pod budowę położono 1 maja 1624 roku. Kościół powstał kilka lat później, a jego uroczysta konsekracja odbyła się w 1637 roku. Kameduli mieszkali w Rytwianach przez ponad 200 lat. Ich życie opierało się na modlitwie, pracy, milczeniu i samotności. Każdy zakonnik zajmował osobny domek znajdujący się w obrębie klasztoru.
W 1825 roku nastąpiła kasata klasztoru. Kameduli opuścili Rytwiany, a część zabudowań zaczęła stopniowo niszczeć. W kolejnych latach podejmowano próby ratowania kościoła i pozostałych budynków. W 2018 roku pokamedulski zespół klasztorny Pustelnia Złotego Lasu został uznany za Pomnik Historii. Jest to jedna z najważniejszych form ochrony zabytków w Polsce.
Czy warto odwiedzić Pustelnię Złotego Lasu?
Pustelnię warto odwiedzić ze względu na jej historię, barokową architekturę i spokojne położenie. Nie jest to typowa, zatłoczona atrakcja turystyczna. Największą wartością tego miejsca jest połączenie zabytków, przyrody i klasztornego klimatu. Szczególnie polecamy ją osobom, które interesują się historią, fotografią, zabytkami sakralnymi i mniej znanymi miejscami w województwie świętokrzyskim.
Nocleg w Pustelni Złotego Lasu
Na terenie kompleksu można zostać na noc. Pokoje przygotowano w dawnych celach klasztornych, na poddaszu zabudowań oraz w odbudowanych domkach pustelniczych. Dostępne są pokoje jednoosobowe, dwuosobowe, rodzinne, apartamenty i domki. Łącznie obiekt oferuje około 80 miejsc noclegowych. Wszystkie pokoje posiadają prywatne łazienki.
Restauracja w Pustelni Złotego Lasu
W dawnym klasztornym refektarzu działa restauracja. Można zamówić tutaj dania kuchni polskiej oraz potrawy inspirowane kuchnią klasztorną. Połączenie zwiedzania z obiadem jest dobrym rozwiązaniem, jeżeli Pustelnia stanowi jeden z kilku punktów całodniowej wycieczki po okolicy Staszowa.
Co warto zobaczyć w okolicy Rytwian?
Wycieczkę do Pustelni Złotego Lasu można połączyć z innymi atrakcjami województwa świętokrzyskiego.
- Pałac w Kurozwękach oferuje zwiedzanie wnętrz, podziemi, Safari Bizon oraz sezonowe labirynty.
- Szydłów zachował średniowieczne mury obronne, Bramę Krakowską, synagogę i ruiny zamku.
- Zamek Krzyżtopór w Ujeździe jest jedną z najbardziej imponujących ruin pałacowych w Polsce.
- Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie będzie dobrym wyborem podczas wycieczki z dziećmi.
- Więcej propozycji znajdziecie w naszym przewodniku po atrakcjach województwa świętokrzyskiego.
Pustelnia Złotego Lasu to miejsce, które warto dodać do planu zwiedzania województwa świętokrzyskiego. Można tutaj zobaczyć cenny barokowy kościół, poznać historię kamedułów, odwiedzić Galerię Kamedulską i Muzeum serialu „Czarne chmury”, a na koniec odpocząć w klasztornych ogrodach. Zwiedzanie nie zajmuje całego dnia. Dzięki położeniu niedaleko Kurozwęk, Szydłowa i Staszowa Pustelnię łatwo połączyć z innymi atrakcjami regionu.
