Śnieg już nie parzył gołych stóp Daria przestała w ogóle je czuć. Tylko wiatr smagał ją po twarzy, rękach i szyi jak bat, przenikał przez wychudzoną klatkę piersiową, okrytą jedynie cienką nocną koszulą. Siwe włosy, zbite śniegiem, ciążyły jej na głowie niby sopelki lodu. Gęsta zamieć świszczała i biła, a Daria nie wiedziała już, dokąd idzie zabłąkała się na własnym podwórzu. Przylgnęła plecami do zamarzniętych desek płotu, skrzyżowała ręce na piersi i zaczęła szeptać żałośnie:
Żebym to już umarła Zabierz mnie, Panie Boże! Żebym choć teraz skonała
Na pewno umarłaby tej nocy, zamarzłaby na śmierć, gdyby nie sąsiadka Halina, która wyszła doglądać krowy. Może czas już cielić? Zauważyła, iż drzwi u Darii są na oścież i światło przebija przez szparę.
Daria! To ty tam się krzątasz po ciemku?
Ale Daria tylko stała w kącie podwórza, osłonięta krzakami i świszczącym śniegiem, ze ściśniętymi powiekami, powtarzając bez przerwy, jakby się zacięła: umrzeć, umrzeć.
Halina rzuciła się przez furtkę na podwórko Darii.
Daria, gdzie ty! Daria, na litość boską! Daria!
Nawet gdyby chciała, odpowiedzieć nie mogła. Jęknęła tylko, osunęła się w dół wzdłuż płotu i z głową pochyloną na kolanach zamruczała coś cicho, a po zapadłych policzkach spływały jej łzy. Ktoś ją wtedy pochwycił i próbował ciągnąć, ale sama już zesztywniała ze starości i zimna.
Ach ty głupia babo! Ja zaraz wracam! krzyknęła sąsiadka i pobiegła do swojego domu po pomoc. Wróciła z mężem i razem wciągnęli Darię do izby.
Od tego dnia Daria już nie wstała z łóżka. Rano przyszła młoda pielęgniarka, zadziwiona tym, iż w wieku dziewięćdziesięciu jeden lat Daria nie zachorowała na żadną infekcję, tylko odmroziła stopy. Nachyliła się nad staruszką i powiedziała:
Trzeba by panią zawieźć do szpitala. Sprowadzić karetkę?
Daria spojrzała z żalem na czarne włosy dziewczyny, na jej rumiane od mrozu policzki i potrząsnęła stanowczo głową.
Gdzieżbym ja miała iść. Tu zostanę. Nie zawracaj sobie głowy, kochana, szkoda czasu. I tak nic mi nie trzeba. Z Bogiem.
Leżała tak dwa tygodnie. I po co, dlaczego wtedy tej nocy wyszła na podwórze boso, w samej koszuli? Wszyscy uważali, iż Daria rozchorowała się przez własną głupotę, ale ona czuła, iż stało się w niej coś dziwnego, jakby los zdecydował za nią. Poprzedniego wieczoru siedziała na łóżku, w słabym świetle żarówki pruła stary wełniany skarpet. Wyćwiczone palce pracowały same, pamiętając robotę na pamięć. Myśli Darii błądziły daleko poza nićmi. Wzrok miała nieobecny, utkwiony w ścianę. Uśmiechała się do wspomnień ze swego dawnego życia.
Nigdy nie spotkało jej nic dobrego. Od dziecka tylko praca, bieda, ciągły brak zaledwie jeden króciutki promyk światła rozjaśniał to morze nędzy: iskra pierwszej miłości.
Na imię miał Grzegorz.
Grzesiek Grzesieńku szeptała Daria przez zaciśnięte wargi i jej uśmiech stawał się coraz dziwniejszy.
Śniło jej się, czy może tylko wyobrażała sobie, jak idzie przez łąki za lasem, gdzie kończył się majątek pani dziedziczki. Daria zwisała ręką nad oczami, wpatrzona w dal na polu. Czekała na niego przyszedłby. Obiecał. W duszy zżerał ją strach i nadzieja. I widzi w migotliwej mgle pola żytniego zarys męskiej postaci. Rzuca się do niego, szczęśliwa, aż krzyczy: Grzesiek! Grzesiek!
Z tym obrazem w głowie usnęła. Obudziła się późno w nocy, niespokojnie przewracała się na łóżku. Rzuciła okiem przez okno śnieżyca, szyby dzwonią. Odgarnęła kołdrę, wyciągnęła ręce przed siebie i po omacku, błądząc w ciemności po ścianach, poszła do drzwi.
Zaraz, szybko, tylko chwilkę
Wyszła za próg, trącając go gołą nogą, nie pamiętała siebie. Wgapiona w białą zamieć nad wsią, znów wyciągnęła przed siebie dłoń:
Grzesiek
Zimno paliło ciało, ścisnęło trzewia. Po omacku zeszła z mroźnych schodków i szła przed siebie, przez płot, ku niemu, walcząc z huraganem.
Grzesiek! Ja tu! Grzesiek!
Doszła do płotu, wyglądała poza niego, przechodziła wzdłuż parkanu, gubiąc się między zaspami. Nogi sztywniały z zimna, jeszcze chwile i nie mogłaby ruszyć ani jedną. Zgubiła bramę, krążyła po podwórzu jak oszalała. Zabrakło jej sił, upadła. Tam ją znalazła Halina z mężem.
Halina przynosiła jedzenie, paliła w piecu, bez słowa robiła, co trzeba. Przychodziła pielęgniarka, smarowała nogi Darii cuchnącą maścią, przykazywała mierzyć temperaturę. Daria robiła, co jej kazano, leżała i gapiła się pustym wzrokiem w sufit. Wsłuchiwała się w odgłosy na wsi: szczekanie psów, skrzyp sań po śniegu, śmiech wracających ze szkoły dzieci.
Często ogarniała ją drzemka. Budziła się za oknem kreska świtu, albo już noc zapadła. W piecu trzaskały polana. Z okapu kapała niepewnie woda. Panie Boże, kiedy już umrę? Żebym już umarła myślała znowu i znowu.
Od dziecka znała tylko jedną, straszną prawdę: jej życie to stromy, grząski stok, porosły cierniami. Można było z niego tylko zsuwać się w dół, obijając się o korzenie i głazy. Nikt nie podał jej ręki, nie zatrzymał upadku, nie pozwolił się wspiąć do słońca. Wszyscy tak żyli niczego innego nie oczekiwała. Przywykła do tego, iż życie to długa, uparta wędrówka w dół, a jedyne, co zostaje, to ściskać zęby i znosić, by nie krzyczeć.
Tamtej wiosny przyszła późno i była okrutna. Nie ciepła, ale zimna, z wiatrami i długimi deszczami, które zamieniły drogi w nieprzebyte błoto. Śnieg stopniał dopiero w maju, odsłaniając przesiąkniętą mokrą glebę, szarą jak wysłużona skóra. Liście na brzozach nie chciały się rozwijać, a sady wyglądały czarno i martwo. Daria, poprawiając na głowie ciężki, przemoczony chustkę, szła przez błotnistą drogę z wiadrami. Wachlarz z wodą rozlewał się, oblewając jej spierzchnięte stopy chłodem. Po drugiej stronie ulicy, pod rozwalonym płotem, palili chłopy papierosy, zgarbieni od zimna. Rozmawiali półgębkiem, łypiąc na nią, a ona przeszła obojętnie, nie podnosząc wzroku. Od lat była niewidzialna, zlała się z ponurym krajobrazem.
Daria! rozdarł powietrze krzyk ciotki Agaty, robotnicy, z którą razem służyły kiedyś u dziedziczki. Biegiem do sklepu! Powiedz Januszowi, żeby odsypał najlepszej bawełny dla panny! Ślicznej, w kwiatki! Nie ociągaj się! Dziś będą goście z miasta, wieczorem stół stawiać. I kwiatów narwij!
Daria bez słowa odstawiła wiadra na ganek, starając się nie wylać ani kropli, otarła ręce w fartuch i ruszyła w stronę wioski. Miała dwadzieścia dwa lata, ale żyła, jakby przeszło jej już wszystko, co mogła przeżyć. Dwanaście lat temu, po śmierci rodziców, przygarnęła ją zgorzkniała wdowa dziedziczka, do pracy za kawałek chleba. Daria była wtedy chudą, pobitą dziewczyną, wiecznie zalęknioną. Teraz urosła w silną, milczącą kobietę, o ciężkich, spracowanych rękach i oczach, w których gasło światło.
Pracowała od świtu do nocy, aż jej nogi ciężkie jak z ołowiu dygotały z wyczerpania. Rąbała drewno na jesiennym deszczu, doiła kozy w lodowatej oborze, miesiła glinę na piec, prała w przerębli, aż skostniały jej palce. Pieliła ogród, kiedy słońce paliło, a wielkie czerwone porzeczki i maliny kusiły zapachem. Nie wolno jej było zerwać ani jednej pani liczyła owoce, za zaginioną karciła pokrzywą, powtarzając: Nie dla ciebie rosną, nierobie!. Daria nauczyła się nie patrzeć na boki, rwała zielsko ze złością, gryzła wargi, by nie płakać i próbowała być dobrą, by pani czasem zostawiła ją w spokoju. Do wieczora jej chuda sylwetka kręciła się wśród zieleni ogrodu, a dorodne owoce przyprawiały o zawrót głowy. Ale Daria wytrzymywała.
W soboty topiła banię sama nosiła ciężkie wiadra z rzeki, rozgrzewała kamienie do czerwoności, aż kręciło się jej w głowie. W gęstej parze szorowała ostrą szczotką szerokie plecy pani, aż do omdlenia. Stara kobieta okręcała się powoli, każąc wciąż trzeć zwiotczałe ciało. Daria klękała, stawała na palcach, ścierała do sucha, ubierała ją na czysto, prowadziła do domu. Łeb jej dudnił, chciało się wymiotować. Pani zrzędziła, szczypała ją, czasem w dobrym humorze klepała po twarzy i wołała moja twarda kobyła. Daria była do tego przyzwyczajona. Innego życia nie znała, o innym nie marzyła. Nie obrażała się. Jakby ściana oddzielała ją od świata mur z obojętności, zmęczenia i dawno pogrzebanej, zapomnianej nadziei. Obchodziło ją coraz mniej, co nosi, kto z nią rozmawia, jakie stare szmaty przydzieli jej pani na święta. Nudziły ją dziewczęce pogaduchy po pracy, nie ruszały żarty chłopaków. Bez przerwy była w ruchu i gospodyni nie mogła się już bez niej obyć.
Pewnego razu, kiedy Daria, stojąc na stołku i wyginając silne ciało, czyściła wysokie lustro, stara pani zapytała:
Daria, a może byśmy cię wydały za mąż? Chciałabyś?
Daria zeszła ze stołka, wycisnęła ścierkę i odparła obojętnie:
Jak pani uważa.
Albo zostaniesz starą panną?
Wszystko mi jedno.
Noo! klepnęła ją w ramię kobieta. Lepiej być starą panną. Bo potem dzieci, hałas, zamieszanie. Z takim zadkiem to masz, urodzisz tuzin! No masz szczęście, nie to co moja Pola.
Miała się przeżegnać, wspominając córkę, ale rozmyśliła się, bo zawołali ją z pokoju. Decyzję odłożyła.
Rozmowa nie wzruszyła Darii. Jej dusza spała tłumiąc wszelkie pragnienia. Była silna, zdrowa, a jednak nie chciała niczego dla siebie, choć instynkty mogły już ją popchnąć do pragnień jak u wszystkich. Ale istniała jakaś ściana, oddzielająca ją od innych. Tam, za nią, żyło się Darii spokojnie. Mężczyźni i chłopcy przyzwyczaili się do jej milczącej urody i chłodnego spojrzenia, nie wzbudzała już ich fantazji. Stary stangret Maciej mawiał: Uroda Darii dla Boga, nie dla ludzi. Tak by zostało, gdyby nie los, który na chwilę wyłamał mur i pozwolił jej zajrzeć do świata ludzi.
Stało się to na początku czerwca, gdy łąki tonęły w soczystej zieleni. W dworze czekali na ważnych gości. Młoda panna, blada i słaba, miała przyjąć młodego dziedzica z Krakowa, który, mówiono, przyjeżdżał się oświadczyć. Daria poszła na łąkę narwać rumianków do salonu. Na ścieżce zagrodził jej drogę obcy chłopak. Koszula haftowana, kamizelka, lśniące buty. W oczy rzucały się mu szydercze, pewne siebie spojrzenie i równo przedzielone, przygładzone włosy. To był Grzegorz, stajenny z sąsiedniego dworu, przyjechał z tym samym dziedzicem. Stał w rozkroku, oglądając Darię bezwstydnym wzrokiem, jakby oglądał konia na jarmarku.
Dzień dobry, ślicznotko uśmiechnął się półgębkiem, zjeżdżając spojrzeniem od głowy Darii aż po jej mocne ramiona i piersi napięte pod spraną bluzką.
Daria nie spojrzała mu choćby w oczy, tylko minęła go bokiem.
Po co stoisz? zapytała ponuro, wzrok wlepiony w ziemię.
Jak masz na imię?
Kto wie, ten wie, tobie nie potrzeba! rzuciła i przeszła dalej.
Grzegorz zaczął przyjeżdżać z dziedzicem co tydzień. Daria słyszała jego mocny, pewny głos na podwórzu, czuła ciężkie spojrzenie, kiedy malowała ściany albo zmywała naczynia w kuchni. Ciągle znajdował się na jej drodze przy studni, przy stodole, na tylnym ganku. Rzucał śmieszne i rubaszne uwagi, próbował ją złapać, ale ona za każdym razem odtrącała go, jakby nie widziała. Kiedyś, gdy weszła do pustej szopy po mąkę, zaskoczył ją za drzwiami i złapał wszerz. Daria nie pisnęła. Zwierzęcy odruch obrony obudził się w niej: odepchnęła go z taką siłą, iż poleciał na ścianę, uderzając potylicą. Poprawiła chustę, otrząsnęła spódnicę i wyszła zostawiając go na słomie. Grzegorz pocierał głowę i patrzył za nią. W jego oczach pojawiło się coś nowego nie tylko pożądanie, ale szczere, palące zainteresowanie. Był przyzwyczajony do łatwych dziewczyn, a to twarde, zamknięte kobiece ciało było trudniejsze niż sądził.
A Daria? Nie była zupełnie obojętna, ale i nie czuła dziewczęcego zauroczenia. Coś w niej się ruszyło nowa nuta, nieznana dotąd. Nie miała pragnień, nie rozmyślała o nim. Był tylko impulsem do przebudzenia światła młodości.
Daria stała się pogodniejsza. Chciała znowu poczuć to osobliwe, ciepłe wzruszenie w piersi, jakie rozbudził w niej Grzegorz. Zaczęła wstawać wcześniej, żeby chwycić świt i mgłę nad łąką, doiła krowę, długo patrzyła na słońce nad lasem, jak rosa iskrzy się w trawie. Miała ochotę upaść na łące i śmiać się do słońca z młodości i siły. Nie wiedziała nawet, czego chce po prostu żyć. I znów łapała się za pracę. Tak minął miesiąc.
Grzegorz nie odniósł sukcesu jeżeli nie liczyć pocałunku, który wymusił w piwnicy, a za który zarobił porządną fangę. Ale coś w niej zmienił. Pewnego razu Daria, wylewając wodę z wiader, dostrzegła, iż Grzegorz chce pomóc, uśmiechnęła się cicho. Innym razem długo patrzyła na niego przez okno, gdy majstrował przy koniach. To mogło znaczyć wiele, albo nic, ale on nie tracił nadziei. Ich historia jednak była krótka.
Kiedyś Grzegorz wstawił się za chłopcem przyłapanym na kradzieży w pańskim polu. Dziedziczka kazała go zbiczować. Daria, widząc scenę, zatrzęsła się. Podbiegła, wyciągnęła ręce, żeby ochronić dziecko, ale stangret ją odepchnął. Wtedy złapała polano i już miała zdzielić go po głowie, ale Grzesiek wytrącił bat i kazał koniuszemu odejść.
Odejdź stąd, ja wszystko powiem pani! Odejdź!
Kobiety rzuciły się do płaczącego chłopca, wypytywały, a on tylko powtarzał:
Mama mi wczoraj umarła Umarła
Te słowa zdruzgotały Darię. Zatkała usta dłonią, a wspomnienia dzieciństwa zalały ją ciężkim mrokiem. Weszła do swej izby, rzuciła się na łóżko. Trzęsła się z płaczu, ściskała zżółkłą pierzynę, ryczała z żalu do siebie, z niemocy, z tęsknoty za czymś, czego nigdy nie miała i czego choćby nie znała.
Grzegorz ją odnalazł. Przysiadł na krawędzi łóżka. Nie mówił wiele, tylko objął drżące ramiona. I pierwszy raz ona nie odsunęła się przytuliła mocno, poczuła ciepło, zasłuchała się w jego oddech i zapytała:
A co tam dalej, za lasem? Co jeszcze?
Kraków, odparł zaskoczony. Duże miasto, kamienice, sklepy, kościoły.
A dalej?
Jeszcze większe miasto. Stamtąd kolej, a potem ponoć morze, gdzieś daleko.
Daria zamilkła. Nigdy nie widziała morza, bała się przepłynąć choćby rzekę. Nagle zapragnęła zobaczyć to morze, odejść stąd, gdzie ją bito, gdzie pracowała do zakażonych ran i nazywano kobyłą. Chciała być człowiekiem. Spojrzała Grzegorzowi w oczy, wzięła jego twarz w zniszczone dłonie i zapytała:
Weźmiesz mnie stąd? Ożenisz się?
Grzegorz osłupiał. Był lekkoduchem, zwykł popisywać się przed dziewczynami, ale na taki krok jeszcze nie był gotowy. Wykręcał się, mówił, iż trzeba poduczyć się, zebrać pieniądze. Ale Daria już nie słuchała. Puściły wszystkie tamy. Stała się nagle odważna, szalona, zdecydowana. Sama przyciągała go, całowała, szeptała, iż nic ją już nie obchodzi, iż chce być z nim, chce odejść. Tamtej nocy zgubiła zawieszony na nitce miedziany krzyżyk, który nosiła od dzieciństwa. Nie szukała go. Widać tak musi być, powiedziała z dziwnym spokojem.
Grzegorz pojawił się jeszcze dwa razy. Spotykali się po kryjomu w sianie, w opuszczonym piwniczku, za wsią w wiklinach. Daria rozkwitła. Chodziła rozprostowana, z rumieńcem na twarzy, zaczęła się uśmiechać, jakby uczyła się tego od nowa.
A potem wszystko się skończyło. Wesele panny przeszło z przytupem, a młody dziedzic wywiózł żonę do miasta. Grzegorz wyjechał z nimi. Darii nikt nie uprzedził. Dowiedziała się od kucharki, która z litości szepnęła: Pojechał twój, Daria. Z dziedzicem. Szukaj wiatru w polu.
Daria czekała. Wychodziła co wieczór na szosę, patrzyła w dal. Stała godzinami, z rękami na piersi, aż mrok opadał i gwiazdy paliły się na niebie. Przestała jeść, nie spała piękną twarz pokrył cień, oczy zapadły się, ale świeciły szaleńczym blaskiem. Agata krzyczała, szarpała ją, ale Daria tylko uśmiechała się spokojną, błogą miną. Była pewna: wróci. Czuła to w każdej komórce umęczonego ciała.
Minęło lato: gorące, duszne, z burzami. Przyszła jesień szara, chłodna, mglista. Daria pokochała patrzeć na kres nieba, tam gdzie las styka się z błękitem. Myślała, iż jak wytrwa, Grzegorz wróci. O nikogo nie pytała, choćby o ile mówiono nie słuchała, tylko uśmiechała się. Wiedziała, iż zło nie pozwala mu wrócić, iż gdzieś daleko tęskni jak ona. I była pewna: jeżeli miała w życiu te jasne dni, kiedy całowała Grzegorza, to on również tego pragnie. Tylko trzeba czekać. Daria była krótka w mowie, niemal milczącą. Pracowała szybciej niż inni, a w wolnym czasie siedziała bez ruchu, patrząc w dal. Dni, miesiące, lata zlewały się w jedno rozlazłe wspomnienie. Daria czekała.
Jesienią, gdy drzewa ogołociły się z liści, a pola pociemniały od wilgoci, Daria, pracując w swoim ogródku, podniosła głowę. Na skraju pola zauważyła samotnego mężczyznę. Serca jej zabrakło tchu. Wydało się jej, iż to Grzegorz. Porzuciła łopatę i pobiegła co sił, wymachując rękami i krzycząc zachrypniętym głosem:
Zaczekaj! Zaczekaj!
Mężczyzna choćby się nie obejrzał. Daria podeszła do rzeki rozlanej deszczami, wahała się na brzegu. Pływać nie umiała. Patrzyła długo na znikającą sylwetkę. Stała na palcach byle bliżej Ale postać już się rozpłynęła, a ona widziała tylko nieskończoną, zieloną łąkę.
Znalazła ją sąsiadka, która kopała maliny.
No siedźże tu dalej! Po co biec?
To był Grzegorz, szepnęła Daria.
Jaki Grzegorz?
Stajenny kiedyś jeździł z młodym dziedzicem.
Z sąsiedniego majątku? upewniła się kobieta. On dawno żonaty. Pod Krakowem mieszkał, dzieci gromada. Podobno od lat na wózku, po wypadku. Bieda jak nie wiem Może choćby nie żyje. Po co ci on?
Nie kłam, rzekła Daria nagle, a jej głos i oczy zrobiły się straszliwie puste.
Skąd ja ci kłamię, durna babo burknęła kobieta i splunęła przez ramię. Mąż był ostatnio na ślubie córki, widział na własne oczy. Dzieci tabun. On leży, ledwo żyje.
Ha-ha-ha! wybuchła Daria pustym, histerycznym śmiechem, siedząc w błocie, rozczochrana.
Zwariowałaś! Śmiejesz się! kobieta przeżegnała się w popłochu. On pod ziemią, a ona go czeka. Matko Boska, chorą zostawiła!
On młody, zdrowy, przystojny! Daria piąstką uderzyła się w pierś, a oczy świeciły jak ogniki. A ja? Ja jego żona. A dzieci nie mam, bo nie byłam w ciąży.
Tyle lat minęło, gdy był młody! Ma już pięćdziesiątkę! kobieta pociągnęła Darię. Chodź, zostaw to!
Ale Daria tylko śmiała się, a oczy jakby patrzyły gdzieś daleko:
Po co kłamałaś? Dlaczego?
Biedna pomyślała kobieta z lękiem. Nie rusz jej, Boże jedyny!
Od tego czasu cała wieś uznała Darię za lekko niezrównoważoną. Daria nie płakała i nie wyglądała już Grzegorza tak jak dawniej. Pracowała na zagonie jeszcze z większym uporem, jakby chciała zagłuszyć ból. W wolnych chwilach zasiadała na ganku i patrzyła w stronę lasu tam przecież, jak sądziła, było morze. W oczach miała tyle pustki, iż wszyscy się żegnali i obchodzili ją z daleka.
Póki jeszcze siły ją nie opuszczały, choćby podczas czerwcowego południa, kiedy powietrze pachniało peoniami i lipą, ubierała się w wykrochmaloną koszulę, czesała długie włosy z siwymi pasmami i długo wpatrywała się w dal, tam gdzie las spotyka niebo. Stała niewzruszona, już nie młoda, ale jeszcze nie stara, a w jej postawie było coś prastarego, jakby wrastała w tę ziemię i czekała nie rok, ale całe wieki. jeżeli ktoś z litości pytał, na co czeka, odpowiadała cicho, z blaskiem w oczach:
Na swoje szczęście. Ono tam, za lasem. Grzesiek dziś miał przyjechać.
Ot, pomylona Biedna kobieta!
A tylko wiatr huczał wśród drzew, a rzeka płynęła swoim spokojnym nurtem. Gdzieś daleko, za miastami, za borami, szumiało nieznane morze o którym nie dowiedziała się nigdy więcej, poza tym, iż gdzieś istnieje.
Zaskrzypiały drzwi jej chaty. Halina przyszła napalić w piecu. Daria zerknęła na nią, oczami z których uleciały barwy.
No i co? Jak tam nogi? zapytała Halina.
Stara zawarczała pod nosem.
Co? Nie słyszę!
żeby już umrzeć On już nie wróci. Umarło się, tylko to zostałoAle śmierć nie przyszła tej nocy, ani następnej, choć Daria czekała na nią z taką samą melancholijną cierpliwością, z jaką przez dziesiątki lat czekała na szczęście. Wioska toczyła się swoim rytmem. Wieczorami, gdy dzieci zawodziły pod oknami, a psy ujadały pod płotem, jej chata stała się coraz cichsza, jakby ktoś wykradał z niej resztki życia wraz z promieniem słońca. Stara leżała na wznak, twarz miała spokojną, a na zroszonych potem skroniach spoczywały blade pasma włosów. Tylko oczy, szeroko otwarte, śledziły cienisty taniec odblasków na suficie.
Którejś nocy, ku zaskoczeniu Haliny, nie było już Darii w łóżku. Sąsiadka wypłukała wiadro przy studni i wracając do domu zobaczyła uchylone drzwi chaty. Na ganku stała staruszka, ubrana w świąteczną koszulę, upięta chustą. Spoglądała przed siebie, tam gdzie księżyc srebrzył ciemniejące łąki za wsią. Przez chwilę Halina stała nieruchomo, nie chcąc jej przestraszyć. Ale Daria się uśmiechnęła, tak lżej niż kiedykolwiek, i skinęła głową, jakby do kogoś, kto właśnie na nią czekał.
Idę powiedziała cicho, i wyciągnęła przed siebie dłoń, jeszcze silną, jeszcze drżącą od pragnienia. A potem ruszyła powoli przez podwórze boso, ostrożnie, jakby stąpała po rannym śniegu, choć z ziemi biła już letnia wilgoć. Za nią szła cisza, a tylko gdzieś daleko szczekał pies, jakby chciał zawołać: Zaczekaj! Zaczekaj
Zza zakrętu, ze światła księżyca, szedł ktoś naprzeciw. Młody, uśmiechnięty chłopak w wyprasowanej koszuli, oczy miał jasne jak len, a usta śmiały się serdecznie.
No, Daria odezwał się łagodnie, i choć głos był cichy jak szelest trawy, staruszka usłyszała go lepiej niż dzwon na rezurekcję.
Już nie bolały jej nogi. Szła prędko, po dziecięcemu, wciąż wyciągając ręce. W powietrzu czuła zapach siana, rumianku i świeżego chleba. I nie było już zimna ani zmęczenia, bo grunt pod stopami stawał się coraz twardszy, a po drugiej stronie wisiał błękitny, wysokiego nieba horyzont.
Rano Halina odnalazła ją tam, gdzie kiedyś błądziła w śniegu leżącą spokojnie, uśmiechniętą, z ramionami rozłożonymi tak, jakby tuliła do siebie cały świat. Ptaki świergotały w lesie, wiatr przynosił świergot dzieci i zapach rozgrzanej ziemi, a ze starej chaty Darii unosiła się cicha pewność, iż choć nie znalazła w życiu szczęścia, to zapamiętała jego smak na chwilę, na jedno spotkanie, na jedno czekanie.
Wioska jeszcze długo o niej szeptała, a kobiety, wieszając pranie, spoglądały na zieloną granicę za rzeką. I wydawało im się czasem, iż gdzieś daleko, wśród traw, ktoś idzie dziewczyna z naręczem rumianku, rozpromieniona, jakby świat właśnie dziś miał się zaczynać, i jakby wszystko, co najlepsze, wciąż jeszcze czekało tam, za lasem.
