Najpierw nakrętki, teraz kolejny etap zmian
Przymocowane na stałe nakrętki były jedną z najbardziej zauważalnych zmian dotyczących plastikowych opakowań w ostatnich latach. Unijny wymóg objął jednorazowe pojemniki na napoje o pojemności do 3 litrów. Nakrętka i wieczko wykonane z plastiku mają pozostawać przymocowane do opakowania podczas jego użytkowania.
Na tym jednak zmiany się nie kończą. Unia Europejska chce, aby coraz większa część tworzyw wykorzystywanych do produkcji nowych opakowań pochodziła z wcześniej przetworzonego plastiku. I właśnie ten wymóg może sprawić, iż konsumenci zaczną dostrzegać różnice na sklepowych półkach.
Butelka może nie być już idealnie przezroczysta
Butelki wykonane z PET z większym udziałem materiału pochodzącego z recyklingu nie zawsze wyglądają dokładnie tak samo jak opakowania produkowane przede wszystkim z nowego tworzywa.W zależności od jakości surowca i zastosowanego procesu technologicznego plastik może uzyskać nieco inny odcień. W przypadku przetwarzanego PET znane są m.in. zjawiska szarzenia, żółknięcia czy zmiany przejrzystości materiału. Badania nad ponownym przetwarzaniem PET wskazują, iż adekwatności optyczne tworzywa są jednym z parametrów, które producenci muszą kontrolować podczas recyklingu.
W praktyce oznacza to, iż część butelek może wydawać się mniej krystalicznie przezroczysta niż te, do których przyzwyczaili się klienci. Nie jest to jednak unijny nakaz produkowania szarych czy żółtawych butelek. Przepisy określają udział tworzywa pochodzącego z recyklingu, a ewentualna zmiana wyglądu jest skutkiem technologii i adekwatności wykorzystanego materiału.
Od 2025 roku obowiązuje istotny próg
Zgodnie z dyrektywą dotyczącą jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych od 2025 roku butelki na napoje, których głównym składnikiem jest PET, mają osiągać co najmniej 25 proc. udziału plastiku pochodzącego z recyklingu. Jest jednak istotny szczegół. Wartość ta jest obliczana jako średnia dla wszystkich objętych przepisami butelek PET wprowadzonych na rynek na terytorium danego państwa członkowskiego.
Nie oznacza więc, iż każda pojedyncza butelka stojąca na sklepowej półce musi dokładnie w jednej czwartej składać się z recyklatu. Od 2030 roku cel wzrośnie do 30 proc. i będzie dotyczył objętych regulacją plastikowych butelek na napoje.
Czy inny kolor oznacza gorszą jakość napoju?
Nie należy wyciągać takiego wniosku wyłącznie na podstawie koloru opakowania. Materiał pochodzący z recyklingu przeznaczony do kontaktu z żywnością podlega wymaganiom bezpieczeństwa. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ocenia technologie recyklingu PET wykorzystywanego później do produkcji materiałów mających kontakt z żywnością.
W zatwierdzonych procesach oceniana jest m.in. skuteczność usuwania potencjalnych zanieczyszczeń z materiału pochodzącego z poużytkowych opakowań. Dlatego mniej przejrzysty albo delikatnie zabarwiony plastik sam w sobie nie oznacza, iż napój znajdujący się w środku jest gorszej jakości.
To dopiero początek zmian w opakowaniach
Unijne regulacje idą znacznie dalej niż przymocowane nakrętki i obecne wymagania dotyczące PET. Nowe rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych przewiduje dalsze zwiększanie wykorzystania materiałów pochodzących z recyklingu. Dla jednorazowych plastikowych butelek na napoje przewidziano docelowo 30 proc. zawartości materiału z recyklingu od 2030 roku, a w dalszej perspektywie przepisy przewidują jeszcze wyższe poziomy.
Kierunek jest więc wyraźny: opakowania mają w coraz większym stopniu funkcjonować w obiegu zamkniętym, a plastik po wykorzystaniu ma wracać do produkcji kolejnych produktów. Dla klientów może to oznaczać przede wszystkim jedno — wygląd butelki nie zawsze będzie taki, jak przez ostatnie lata. Lekko szary czy mniej przejrzysty plastik nie musi być wadą. Może być po prostu widocznym efektem coraz większego wykorzystania surowców pochodzących z recyklingu.
