Wyższe progi recyklingu od 2030 roku
Od 2030 roku unijna dyrektywa nakłada na branżę napojową obowiązek, aby objęte przepisami plastikowe butelki na napoje zawierały co najmniej 30 proc. tworzywa z recyklingu. Wskaźnik ten ma być obliczany jako średnia wartość dla wszystkich opakowań wprowadzanych na rynek danego państwa członkowskiego.
Znaczenie surowców odzyskiwanych ze zużytych opakowań będzie z każdym rokiem systematycznie rosło. Główny pomysł tych regulacji polega na tym, by plastikowa butelka po opróżnieniu nie trafiała na składowisko jako odpad, ale w jak największym stopniu służyła jako surowiec do wytwarzania kolejnych pojemników.
Zanim jednak wejdzie w życie próg przewidziany na koniec dekady, producenci muszą spełnić wcześniejsze wymagania. Od 2025 roku butelki na napoje wykonane głównie z tworzywa PET będą musiały zawierać co najmniej 25 proc. tworzywa pochodzącego z recyklingu.
Średnia krajowa zamiast każdej butelki
Unijne przepisy nie oznaczają, iż każda pojedyncza butelka dostępna na sklepowej półce ma składać się w jednej czwartej z odzyskanego plastiku. Wyznaczony poziom 25 proc. jest obliczany jako średnia dla wszystkich objętych regulacjami butelek PET, które zostaną wprowadzone na rynek konkretnego kraju Unii Europejskiej.
Obliczanie poziomu recyklatu w skali całego państwa daje wytwórcom pewną elastyczność przy wprowadzaniu poszczególnych serii produktów. Właśnie to stopniowe zwiększanie wykorzystania przetworzonego wcześniej tworzywa sprawi, iż wybrane opakowania zaczną wyglądać inaczej niż te, do których konsumenci zdążyli się przyzwyczaić przez lata.
Słabsza przejrzystość i odmienna barwa
Tworzywo PET uzyskane w procesie recyklingu wykazuje inne adekwatności optyczne niż surowiec pierwotny, który stosowano dawniej do wytwarzania fabrycznie nowych opakowań. W praktyce kupujący mogą zauważyć, iż nowa butelka będzie delikatnie ciemniejsza, mniej przejrzysta lub uzyska lekko zmieniony odcień.
Unia Europejska nie nakazuje jednak producentom wytwarzania opakowań w barwie szarej lub żółtej. Zasady określają wyłącznie wymagany udział materiału z odzysku. Z kolei ostateczny wygląd pojedynczego pojemnika to prosty rezultat zastosowanego surowca oraz przebiegu procesu jego ponownego przetworzenia. W efekcie konsumenci będą w przyszłości rzadziej widywać na półkach butelki o dawnej, idealnej przejrzystości.
Jakość napojów pozostaje bez zmian
Modyfikacja przejrzystości czy zmiana odcienia plastiku nie świadczą o niższej jakości wody, soku lub innego napoju wlewanego do środka. Opakowania przeznaczone do bezpośredniego kontaktu z żywnością muszą rygorystycznie spełniać wyznaczone normy bezpieczeństwa.
Recykling tworzyw sztucznych, które mają następnie służyć do przechowywania żywności, odbywa się na podstawie ściśle określonych procedur. Ich zadaniem jest między innymi wyeliminowanie ryzyka obecności zanieczyszczeń. Z tego względu sama butelka o zmienionej barwie nie daje podstaw do twierdzenia, iż znajdujący się w niej produkt jest gorszy.
Przymocowane zakrętki jako wstępny etap
Do tej pory najbardziej widocznym symbolem unijnych zmian w przepisach dotyczących plastiku były zakrętki i wieczka przymocowane na stałe do szyjek. Regulacje nakazały, aby w określonych jednorazowych pojemnikach na wody, soki i napoje zatyczka nie odłączała się od butelki w trakcie całego okresu jej użytkowania.
Wprowadzenie przymocowanych wieczek wywołało wcześniej dyskusję wśród konsumentów kupujących napoje. Na początku rozwiązanie to bywało dla części klientów niewygodne, jednak konsumenci gwałtownie przyzwyczaili się do nowej konstrukcji zamykania. Przepisy o nakrętkach były jednak tylko wstępem, a kolejne wymogi koncentrują się już bezpośrednio na materiale produkcyjnym.
Nowy wygląd opakowań na półkach
Podczas gdy zintegrowane zakrętki były pierwszym bardzo zauważalnym elementem regulacji, w tej chwili przekształceniom ulega sam skład plastikowych pojemników. W kolejnych latach butelki dostępne w sklepach będą coraz bardziej odbiegać od opakowań znanych sprzed lat.
Niektóre pojemniki staną się mniej przejrzyste, a inne zyskają delikatnie zmienioną barwę. Z perspektywy konsumentów wybierających produkty w marketach i lokalnych sklepach zmiany w wyglądzie tworzyw będą procesem ciągłym. Kupujący będą stale obserwować następne efekty sukcesywnego zwiększania udziału przetworzonego tworzywa sztucznego.
