Jaki zaległy przelew? Chyba się Państwo pomylili, nie mamy żadnych kredytów… Tak, Kowalscy, nasz adres, ale… Ile? Niemożliwe. Na kogo zaciągnięty ten kredyt? głos Barbary był pełen niedowierzania.
Na pana Andrzeja Kowalskiego, odparł głos po drugiej stronie.
Tak, to mój mąż, ale jakim cudem? I po co? kobieta aż osłupiała.
Współczuję, ton rozmówcy złagodniał, ale przepisy są takie same dla wszystkich: terminy minęły, dziś jest przypomnienie, potem inne działania.
Barbara nie pamiętała, jak przeszła do pokoju, ani jak spojrzała otępiale w ekran laptopa. Wyglądało na to, iż jej umysł pływa w gęstym śnie. Próbowała się wybudzić, ale wirowała w gorączkowym amoku. Nie, muszę najpierw sama zrozumieć, skąd ten dług?
Karty kredytowej u męża nigdy nie widziała czyli pieniądze nie zostały pobrane na rodzinę. Co tu się adekwatnie dzieje? O pracy nie było mowy, myśli płynęły, przelewając się jak stalaktity zwisające z sufitu. Barbara z trudem doczekała się powrotu Andrzeja do mieszkania:
Dla kogo te pieniądze? Kto ci kazał zaciągać kredyt?!
Nie zdążyłem wszystkiego ukryć, jednak zadzwonili… zirytowany Andrzej westchnął. Zdał sobie sprawę, iż się wygadał, i obrócił się do żony z rozżaleniem: Na mamę, na mamę! Prosiła o pomoc, sama żyje…
I na co jej taka suma? Nam wystarcza znacznie mniej, choć oboje pracujemy…
Na wakacje, jasne?
Gdzie jedzie? Do Dubaju? Na Bali?
Mama mnie sama wychowywała, należy jej się. A po tobie się tego nie spodziewałem…
Andrzej niby dziecko obrażone runął na fotel i odwrócił się do ściany. Tak zawsze próbował zdobyć przewagę zabawa w obrażonego chłopca. Tym razem jednak nie osiągnął oczekiwanego efektu.
Barbara choćby nie próbowała dalej rozmawiać. Teściowa mieszała się w ich rodzinę jak biała mgła, wszędzie jej było za dużo. Zofia Kowalska uwielbiała żądać, stroszyć się, narzekać. To się zaczęło od pierwszego spotkania jeszcze w tamtych nieistniejących czasach, których wspomnienie falowało w głowie Barbary jak obraz w krzywym zwierciadle. Ledwie zobaczyła kolczyki w uszach Barbary, już zachwycona pytała: czy kamienie prawdziwe, czy też podróba?
Dowiedziawszy się, iż nie są z bazaru, tylko prawdziwe, natychmiast jęknęła:
I po co takie pieniądze wydawać? Lepiej było coś do domu kupić…
To prezent Barbara lekko się oburzyła.
A, no okej, prezent… jeszcze wtedy przyszła teściowa natychmiast zmiękła.
Mija tydzień. Andrzej, czerwieniąc się, prosi Barbarę: nie zakładaj tych kolczyków, gdy idziemy do mamy. Bo mama się smuci, iż takich nie ma, a on jej nie kupi.
Już wtedy Barbara poczuła dziwny chłód i absurd tego orbitującego wokół matki świata. Ale zakochana Basia starała się odrzucać natrętne myśli. Potem był ślub. Zofia promieniała: stylowa kreacja, wykwintny prezent. Dopiero miesiąc później Barbara w snach zobaczyła, iż wszystko kupił Andrzej, bo inaczej mama zagroziła, iż nie pokaże się na ślubie.
Potem już tylko eskalowało: nowy telewizor, jak u sąsiadki, najlepsza suszarka do włosów, luksusowy salon kosmetyczny, kolejne zabiegi… I wszystko natychmiast, pilnie. Inaczej Zofia zaczynała jęczeć, płakać, narzekać na serce, żołądek, samotność. Andrzeja dławiły mamine łzy, pędził jak we śnie spełniać jej zachcianki.
To przecież mama… Jak można inaczej!
Tylko iż on miał już rodzinę, a środków nie wystarczało choćby na podstawowe wydatki. Barbara nie mogła pojąć: dwoje dorosłych, dobrze zarabiających ludzi, a pustka w portfelu zieje jak jamochłon. Na jej pytania Andrzej tylko wzruszał ramionami:
Wiesz, Basieńko, chyba musisz się nauczyć budżetestwa od mojej mamy…
Barbara jednak wolała nie uczyć się od teściowej. Wielokrotnie już w życiu spotkała podobny typ osobowości “wiecznej mamusi”, który pożera wszystko wokół. Trzymała się od takich z daleka, a teraz była w samym środku ich snu.
I przyszła ostatnia kropla: mama zażądała opłacenia wakacji. Kwota, jaką Andrzej wyciągnął z banku dla Zofii, sprawiła, iż Barbara omal nie upadła. Za te pieniądze mogliby nie tylko spłacić kilka rat kredytu hipotecznego, umeblować mieszkanie, kupić nowy sprzęt, a resztę przeznaczyć na kolację w najlepszej restauracji w Warszawie.
Najwyraźniej Andrzej nie zamierzał niczego zmieniać. Basię to bolało, bo i ona, gdyby chodziło o jej własną mamę, byłaby w stanie wiele poświęcić. Ale podejmowanie ogromnych zobowiązań bez słowa to już zbyt duże szaleństwo. A jeżeli coś by się stało? Kto by został z właśnie tym długiem? Ona! A Zofia jak zwykle niewinna.
Wyraźnie nadszedł czas, by bardzo poważnie porozmawiać z mężem. Musiałby wybrać albo przynajmniej wytłumaczyć mamie, iż jej oczekiwania przekraczają możliwości. Ale Andrzej wpadł we wściekłość, oskarżając Barbarę o wyrachowanie i brak serca.
Spokojnie, przecież już spłaciłem dług, zapłacę wszystko, a ty tylko narzekasz! Ile można! Tak, mama nie chce tanich sanatoriów, należy jej się luksus. Ona dała mi życie, wszystko dla mnie zrobiła! Nie mogę zapewnić jej odpoczynku?
Ale jej zachcianki to nie nasza kieszeń! Może trzeba jej to wyjaśnić?
A może ja tobie wyjaśnię: mama to świętość…
Barbara zrozumiała: on niczego nie zmieni. Była też świadoma Zofia jest chorobliwie zazdrosna o syna. Każdego dnia dzwoni, jęczy, żąda, by przyjechał na Pragę, bo tęskni… i Andrzej zostawia wszystko, przemyka tramwajem przez wielką Warszawę, by spełnić mamie życzenie.
Po wczorajszej kłótni oboje wyszli do pracy milcząc. Niebawem, przed południem, Barbara poczuła, jak ziemia usuwa się jej spod stóp.
Zaniepokojeni jej stanem koledzy zawieźli ją do lekarza. Tam dowiedziała się, iż spodziewa się dziecka. Tak bardzo chciała podzielić się tą wiadomością z przyszłym ojcem. Miała nadzieję, iż to dobry powód do przemyślenia wydatków.
Lecz euforia okazała się przedwczesna. Andrzej jęczał, iż nie był na to gotów, prosił, by przerwać ciążę. Potem zaczęła wydzwaniać i teściowa. Nie błagała, ale wrzeszczała:
Nie zamierzam być żadną babcią! Co ty wymyśliłaś? Przywiązać go do siebie dzieckiem? I tak sobie nie poradzisz, a Andrzej odejdzie nie zatrzymasz go…
Skąd pani wie, iż odejdzie? Dlaczego pani to mówi?
Proszę cię, ja matka! Znam syna. Już dawno szuka, gdzie się wynieść od takiej jak ty. Zrób jak mówi alimentów i tak nie zobaczysz.
Kiedy to usłyszała, świat zwęził się do czarnego tunelu. Do siebie wróciła dopiero w szpitalu.
Basieńka, już się obudziłaś usłyszała znajomy głos. Otworzyła oczy i zobaczyła nad sobą lekarkę. To była sąsiadka teściowej, doktor Anna Eugeniuszowa.
Ojej, pani doktor! Nie wiedziałam, iż pani tu pracuje…
I nie bój się, lepiej byłoby, gdybyś w ogóle nie trafiła tutaj mruknęła lekarz. Myśleliśmy, iż trzeba będzie wybierać: ty albo dziecko.
Jak to?!
Spokojnie, wszystko już dobrze. Ale powiedz, co się stało, iż cię tak zmiotło?
Gdy usłyszała całą historię, Anna zmarszczyła brwi. Potem rzuciła Barbary krótką radę:
Zostaw tę rodzinę. Andrzeja nie zmienisz, a jego matka wyniszczy każdego, kogo syn sobie wybierze. Ona jest przekonana, iż świat jej wszystko zawdzięcza. Swojego męża zamęczyła na śmierć: żądała i żądała, aż wykończył się w pracy. A Andrzej taki jak ojciec matce się nie sprzeciwi.
Ale przecież się ożenił…
Szczerze? Nie wiem, jak do tego doszło. Wiesz, ile dziewczyn uciekło po pierwszej wizycie u Zofii? Przemyśl wszystko dobrze. A co Andrzej sądzi o ojcostwie?
Usłyszawszy odpowiedź Barbary, Anna coś wymamrotała pod nosem, rzucając cichy czar. Jakby to był magiczny zaklęcie, po którym Barbara podjęła decyzję: poradzi sobie sama. A Andrzej już dawno, nieświadomie, dokonał wyboru.
Pozew rozwodowy złożyła, gdy tylko wróciła do pracy. Andrzej zupełnie nie zabiegał o uratowanie ich związku. O tym, iż dziecko udało się ocalić, Basia nie powiedziała mu ani słowa.
… Minął rok od odzyskania wolności. Barbara spacerowała powoli z córeczką przez park Pod Królikarnią.
Niesamowite spotkanie dobiegł za nią znajomy, zgrzybiały głos. Dlaczego nie pozwalasz mi zobaczyć wnuczki?
Bo to nie pańska wnuczka odparła spokojnie Barbara. Tamtego dziecka… nie było, zgodnie z waszą radą. Ta dziewczynka to moja, TYLKO moja córka. I tak, babcię już ma.
Jak możesz…
Otóż mogę. A jeżeli tak bardzo potrzebny pani status babci, niech pani znajdzie synowi odpowiednią kandydatkę.
Barbara odeszła z uśmiechem, nie słuchając już burczenia za plecami. Wiedziała, iż w porę zostawiła uzależnionego od matki mężczyznę i apodyktyczną teściową. I wszystko, czego była pewna, miało w końcu sens jak wtedy, kiedy człowiek budzi się ze snu, w którym wszystko powykręcane, a jednak wreszcie oddycha się lekko.
