Rosnące rachunki za ogrzewanie to problem wielu seniorów zamieszkałych w starszych domach. Program „Czyste Powietrze” pozwala jednak znacząco obniżyć koszty ogrzewania i poprawić komfort życia. Dzięki dotacjom można wymienić stary piec, ocieplić budynek, wymienić okna czy zamontować nowoczesne ogrzewanie.
Przed rozpoczęciem inwestycji konieczne jest wykonanie audytu energetycznego, który określa aktualny stan budynku, wskazuje najbardziej opłacalne prace oraz potwierdza wymagany efekt energetyczny potrzebny do uzyskania dofinansowania.
Na czym polega program „Czyste Powietrze”?
Program „Czyste Powietrze” to ogólnopolski system dopłat dla właścicieli domów jednorodzinnych. Jego celem jest:
- zmniejszenie rachunków za ogrzewanie,
- poprawa komfortu cieplnego w domu,
- ograniczenie smogu,
- wymiana starych, nieekologicznych pieców.
Program realizowany jest przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz gminy współpracujące z programem.
Kto może skorzystać z programu?
Z programu mogą skorzystać właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych. Wysokość dofinansowania zależy przede wszystkim od dochodów.
Obecnie funkcjonują trzy główne poziomy wsparcia:
- 40% kosztów netto – poziom podstawowy,
- 70% kosztów netto – poziom podwyższony,
- 100% kosztów netto – najwyższy poziom dofinansowania dla osób o najniższych dochodach.
Koszty podatku VAT ponosi właściciel.
Dla wielu seniorów szczególnie istotny jest najwyższy poziom wsparcia, ponieważ często emerytura pozwala spełnić wymagane kryteria dochodowe.
Co można wymienić lub zmodernizować?
Program obejmuje wiele prac związanych z poprawą efektywności energetycznej domu.
Dofinansowanie można otrzymać między innymi na:
- wymianę starego pieca („kopciucha”),
- montaż pompy ciepła,
- montaż kotła gazowego lub pelletowego,
- ocieplenie ścian i dachu,
- wymianę okien i drzwi,
- modernizację instalacji centralnego ogrzewania,
- montaż wentylacji mechanicznej z rekuperacją,
- audyt energetyczny,
- wykonanie świadectwa charakterystyki energetycznej po zakończeniu prac.
Jak wygląda procedura krok po kroku?
1. Oblicz przysługujący poziom dotacji
Na początku warto sprawdzić, jaki poziom dofinansowania może przysługiwać właścicielowi domu. Można to zrobić w prostym kalkulatorze online:
https://m2projekty.pl/kalkulator-dotacji-czyste-powietrze/
Kalkulator pomaga oszacować, czy można ubiegać się o poziom podstawowy, podwyższony czy najwyższy oraz jakie prace mogą być objęte dofinansowaniem.
2. Kontakt z gminą lub doradcą
Następnie najlepiej skontaktować się z urzędem gminy albo punktem konsultacyjnym programu „Czyste Powietrze”. W wielu miejscowościach pracownicy pomagają wypełnić wniosek i wyjaśniają, jakie dokumenty będą potrzebne.
3. Audyt energetyczny domu
Przed rozpoczęciem prac warto wykonać audyt energetyczny do programu Czyste Powietrze. Specjalista sprawdza wtedy, gdzie dom traci najwięcej ciepła, jakie prace dadzą największe oszczędności i jakie urządzenia warto zamontować.
4. Złożenie wniosku
Wniosek można złożyć przez internet, w urzędzie gminy, w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska albo z pomocą operatora programu w swojej gminie.
5. Wykonanie prac
Po pozytywnej decyzji można rozpocząć remont i modernizację domu.
6. Rozliczenie dotacji
Po zakończeniu inwestycji należy przedstawić faktury oraz wymagane dokumenty. W wielu przypadkach potrzebne będzie również świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, które potwierdzi efekt energetyczny po zakończeniu prac.
Ile trzeba wyłożyć z własnej kieszeni?
Warto pamiętać, iż w programie „Czyste Powietrze” dofinansowanie liczone jest od kwot netto, czyli bez podatku VAT. Oznacza to, iż podatek VAT pozostaje po stronie inwestora – choćby przy najwyższym poziomie dofinansowania.
W większości prac termomodernizacyjnych dla domów jednorodzinnych stosowana jest stawka VAT 8%, dlatego senior musi przygotować się przynajmniej na pokrycie tej części kosztów.
Przykład 1 – dofinansowanie 40%
Koszt inwestycji:
- 80 000 zł netto + 8% VAT
- łączny koszt brutto: 86 400 zł
Dotacja:
- około 32 000 zł
Wkład własny:
- około 54 400 zł
Przykład 2 – dofinansowanie 70%
Koszt inwestycji:
- 80 000 zł netto + VAT
- łączny koszt brutto: 86 400 zł
Dotacja:
- około 56 000 zł
Wkład własny:
- około 30 400 zł
Przykład 3 – dofinansowanie 100%
Koszt inwestycji:
- 80 000 zł netto + VAT
- łączny koszt brutto: 86 400 zł
Dotacja:
- do 80 000 zł netto
Wkład własny:
- około 6 400 zł VAT
W praktyce oznacza to, iż choćby przy „100% dofinansowania” beneficjent zwykle musi pokryć koszt podatku VAT z własnych środków. Część tych wydatków można jednak później odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej.
Jakie oszczędności można osiągnąć?
Dobrze wykonana termomodernizacja może znacząco obniżyć rachunki za ogrzewanie.
W wielu starszych domach roczne oszczędności wynoszą:
- od 3 do 6 tys. zł rocznie przy podstawowych pracach,
- nawet ponad 8–10 tys. zł rocznie przy kompleksowej modernizacji i wymianie starego pieca.
Seniorzy odczuwają korzyści nie tylko finansowe. Dom po termomodernizacji jest:
- cieplejszy zimą,
- mniej wilgotny,
- bardziej komfortowy,
- łatwiejszy do ogrzania.
Czy audyt energetyczny jest obowiązkowy?
Przy kompleksowej termomodernizacji – tak. Audyt pomaga określić najlepszy zakres prac i jest podstawą do uzyskania wyższych kwot dotacji.
Na audyt również można otrzymać dofinansowanie – choćby do 1200 zł.
Gdzie zgłosić się po pomoc?
Seniorzy mogą uzyskać pomoc:
- w urzędzie gminy,
- w punkcie konsultacyjnym programu „Czyste Powietrze”,
- w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska,
- u audytora energetycznego,
- u operatora programu pomagającego przejść całą procedurę.
W wielu gminach pracownicy pomagają bezpłatnie przygotować dokumenty i złożyć wniosek.
Podsumowanie
Program „Czyste Powietrze” to szansa dla seniorów na niższe rachunki, wygodniejsze ogrzewanie i cieplejszy dom. Dzięki wysokim dotacjom można przeprowadzić remont, który jeszcze kilka lat temu był poza zasięgiem wielu rodzin.
Kluczowe znaczenie ma jednak odpowiednie przygotowanie inwestycji: wykonanie audytu energetycznego, wybór adekwatnego źródła ciepła oraz prawidłowe rozliczenie programu.
Przed rozpoczęciem prac warto skontaktować z audytorem energetycznym, który pomoże dobrać najlepszy zakres modernizacji oraz przygotować dokumentację potrzebną do uzyskania dotacji.
