Posydonia na plaży – dlaczego Włosi jej nie sprzątają choćby latem?

Wybrałeś plażę ze zdjęcia: jasny piasek, turkusowa woda, zatoka, w której chciałeś spędzić całe popołudnie. Na miejscu okazuje się, iż wzdłuż brzegu ciągnie się brązowy wał liści. Zajmuje część piasku, miejscami utrudnia wejście do wody i zupełnie nie pasuje do zapamiętanego kadru.

Dlaczego nikt tego nie sprzątnął?

Czasem dlatego, iż gmina świadomie zdecydowała się zostawić posydonię na plaży. I właśnie ta decyzja, szczególnie w środku sezonu, potrafi wywołać spór.

Sama zetknęłam się z tym zjawiskiem na Sardynii. Łatwo zrozumieć rozczarowanie, jeżeli przyjechałeś się kąpać, a najpierw musisz znaleźć przejście między nagromadzeniami liści. Warto jednak wiedzieć, dlaczego ich usunięcie nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem.

Jeśli chcesz poznać samą roślinę, przeczytaj artykuł „Posydonia to nie glony. Poznaj podwodne łąki Morza Śródziemnego”. Tutaj zajmiemy się tym, co jej obecność na brzegu oznacza dla plażowicza.

Punta Ala: to decyzja, nie przeoczenie

W sierpniu 2025 roku władze Castiglione della Pescaia, do której należy Punta Ala na wybrzeżu toskańskiej Maremmy, publicznie wyjaśniły, dlaczego nie usuwają nagromadzeń posydonii. Powołały się na ochronę wybrzeża przed erozją oraz zalecenia dotyczące zachowywania takich naturalnych osłon.

W komunikacie gmina przyznała, iż rozumie zastrzeżenia plażowiczów, ale podtrzymała decyzję o pozostawianiu liści. Dodała też, iż w Punta Ala posydonia zalega przez znaczną część roku. Nie jest więc wyłącznie śladem pojedynczego sztormu, który wystarczy raz uprzątnąć.

Dla turysty liczy się to, czy dziś wygodnie dotrze do wody. Gmina musi uwzględnić również to, co stanie się z plażą po kolejnych sezonach.

Z liśćmi można wywieźć także piasek

Wały posydonii, określane jako banquette, zatrzymują piasek i mogą ograniczać jego wymywanie. Gdy usuwa się je ciężkim sprzętem, razem z materiałem roślinnym często znika również uwięziony w nim osad. Plaża traci więc nie tylko liście, ale także część swojego budulca.

ISPRA, włoski instytut ochrony środowiska, wskazuje, iż takie działania mogą przyspieszać erozję i prowadzić do konieczności kosztownego uzupełniania piasku. Efekt porządkowania brzegu bywa zatem odwrotny od zamierzonego: więcej miejsca na ręcznik teraz, ale większe problemy z utrzymaniem plaży później.

Nie oznacza to, iż każdy wał trzeba pozostawić w całości i na zawsze. Znaczenie mają jego położenie, wielkość oraz warunki na konkretnym odcinku brzegu. Letni termin również nie rozstrzyga sprawy: początek sezonu kąpielowego nie oznacza, iż ustają falowanie i przemieszczanie piasku.

Czy włoskie prawo zabrania usuwania posydonii?

Nie ma jednego ogólnowłoskiego zakazu usuwania jej z plaż. Ustawa SalvaMare z 2022 roku przewiduje różne sposoby gospodarowania wyrzuconą biomasą: pozostawienie jej na miejscu, ponowne wprowadzenie do środowiska na określonych warunkach albo przekazanie do instalacji gospodarowania odpadami.

Nie jest to jednak zgoda na dowolne przemieszczanie materiału. Przepisy przewidują między innymi oddzielenie piasku i usunięcie domieszanych śmieci przed ponownym wprowadzeniem biomasy do środowiska.

Z kolei dobre praktyki SNPA, włoskiego systemu ochrony środowiska, promują zachowywanie nagromadzeń, ale zalecają dostosowanie sposobu postępowania do konkretnego miejsca. Dlatego nie należy oczekiwać identycznych decyzji w dzikiej zatoce i na intensywnie użytkowanej plaży miejskiej. Znaczenie mają także przepisy regionalne i zasady ochrony danego obszaru.

Zimą 2019 roku sfotografowałam na plaży w gminie Siniscola na Sardynii tablicę wyjaśniającą, iż suche liście posydonii pomagają chronić brzeg przed erozją, a ich obecności nie należy traktować jako czegoś negatywnego. Dosłowne tłumaczenie tego komunikatu brzmi:

UWAGA

Obecność pozostałości posydonii (suchych liści) na plażach nie jest zjawiskiem negatywnym. Nie tylko pomagają one chronić plażę przed erozją, ale także wskazują na dobrą jakość wody.

Roślina ta (nie jest glonem!) rośnie bowiem wyłącznie tam, gdzie warunki środowiska morskiego są dobre, a poziom zanieczyszczenia niski.

GMINA SINISCOLA

Plaża ekologiczna też wymaga opieki

Pozostawienie posydonii nie powinno oznaczać, iż nikt już nie zajmuje się plażą. Plastik, szkło, puszki czy niedopałki trzeba usuwać niezależnie od tego, czy leżą na odsłoniętym piasku, czy między liśćmi.

Warto również wyjaśnić odwiedzającym, co się dzieje. Czy nagromadzenia pozostają na cały sezon? Czy będą przemieszczane? Gdzie znajduje się najwygodniejsze wejście do wody? Taka informacja pomaga bardziej niż samo hasło o ochronie przyrody.

Na łączeniu ochrony z korzystaniem z plaży opierał się projekt BARGAIN, prowadzony przez ISPRA, ENEA i Uniwersytet Tor Vergata w Rzymie. W czerwcu 2020 roku powstały jego pilotażowe plaże ekologiczne w San Felice Circeo i w gminie Cerveteri. Testowano również wykorzystanie liści jako wypełnienia elementów wyposażenia plażowego tam, gdzie nie można było zachować ich na miejscu.

To jednak nie znaczy, iż znaleziony w internecie opis projektu gwarantuje określony wygląd plaży podczas Twojego pobytu. Warunki i sposób zarządzania trzeba sprawdzić na bieżąco.

Nie musisz lubić brodzenia w liściach

Mokra warstwa posydonii może być śliska, a rozkładający się materiał może nieprzyjemnie pachnieć. Wysoki wał bywa przeszkodą w dojściu do wody, szczególnie jeżeli masz trudności z poruszaniem się albo opiekujesz się małym dzieckiem. To nie jest wyłącznie kwestia estetyki.

Na poniższych zdjęciach, które zrobiłam latem z drona w Capo Comino na Sardynii, dobrze widać szarobrązowe nagromadzenia wyrzuconych liści. Tworzą nieregularny wał wzdłuż plaży. Tuż obok, już w wodzie, ciągnie się wyraźny ciemny pas liści posydonii, kontrastujący z turkusem dalej od brzegu. To fragment dzikiej plaży, ale dobrze pokazuje, z czym się mierzymy. Piękny kolor wody nie mówi jeszcze wszystkiego o tym, jak wygląda wejście do morza.

Dlatego rozmowy o posydonii nie warto sprowadzać do podziału na świadomych przyrodników i zwykłych turystów, którzy chcą mieć idealne zdjęcie. Potrzeba wygodnego, bezpiecznego korzystania z plaży też jest ważna.

Co sprawdzić przed wyjazdem na plażę?

Nie opieraj wyboru wyłącznie na zdjęciu z poprzednich wakacji. Sprawdź informacje gminy, zarządcy kąpieliska lub zapytaj gospodarza noclegu o konkretny odcinek brzegu. jeżeli potrzebujesz łatwego przejścia, dopytaj właśnie o nie, zamiast ogólnie pytać, czy plaża jest „czysta”. To może znaczyć dla rozmówcy coś innego niż dla Ciebie.

Bieżące wyniki badań i informacje o zakazach znajdziesz w ministerialnym Portale Acque. Na miejscu sprawdź też tablice i komunikaty. jeżeli nie chcesz przechodzić przez liście, wybierz inne dostępne wejście lub inną plażę.

Nie musisz samodzielnie rozgarniać wału. Liście zbite przez fale mogą tworzyć grubą, zwartą warstwę, którą trudno ruszyć. Lepiej poszukać wygodniejszego wejścia do wody.

Posydonia: mały słowniczek polsko-włoski

Planując swoją podróż

Znajdź hotel lub apartament na wakacje dzięki booking.com.

Pamiętaj, aby zawsze mieć wykupione ubezpieczenie turystyczne. Ja korzystam z najlepszej na rynku porównywarki rankomat.pl.

jeżeli potrzebujesz samochodu we Włoszech, skorzystaj z discovercars.com.

Zarezerwuj bilet wstępu do muzeum przez Get Your Guide.

Potrzebujesz biletów na prom? Znajdziesz je na Direct Ferries.

Gdy kupujesz coś za pośrednictwem moich linków, zarabiam niewielką kwotę. Ty przez cały czas płacisz tyle samo, ze mną dzieli się sprzedawca. Dziękuję za twoje znaczące wsparcie.

Włoska poczta

Nieprzypadkowe miejsca, prawdziwe smaki i sprawdzone wskazówki. Co tydzień w Twojej skrzynce. Dołącz do tysięcy czytelników, którzy planują Włochy mądrzej.

Jeśli potrzebujesz pomocy w znalezieniu praktycznych informacji, dołącz do grupy na FB Moje wielkie włoskie podróże.

Zajrzyj na

Wyświetl ten post na Instagramie

Instagram

La vita è bella! Życie jest piękne!