Po szynach przez morze

kolejblog.wordpress.com 6 dni temu

Brighton, nadmorska miejscowość około 75 km na południe od Londynu, pod koniec 19. wieku była bardzo popularna jako kąpielisko i miejsce weekendowej rozrywki. Intelektualna elita ówczesnego Londynu dość gwałtownie uznała Brighton za zbyt hałaśliwe plebejskie miejsce i znalazła godną siebie alternatywę w spokojnej wiosce Rottingdean, nieco na wschód od Brighton.

Magnus Volk był brytyjskim (ojciec był Niemcem) wynalazcą i pionierem elektrotechniki. Postanowił zbudować połączenie szynowe długości około 4,5 km biegnące przez morze z Brighton do mola w Rottingdean. Bardziej konwencjonalna trasa lądowa była niepraktyczna, gdyż po drodze były 30-metrowe klify nadmorskie.

Współczena mapa Brighton i okolicy, z naniesioną trasą (czerwona linia) kolei z Brighton do Rottingdean (żródło: openstreetmap.org)

Budowa rozpoczęła się w czerwcu 1894 roku Torowisko składało się z dwóch oddzielnych torów o rozstawie 825 mm, których zewnętrzne szyny były oddalone od siebie o 5486 mm. W. celu podparcia torów co około 1 metra w kredowym podłożu skalnym osadzano betonowe bloki (podkłady) o wymiarach 1.5 x 0,9 metra.

Transport pasażerów odbywał się jednym wagonem Jedynym pojazdem używanym na tej linii kolejowej była konstrukcja przypominająca typowy pawilon na molo o wymiarach 13,7 x 6,7 m, oparta na czterech nogach o wysokości 7 metrów. Koszt pojazdu wyniósł 30 tysięcy funtów (co odpowiada około 3,5 miliona funtów we współczesnej walucie). Wagon mógł pomieścić około 150 pasażerów. Pojazd nosił oficjalną nazwę „Pioneer”, ale potocznie nazywano go „Daddy Long-Legs” (rodzaj pająka z rodziny nasosznikowatych, o nogach często dwudziestokrotnie przekraczających długość tułowia).

Afisz reklamujący „kolej przez morze”

Pierwotnie planowano, iż pojazd będzie napędzany silnikiem spalinowym zasilanym sprężonym gazem, lub motorem elektrycznym z akumulatorów i, ale ostatecznie zdecydowano się na zasilanie prądem o napięciu 500 V, dostarczanym linią napowietrzną zawieszoną na słupach wzdłuż torów na wysokości około 7 metrów ponad poziomem przypływu. Prąd był odbierany dwoma pantografami typu trolejbusowego. Powrót prądu do elektrowni odbywał się poprzez szyny.

„Brighton Pioneer” tuż po odjeździe z Palace Pier podczas przypływu. Widać dwa pantografy trolejbusowe pobierające prąd z kabla.

Dwa silniki elektryczne o mocy 22 kW każdy zamontowane były w wagonie (według niektórych źródeł: pod podłogą wagonu) i napędzały poprzez pionowe wały i przekładnie ślimakowe dwa z czterech wózków. Pozostałe dwa wózki wyposażono w manualne hamulce.

Zgodnie z obowiązującym ówcześnie przepisami, wagon był wyposażony w szalupę ratunkową i kamizelki ratunkowe, w dzwon okrętowy, a na pokładzie musiał był kapitan żeglugi morskiej.

Widok wagonu „Pioneer” z poziomu ziemi podczas odpływu na molo w Rottingdean . Widać słup podtrzymujący kabel zasilający, a także dwa pantografy łączące kabel z wagonem.

Linia kolejowa została oficjalnie otwarta 28 listopada 1896, ale w nocy z 4 na 5 grudnia została poważnie zniszczona przez burzę, która uszkodziła tor i przewróciła wagon na bok. Volk natychmiast przystąpił do odbudowy i ruch został wznowiony 20 lipca 1897.

Ślady torowiska, 2004 rok (foto: Les Chatfield, Wikipedia)

Kolej cieszyła się popularnością, przewoziła ponad 44 tysiące pasażerów rocznie, ale pojawiły się problemy eksploatacyjne. Podczas przypływu prędkość pociągu znacznie spadała, a Volk nie miał środków na zainstalowanie mocniejszych silników. W 1900 roku okazało się, iż ostrogi brzegowe w pobliżu torów spowodowały wymywanie gruntu pod podkładami, w związku z czym w lipcu i sierpniu tego roku, w pełni sezonu letniego, linie zamknięto na czas naprawy. Nieco później rada miejska podjęła decyzję o budowie falochronu osłaniającego plażę, co wymagałoby przeniesienia linii kolejowej w innym miejscu. Nie dysponując środkami na tę inwestycję, Volk zamknął linię kolejową w 1901 roku, zaś wagon i tory sprzedano na złom.


O ile nie zaznaczono inaczej, zdjęcia pochodzą ze zbiorów National Railway Museum, York, Wlk. Brytania.

Idź do oryginalnego materiału