Antykoncepcja hormonalna nie ogranicza się wyłącznie do tabletek. w tej chwili kobiety mają do wyboru kilka metod różniących się sposobem stosowania, czasem działania oraz wygodą. Dowiedz się, jak działają poszczególne rozwiązania, czym się od siebie różnią i jak wybrać metodę najlepiej dopasowaną do swoich potrzeb.
Jak działa antykoncepcja hormonalna?
Antykoncepcja hormonalna polega na dostarczaniu do organizmu syntetycznych hormonów – estrogenów, progestagenów lub samego progestagenu, w zależności od wybranej metody. Ich działanie opiera się przede wszystkim na zahamowaniu owulacji. Dodatkowo hormony zagęszczają śluz szyjkowy, co utrudnia plemnikom dotarcie do komórki jajowej, oraz wpływają na błonę śluzową macicy, zmniejszając prawdopodobieństwo zagnieżdżenia się zarodka.
Poszczególne metody – tabletki, plastry, krążki dopochwowe czy wkładki hormonalne – różnią się przede wszystkim sposobem podawania hormonów oraz czasem działania. Mechanizm ich działania jest jednak zbliżony, dlatego wybór odpowiedniej metody zależy przede wszystkim od stanu zdrowia, stylu życia i preferencji pacjentki.
Przed rozpoczęciem stosowania antykoncepcji hormonalnej konieczna jest konsultacja lekarska. Lekarz przeprowadza wywiad medyczny, ocenia stan zdrowia, pyta o przebyte choroby, przyjmowane leki oraz ewentualne przeciwwskazania, aby dobrać metodę, która będzie jednocześnie skuteczna i bezpieczna.
Tabletki antykoncepcyjne – najczęściej wybierana metoda
Tabletki antykoncepcyjne (https://dimedic.eu/wybierz-lekarstwo/antykoncepcja) pozostają jedną z najpopularniejszych metod zapobiegania ciąży. Aby były skuteczne, należy przyjmować je codziennie o zbliżonej porze, zgodnie z zaleceniami lekarza i producenta.
Preparaty dzielą się na dwuskładnikowe, zawierające estrogen i progestagen, oraz jednoskładnikowe, które zawierają wyłącznie progestagen. O wyborze odpowiedniego rodzaju tabletek decyduje lekarz, uwzględniając między innymi wiek pacjentki, choroby współistniejące, ryzyko działań niepożądanych oraz indywidualne potrzeby.
Plastry antykoncepcyjne
Plastry antykoncepcyjne zawierają estrogen i progestagen, które stopniowo przenikają przez skórę do krwiobiegu. Pierwszy plaster przykleja się w wyznaczonym dniu cyklu, a następnie wymienia na nowy co 7 dni przez trzy kolejne tygodnie. Po trzecim plastrze następuje siedmiodniowa przerwa, podczas której zwykle pojawia się krwawienie z odstawienia. Po zakończeniu przerwy rozpoczyna się kolejny cykl stosowania.
Dla wielu kobiet jest to wygodniejsze rozwiązanie niż codzienne przyjmowanie tabletek. Aby metoda była skuteczna, plaster powinien być prawidłowo przyklejony i wymieniany zgodnie z harmonogramem.
Krążek dopochwowy
Krążek dopochwowy to niewielki, elastyczny pierścień, który kobieta samodzielnie umieszcza w pochwie. Po założeniu stopniowo uwalnia niewielkie ilości estrogenu i progestagenu, zapewniając działanie antykoncepcyjne przez 21 dni. Po upływie tego czasu krążek należy wyjąć, zrobić siedmiodniową przerwę, a następnie założyć nowy.
Prawidłowo założony krążek zwykle nie jest odczuwalny podczas codziennych aktywności. Ponieważ pozostaje w pochwie przez trzy tygodnie, nie wymaga codziennego pamiętania o przyjęciu tabletki. Z tego powodu dla wielu kobiet stanowi wygodną alternatywę dla doustnej antykoncepcji.
Wkładka hormonalna
Wkładka wewnątrzmaciczna uwalnia niewielkie ilości progestagenu bezpośrednio do jamy macicy. Działa głównie miejscowo – zagęszcza śluz szyjkowy, utrudnia plemnikom dotarcie do komórki jajowej oraz wpływa na błonę śluzową macicy. W zależności od rodzaju może zapewniać ochronę przed ciążą choćby przez kilka lat.
Założenie i usunięcie wkładki wykonuje lekarz podczas wizyty ginekologicznej. Przed podjęciem decyzji konieczna jest konsultacja oraz ocena, czy ta metoda będzie odpowiednia dla danej pacjentki.
Czy każda kobieta może stosować antykoncepcję hormonalną?
Nie. Mimo wysokiej skuteczności antykoncepcja hormonalna nie jest odpowiednia dla wszystkich kobiet.
Przed rozpoczęciem leczenia lekarz bierze pod uwagę między innymi:
- wiek pacjentki,
- choroby przewlekłe,
- występowanie zakrzepicy lub chorób sercowo-naczyniowych,
- migrenę z aurą,
- palenie papierosów,
- przyjmowane leki,
- planowanie ciąży w najbliższym czasie.
Na podstawie tych informacji dobierana jest metoda, która będzie zarówno skuteczna, jak i bezpieczna.
Czy podczas konsultacji można otrzymać e-receptę?
Jeżeli po przeprowadzeniu wywiadu lekarz uzna, iż nie ma przeciwwskazań do rozpoczęcia lub kontynuacji antykoncepcji hormonalnej, może wystawić e-receptę (https://dimedic.eu/e-recepta). Każda decyzja dotycząca leczenia podejmowana jest indywidualnie i zależy od stanu zdrowia pacjentki.
A co z tabletką „dzień po”?
Tabletka „dzień po” (https://dimedic.eu/wybierz-lekarstwo/tabletka-dzien-po) nie jest metodą regularnej antykoncepcji. To forma antykoncepcji awaryjnej, stosowana po odbyciu stosunku bez zabezpieczenia lub wtedy, gdy zastosowana metoda okazała się nieskuteczna, na przykład doszło do pęknięcia prezerwatywy.
Jej działanie polega przede wszystkim na opóźnieniu lub zahamowaniu owulacji, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko zapłodnienia. Największą skuteczność osiąga wtedy, gdy zostanie przyjęta jak najszybciej po stosunku, dlatego w razie potrzeby nie warto zwlekać z konsultacją.
Jak wybrać odpowiednią metodę?
Nie istnieje jedna metoda antykoncepcji hormonalnej, która będzie najlepsza dla wszystkich kobiet. To, co sprawdzi się u jednej pacjentki, niekoniecznie będzie odpowiednie dla innej. Znaczenie mają nie tylko skuteczność, ale również wiek, styl życia, choroby współistniejące, planowanie ciąży czy preferencje dotyczące sposobu stosowania.
Dlatego decyzję o wyborze antykoncepcji warto podjąć wspólnie z lekarzem. Odpowiednio dobrana metoda może zapewnić wysoką skuteczność, wygodę stosowania i bezpieczeństwo, pod warunkiem iż jest stosowana zgodnie z zaleceniami.
Źródło: Dimedic
