Pani domu na swoim – jak stać się prawdziwą gospodynią we własnym mieszkaniu

Gospodyni we własnym domu.

Aniu, znowu zapomniałaś przykryć masło westchnęła pani Wanda, przysuwając do siebie krzesło z rozmachem. Teraz przez całą noc wciągało zapachy z lodówki. Michałku, synku, lepiej sobie weź serek, wczoraj świeży kupiłam.

Anka ścisnęła mocniej nóż w dłoni. Bez słowa kontynuowała krojenie chleba, starając się robić to równo, choć ręce lekko jej drżały. Za oknem siąpił październikowy deszcz, po szybie ściekały krzywe strużki, a kuchnia wydawała się za mała na trójkę dorosłych osób.

Mamo, nic się nie dzieje z tym masłem Michał choćby nie oderwał wzroku od telefonu, przeżuwając bezmyślnie kanapkę.

No przecież wiem, przecież wiem. Ja tylko z troski mówię. Jesteście młodzi, nie zdajecie sobie sprawy, iż produkty się psują, jak się je źle przechowuje. Potem brzuchy was bolą, a kto będzie was leczył?

Anka odstawiła talerz z chlebem na stół i usiadła na swoim miejscu. Od rana kręciło jej się w głowie, na języku czuła nieprzyjemny posmak. Zaparzyła sobie herbatę z torebki Poranek, mając nadzieję, iż coś ciepłego złagodzi mdłości.

Aniu, prawie nic nie jesz kontynuowała teściowa, patrząc na nią badawczo znad okularów. Zobacz, jaka się zrobiłaś chuda. Michałku, jak ty chcesz z taką żoną dzieci mieć? Dziecko zdrowej matki potrzebuje.

Coś w środku Anki się ścisnęło. Napiła się herbaty, która aż ją poparzyła i wymusiła na sobie uśmiech.

Pani Wando, ja po prostu rano nie mogę nic jeść. Zawsze taka byłam.

Zawsze, zawsze Za moich czasów choćby z gorączką człowiek szedł do pracy, nikt nie narzekał. A teraz młodzi od każdego kichnięcia zwolnienie biorą. Ja w twoim wieku już Michała wychowywałam, i pracowałam, i dom ogarniałam.

Michał wreszcie odłożył telefon.

Mamo, bez przesady. Anka wczoraj do ósmej była w biurze, sprawozdania robili.

Nie zaprzeczam, nie zaprzeczam. Po prostu się martwię. Młodzi jesteście, najwyższa pora myśleć o potomku, a tu takie zdrowie słabe

Anka wstała, zabierając nietkniętą herbatę do zlewu. Przez odbicie w oknie widziała, jak Wanda dokłada synowi jeszcze twarożku, głaszcząc go po ramieniu. Z tyłu słyszała jej czuły, troskliwy głos skierowany do Michała.

Synku, nie zapomnij, iż dzisiaj masz ważne spotkanie. Niebieską koszulę ci uprasowałam, wisi na krześle.

Stała przy zlewie, ściskając kubek zimnej herbaty, czując, jak wewnątrz zbiera się ciężka, przytłaczająca masa. Bardziej niż zmęczenie, bardziej niż żal.

A przecież jeszcze trzy miesiące temu szczerze się cieszyła z przyjazdu teściowej.

***

Wanda zjawiła się u nich pod koniec lipca. Zadzwoniła późnym wieczorem, ledwo powstrzymując płacz. Zalało ją od sąsiadów z dołu; woda zniszczyła parkiet, meble, czekał ją poważny remont. Robotnicy obiecali, iż uporają się w tydzień, góra dziesięć dni.

Michałku, mogę się u was zatrzymać na tydzień? Hotel drogi, poza tym tam mi będzie samotnie prosiła przez telefon, a Michał oczywiście się zgodził bez zastanowienia.

Anka wtedy choćby się ucieszyła. Teściowa mieszkała w Toruniu, widywali się rzadko, głównie z okazji świąt, relacje były poprawne. Wanda wydawała się energiczną, miłą kobietą, nieco gadatliwą, ale serdeczną. Po śmierci męża została sama, pracowała w archiwum i uprawiała fiołki.

Minie gwałtownie ten tydzień powiedziała Anka do męża, już w myślach planując, gdzie przenieść rzeczy, by zrobić miejsce gościowi. Dawno nie miałyśmy okazji pogadać.

Michał przytulił ją i pocałował w czubek głowy.

Jesteś kochana. Wiem, iż niewygodnie, ale przynajmniej nie będzie tam sama płakać przy remoncie.

Wanda przyjechała z dwoma wielkimi walizkami i kartonem owiniętym sznurkiem. Czekali na nią z Michałem na dworcu, pomagali taszczyć bagaże. Teściowa wyglądała na zmęczoną, oczy miała zaczerwienione, usta zaciśnięte.

Aniu, dziękuję, iż mnie przyjmujecie pod dach powiedziała, obejmując synową w progu. Szybciutko się wyniosę, jak tylko skończą remont, nie będę wam przeszkadzać.

Początki były wręcz idylliczne. Wanda gotowała obiady, sprzątała, gdy Anka i Michał byli w pracy. Wieczorami pili herbatę z przyniesionymi przez teściową słodkimi wafelkami Familijne, rozmawiali o różnych nowinach. Michał promieniał, żartował, cieszył się bliskością mamy.

Ale już pod koniec drugiego tygodnia coś zaczęło się zmieniać.

Najpierw były drobiazgi. Wanda przeorganizowała półki z przyprawami w kuchni, uznając, iż jej sposób jest lepszy. Przekładała rzeczy w szafie, układała wedle własnych zasad. Anka odnajdywała swoje rzeczy w nowych miejscach i nie wiedziała, czy to komentować. To przecież drobnostki.

Aniu, zauważyłam, iż masz kurz na karniszach rzucała teściowa, mieszając zupę. Dawno nie ścierałaś? To niezdrowe, możesz nabawić się alergii. Dzisiaj już przetarłam, teraz już czysto.

Dziękuję, pani Wando mamrotała Anka, czując jak twarz jej czerwienieje. Naprawdę nie miała siły szorować karniszy co tydzień. Po pracy marzyła tylko o książce lub serialu.

Ależ absolutnie nie wytykam. Pomagam tylko. To przecież dla waszego dobra.

W trzecim tygodniu zadzwonili robotnicy z Torunia z informacją, iż remont się wydłuży; muszą wymienić instalację elektryczną, to potrwa jeszcze co najmniej dziesięć dni. Wanda była wyraźnie przybita, ale starała się nie po sobie nie pokazywać.

Nic się nie dzieje, Michałku, nie przeszkadzam wam, jeszcze troszkę mnie znieście.

Mamo, nie przeszkadzasz! Michał objął ją mocno.

Anka patrzyła na ich uścisk i milczała. W środku zaczynał rodzić się niepokój, ale go odganiała. No, najwyżej jeszcze tydzień. To nic wielkiego.

Minął miesiąc. Potem półtora. Wanda na dobre rozgościła się w ich ciasnym, dwupokojowym mieszkaniu. Spała w pokoju, gdzie dawniej Anka miała swój gabinet z komputerem; teraz przeniosła laptop na kuchenny stół, do sypialni już się nie mieściła i było jej niewygodnie, ale wciąż nie prosiła o swoje miejsce.

Każdego wieczoru Wanda gotowała kolację. Trzeba oddać smaczną, ale zawsze taką, jak lubił Michał: ziemniaki z mięsem, barszcz, kotlety. Anka wolała lżejszą kuchnię, warzywa, ryby, ale wstydziła się choćby o tym powiedzieć.

Znowu nie jesz, Aniu kręciła głową teściowa. Michał, spójrz na rz żonę, sama skóra i kości. Może do lekarza powinna pójść, jak żołądek szwankuje?

Anka, naprawdę ostatnio mniej jesz Michał patrzył na nią z troską.

Po prostu nie jestem głodna powtarzała Anka. Appetyt jej rzeczywiście zniknął. Rano mdliło ją, w ciągu dnia miała dziwne osłabienia. Jednak do lekarza nie chciała iść bała się usłyszeć, iż to od stresu. Bo wtedy musiałaby przyznać, iż obecność Wandy ją przygniata. A jak o czymś takim powiedzieć?

***

W połowie września w pracy zaczął się kryzys. Urząd Skarbowy domagał się pilnie poprawek w sprawozdaniach, całą trójka w księgowości, w tym Anka, siedziała po godzinach. Wracała do domu po dziewiątej, czasem po dziesiątej wieczorem, zmęczona, z bólem głowy.

Witało ją ciepłe światło i zapach kolacji, głos Wandy.

Aniu, nareszcie jesteś. My z Michałem już jedliśmy, zostawiłam ci zupę, odgrzej sobie. Tylko nie przestawiaj garnków na kuchence, rozstawiłam tak, żeby było wygodnie.

Anka kiwała głową, siadała w kuchni, odgrzewała jedzenie, którego ledwo mogła przełknąć. Michał przychodził, opowiadał o dniu. Wanda siedziała z boku, dziergała lub czytała gazetę była obecna zawsze, w powietrzu, w ciszy.

Michał, czy twoja mama zamierza u nas zostać na dłużej? zapytała Anka któregoś późnego wieczoru, leżąc w sypialni.

Przecież nie skończyli remontu wymamrotał półprzytomnie. Trochę jeszcze znieś Tam się nie da mieszkać.

Ale minęły już dwa miesiące

Anka, to moja mama. Jest sama, trudno jej. Czy tak trudno zrozumieć?

Coś ją zabolało w środku. Przytuliła się mocniej do ściany i zamilkła. Michał zasnął od razu, a ona słuchała szurania z pokoju Wandy.

Następnego dnia teściowa wyskoczyła z kolejną propozycją.

Aniu, pomogę ci w soboty posprzątać. I tak jesteś padnięta, szybciej pójdzie wspólnie.

Anka chciała zaprotestować, ale Wanda już przyniosła wiadro, ścierki, mop. Sprzątały razem, a teściowa komentowała wszystko:

Ojej, za kaloryferem kurz, trzeba odkurzyć. Firanki już do prania, takie szare! A lodówkę trzeba myć raz na dwa tygodnie, bo bakterie

Anka słuchała, kiwała głową, froterowała, myła; i czuła, jak z każdym kolejnym komentarzem narasta w niej złość. Ale nie potrafiła zareagować ostro. Przecież Wanda się starała. Jak można mieć pretensje do kogoś, kto tylko chce dobrze?

Pod koniec września Anka zorientowała się, iż we własnym mieszkaniu czuje się jak gość. Niezręczny, niedoświadczony, nie dość dobry. Wanda zarządzała kuchnią, łazienką, choćby praniem. Jej rzeczy Michała sama prała i prasowała.

Michał lubi dobrze wyprasowane koszule mówiła z uśmiechem. Od dziecka go do porządku przyzwyczaiłam.

Anka prała swoje ubrania osobno czekała na wolną pralkę nocami. Zdarzało się jej czuć, jakby skradała się po domu, starając się nie przeszkadzać, nie przesadzać, nie rzucać w oczy.

W nocy śniły się jej dziwne sny. Snuła się po bezkresnych korytarzach, szukając własnego pokoju, ale wszystkie drzwi były zamknięte. Albo próbowała ugotować obiad, ale garnki i składniki znikały jej z rąk.

Budziła się zlana potem, z sercem bijącym jak młot. Długo nie spała. Czasem chciała obudzić Michała i powiedzieć, jak jej ciężko, ale nie potrafiła wykrztusić słowa. No bo co mu powie? Że teściowa ją zabija swoją opieką?

***

Pierwszego października zaczęły się naprawdę dziwne rzeczy.

Anka obudziła się rano z atakiem mdłości. Ledwo dobiegła do łazienki. Pochylona nad umywalką, usłyszała zmartwiony głos Wandy za drzwiami.

Aniu, wszystko dobrze? Może wezwać lekarza?

Nie trzeba, już lepiej wychrypiała Anka, polewając się zimną wodą. Pewnie coś niedobrego zjadłam.

A co takiego? w głosie teściowej pobrzmiewała uraza. Wczoraj kotlety robiłam, świeżutkie mięso, sama sprawdzałam. Michał jadł i nic mu nie jest.

Pani Wando, to nie o kotlety chodzi, po prostu mam wrażliwy żołądek.

Przez cały dzień Ance nie przechodziła słabość. W pracy ledwo widziała cyfry na monitorze. Koleżanka z działu, Basia, podeszła z troską.

Anka, wyglądasz, jakby cię tramwaj przejechał. Może idź do domu?

Nie mogę, raport trzeba jutro wysłać.

Zdrowie ważniejsze. Przynajmniej pójdź do lekarza.

Ale do lekarza nie poszła. Wróciła do domu bardzo późno, Wanda patrzyła na nią surowo.

Cały wieczór się martwiłam. Michał też. Wiesz, jak nas straszysz?

Przepraszam, dużo pracy.

Praca, praca U was zawsze najważniejsza! A dom? Rodzina? Całe popołudnie twój mąż był sam, chociaż ja mu chociaż kolację zrobiłam.

Anka zamknęła się w sypialni i padła na łóżko, z bólem głowy. Za ścianą słyszała stłumione głosy Wandy i Michała teściowa żaliła się, Michał coś odpowiadał, uspokajając.

Zacisnęła poduszkę w dłoni i wyobraziła sobie, iż mogłaby teraz po prostu krzyczeć. Głośno, aż zabraknie tchu. Ale jak zwykle milczała.

Następnego ranka, szykując się do pracy, znalazła swoją ulubioną białą bluzkę z dziwną żółtą plamą na kołnierzyku dzień wcześniej była czysta.

Pani Wando, nie wie pani, co się stało z moją bluzką? zapytała niepewnie wchodząc do kuchni.

Teściowa odwróciła się od garnków, udając zaskoczenie.

Z którą bluzką?

Z białą. Wieczorem była czysta, a teraz

Aniu, ja twoich rzeczy nie ruszam. Może sama coś wylałaś i zapomniałaś?

Anka patrzyła na okrągłą twarz z niewinnymi oczami i nagle zrozumiała, iż Wanda kłamie. Wie, o co chodzi. Sama to zrobiła.

Ale nie miała dowodów, więc znowu nic nie powiedziała. Włożyła inną koszulę i poszła do pracy z ciężarem w piersi.

Potem zaczęły ginąć drobiazgi ulubiony kubek, który Michał podarował jej na urodziny, nagle gdzieś zniknął. Nikt nic nie wiedział.

Może się stłukł i wyrzuciłaś? Ja nie widziałam wzruszała ramionami Wanda.

W łazience z dnia na dzień skończył się prawie cały szampon Anki butelka, która wieczorem była pełna, rano była pusta.

Dziwne, może przeciekła? Z tymi zakrętkami to różnie rzuciła Wanda.

Anka przestała pytać. Z każdym dniem czuła, iż zapada się w jakieś bagniste otępienie. W pracy pracowała jak automat, wieczorem siedziała z laptopem w kuchni, bo nie chciała wchodzić do pokoju z zajmowanego przez teściową. Michał był coraz bardziej zamknięty, nerwowy. Kilka razy się kłócili.

Anka, ostatnio jesteś jakaś roztrzęsiona powiedział raz. Przez pracę?

Nie. Nie przez pracę.

To przez co?

Chciała powiedzieć prawdę. Że nie wytrzymuje stałej obecności jego matki, iż się dusi, iż czuje się obco we własnym domu. Ale słowa ugrzęzły jej w gardle.

Jestem tylko zmęczona. Przepraszam.

Michał przytulił ją, pocałował w czoło.

Wytrzymaj jeszcze trochę. Mama już dzwoniła do ekipy, kończą zaraz remont.

Remont jednak się nie kończył. Co tydzień Wanda wracała zmartwiona, mówiła, iż już tylko tydzień, jeszcze tylko listwy, tapety. Tygodnie zamieniały się w miesiące.

***

Pod koniec października Anka przestała sypiać. Niby spała, ale płytko budziła się wykończona. Pod oczami miała sine cienie, ręce jej drżały.

Pewnej nocy obudził ją dziwny odgłos. Szuranie, szept. Dochodziło z pokoju Wandy. Anka usiadła na łóżku, nasłuchiwała. Szuranie się powtórzyło, potem zamilkło.

Rano spytała teściową, czy coś słyszała w nocy.

Nie, skarbie, śpię jak kamień. Co się stało?

Wydawało mi się, iż ktoś chodził.

Może ci się przyśniło. Powinnaś do lekarza pójść, z nerwami niedobrze.

Kilka dni później w mieszkaniu pojawił się dziwny zapach. Słodkawy, woskowy, jak w kościele. Był najmocniejszy pod drzwiami do pokoju Wandy.

Pani Wando, pali pani świece? spytała któregoś wieczora.

Świece? Nie, po co. A czemu pytasz?

Pachnie woskiem.

Może od sąsiadów przez wentylację.

Ale zapach powracał, czasem mocniejszy, czasem ledwo wyczuwalny zawsze w nocy. Anka zaczęła budzić się od niego, z lękiem słuchała ciszy w mieszkaniu.

Pewnego dnia, kiedy Wanda była poza domem, wzięła się na odwagę i weszła do jej pokoju. Każda rzecz na swoim miejscu. Na parapecie stały fiołki w doniczkach, poukładane gazety na stole. Otworzyła szafę. Ubrania Wandy równo wisiały, na dole stały walizki i karton, owinięty sznurkiem.

Anka przykucnęła, już miała sięgnąć po karton, kiedy usłyszała klucz w drzwiach. Zerwała się na równe nogi. Wanda wróciła z Lidla, uśmiechnęła się życzliwie.

Aniu, już w domu? Myślałam, iż dziś później wrócisz.

Źle się czuję, poprosiłam szefową o wyjście.

Ojej, połóż się, zaraz ci zrobię herbaty.

Jeszcze tego samego wieczora zapach wosku był znowu wyczuwalny. A idąc potem korytarzem, kątem oka Anka dostrzegła na półce ich wspólne zdjęcie w ramce, które zwykle stało w sypialni. Obok siebie na zdjęciu była ona i Michał. Zauważyła, iż jej twarz na fotografii jest porysowana cienkie, niemal niewidoczne rysy, jakby ktoś podrapał je igłą.

Serce zaczęło walić jak oszalałe. Trzymała ramkę w trzęsących się dłoniach, nie mogła oderwać wzroku od zniszczonej fotografii.

Aniu, co tam stoisz? wyszedł Michał, ziewając.

Michał zobacz.

Wziął ramkę, zmarszczył brwi.

Co to za rysy?

Nie wiem. Dopiero zobaczyłam. Była na półce.

Może upadła, szkło się rozbiło?

Szkło jest całe. To zdjęcie podrapane.

Może z drukiem coś było nie tak, nigdy się nie przypatrzyliśmy?

Michał, to nie druk! Ktoś to specjalnie zrobił!

Kto? spojrzał na nią z niedowierzaniem. Kto by miał to robić?

Anka zamilkła. Wspólnym milczeniem przyznali, iż w mieszkaniu jest tylko jeszcze jedna osoba. Ale powiedzieć to na głos wydawało się szalone.

Może się pomyliłam. Przepraszam.

Tę noc nie spała wcale. Leżała, wpatrując się w sufit, wsłuchując się w ciche szuranie ścian za ścianą.

***

Listopad przyszedł z chłodem. Anka wiecznie marzła, choćby w domu chodziła w grubym swetrze zimno czuła aż od środka. Mdłości rano się nasiliły. Prawie nic nie jadła, popijała herbatę, czasem chrupała suchary, kiedy Wanda nie patrzyła.

Aniu, wyglądasz na chorą mówiła z udawaną troską teściowa, ale w oczach miała połysk czegoś innego. Satysfakcji? Ance wydawało się, iż tak.

Szefowa z pracy zawołała ją do gabinetu i zapytała z troską, czy wszystko w porządku.

Pani Anno, w ostatnich raportach zrobiła pani pomyłki. Dwa dni temu błędna suma, wcześniej zła data. To nie w pani stylu.

Przepraszam, postaram się poprawić.

Czy na pewno wszystko zdrowotnie OK? Może powinna pani wziąć trochę wolnego?

Urlop. Anka wyobraziła sobie urlop spędzony w domu, gdzie każdy zakamarek pachnie Wandą i poczuła tylko rozpacz.

Nie, dziękuję. Poradzę sobie.

Ale nie radziła sobie. Zapadała się coraz głębiej w dziwny letarg. W pracy przekładała liczby jak robot, wieczorami gapiła się w pustkę w kuchni. Michał próbował z nią rozmawiać, ale odpowiadała zdawkowo. On złościł się, coraz częściej się kłócili.

Anka, nie poznaję cię. Nie jesteś już ze mną obecna.

Przepraszam. Jestem zmęczona.

Może naprawdę pójdziesz do lekarza? Mama mówi, iż nic nie jesz.

Mama mówi. Spojrzała na niego.

Twoja mama dużo mówi.

Co?

Nieważne.

Wyszła do sypialni, zostawiając go bez słowa.

Kilka dni później pękło ostatnie ogniwo złudzeń.

Anka wróciła do domu nietypowo wcześnie, tuż po szóstej. Wanda na ogół w tym czasie oglądała seriale w kuchni albo rozmawiała z koleżanką przez telefon. W mieszkaniu była jednak cisza. Nienaturalna.

Przebrała się, weszła do łazienki, przemyła twarz. I wtedy usłyszała cichy głos monotonne, szeptane słowa płynące z pokoju teściowej.

Zamrzała. Wsłuchała się. Ton był taki jakby modlitwa, ale nie modlitwa.

Ostrożnie podeszła bliżej. Drzwi były uchylone. W środku paliły się dwie grube, kościelne świece.

Serce waliło jej jak młot. Nacisnęła klamkę.

Wanda stała pochylona nad stołem. Przed nią leżało zdjęcie Michała, duże, chyba z zakończenia studiów. Obok zdjęcie Anki jej twarz przekreślona czarnym markerem. Wanda przesuwała dłonią nad fotografiami, mamrotała coś, w ręku miała długą igłę. Pochyliła się znów nad zdjęciem Anki.

Pani Wando głos Anki brzmiał obco, chrapliwie.

Teściowa odwróciła się błyskawicznie. Była blada, oczy szeroko otwarte.

Aniu nie spodziewałam się

Co pani robi?

Szybko opuściła igłę, odwróciła wzrok.

Nic nie robię. To nie twój interes.

Świece, zdjęcia co to ma być?

To nie twoje sprawy! głos Wandy zrobił się ostry. Wyjdź z mojego pokoju!

Coś w Ance pękło. Wszystko, co tłumiła przez miesiące, cała złość i żal, eksplodowało.

Z pani pokoju?! zrobiła krok w przód, trzęsącymi się rękami. To jest MOJE mieszkanie! MOJE! I to jest MÓJ pokój, w którym pani siedzi od trzech miesięcy! Trzech miesięcy!

Anka, proszę

Będę krzyczeć! Siedzi pani tu z tymi świecami, z igłami, drażni moje zdjęcia, niszczy rzeczy, truła mi pani życie!

Ja niczego nie niszczyłam! Wanda wyprostowała się, wystąpiła jej na twarz ostra, zimna złość. To ty rozwalasz tę rodzinę! Michał mógłby dawno mieć dzieci z inną. Ty tylko ta praca, praca! Jesteś obciążeniem!

Słowa uderzyły jak policzek. Anka stała, z trudem łapiąc powietrze, łzy ją piekły.

Jak pani może

Mogę. Bo ja jestem matką! Sama wychowałam Michała, całe życie mu poświęciłam! A ty? Zabrałaś mi syna!

Zabrałam? Anka prawie się zadławiła. My się kochamy, jesteśmy rodziną!

Rodziną? Wanda uśmiechnęła się pogardliwie. Ty choćby dzieci mu nie dałaś. Wyglądasz na chorą. Nie jesteś dla niego dobra.

Coś w Ance pękło do końca. Podeszła do stołu, zrzuciła świece na podłogę. Jedna zgasła od razu, druga tliła się jeszcze leżąc bokiem. Zerwała swoje zdjęcie, to z przekreśloną twarzą, i porwała na pół.

Proszę się wynosić powiedziała najciszej, ale najpewniej w życiu. Wynosić z mojego mieszkania. Natychmiast.

Co? Wanda pobladła. Nie masz prawa

Mam prawo! To mój dom i chcę, żeby pani się wyniosła! Spakować rzeczy, wyjść!

Michał ci tego nie wybaczy!

To już zostaw do omówienia nam! Ale pani tu spędziła wystarczająco dużo czasu.

W tym momencie rozwarły się drzwi wejściowe. Michał wrócił z pracy. Słysząc krzyki, wbiegł do pokoju.

Co się tutaj dzieje?!

Wanda rzuciła się do syna, złapała go za ramię.

Michaś, ona mnie wyrzuca! Twoja żona obraża mnie, każe mi się wynieść!

Michał spojrzał na matkę, potem na Ankę. Stała trzęsąc się, z porwanym zdjęciem w rękach, z mokrymi od łez policzkami.

Michał, zobacz co robiła podsunęła mu stół z igłą, zdjęciami i świecami. Michał zamilkł, patrząc na to wszystko; jego twarz zmieniała się zdziwienie, potem zrozumienie, potem przerażenie.

Mamo co to jest?

Nic synku, tylko się za was modliłam

Z igłą? Przekreślonymi zdjęciami? jego głos stwardniał. Mamo, co to ma znaczyć?

Chciałam pomóc! Ona nie pasuje do ciebie!

Przestań! warknął Michał, aż Wanda zamarła. Anka też. Nigdy tak nie mówił do matki. Po prostu przestań!

Wyjął walizkę z szafy, rzucił ją na łóżko.

Pakuj się. Odwiozę cię na dworzec. Teraz.

Michałku

Teraz!

***

Po godzinie Wanda była już gotowa do wyjścia. Bez słowa pakowała walizki, Michał jej pomagał, również milcząc. Anka stała w korytarzu, opierając się o ścianę, czując odpływające nagle siły.

Przy progu Wanda spojrzała jeszcze raz na synową długim, ciężkim spojrzeniem.

Pożałujesz tego.

Anka nie odezwała się już słowem. Michał wziął walizki, wyszedł. Wanda tuż za nim. Drzwi się zatrzasnęły.

Została sama.

Cisza w mieszkaniu była ogłuszająca. Weszła do pokoju, gdzie mieszkała Wanda. Spojrzała na stół, resztki wosku, zdjęcia i wywrócone świece. Wszystko zabrała na balkon do śmieci.

Potem otworzyła szeroko okno, wpuściła zimne, listopadowe powietrze. Stała przy parapecie, patrząc na niebo, na mokre dachy. Po raz pierwszy od długiego czasu poczuła, iż może oddychać.

Michał wrócił późnym wieczorem. Był wykończony. Wszedł do sypialni, padł na łóżko.

Odprowadziłem. Wsadziłem do pociągu do Torunia.

Anka usiadła przy nim, uchwyciła dłoń.

Przepraszam.

Za co?

Za to wszystko, co się stało.

Anka to ja powinienem przeprosić. Nie widziałem tego, nie chciałem widzieć. Myślałem, iż tylko się denerwujesz przez pracę. A wyszło

Przerwał, ukrył twarz w dłoniach.

Zwariowała. Nie wiedziałem, iż potrafi to zrobić.

Michał, jej jest bardzo samotnie. Została bez taty, cały świat to dla niej ty dla niej to nie proste.

To jej nie usprawiedliwia. To, co robiła, było chore.

Siedzieli cicho. Michał w końcu objął Ankę tak mocno, iż poczuła, jak drży.

Bałem się, iż cię stracę. Przez te tygodnie byłaś jak nieobecna. Myślałem, iż przestałaś mnie kochać.

Nie. Po prostu się dusiłam.

Już nigdy się nie będziesz dusić. Obiecuję.

Następny poranek był dziwny. Anka obudziła się od promieni słońca wpadających przez szczelinę firanki. Usiadła na łóżku, nadstawiła ucha cisza. Z kuchni nie dobiegał żaden gwar, żadne ciche kroki, nie było głosu Wandy.

Przeszła przez całe mieszkanie, zajrzała do swojego pokoju. Pustka. Tylko rozłożony tapczan, stół, pusta szafa. To znów jej pokój.

W kuchni Michał parzył kawę. Odwrócił się z uśmiechem.

Dzień dobry.

Cześć.

Zjedli śniadanie razem, tylko we dwoje. Było zaskakująco cicho, ale spokojnie. Anka zjadła grzankę z masłem i pierwszy raz od tygodni nie poczuła mdłości.

Anka, chyba powinnaś iść do lekarza powiedział Michał. Wyglądasz na bardzo przemęczoną. Zapiszę cię?

Dobrze.

Następnego dnia poszła na wizytę do przychodni. Lekarka, starsza pani o serdecznej twarzy, wysłuchała Anki: mdłości, słabości, brak apetytu Zapytała kilka rzeczy.

Kiedy ostatni raz miała pani miesiączkę?

Anka się zawahała. Nagle uświadomiła sobie, iż nie pamięta. Od tylu tygodni wszystko jej się zmyliło.

Chyba ponad miesiąc temu, może więcej.

Zróbmy test ciążowy.

Anka zamarła. Ciąża? W tym całym zamęcie nie pomyślała o tym ani razu. Przecież z Michałem nie zabezpieczali się, chcieli kiedyś mieć dziecko Kiedyś, później.

Test wyszedł pozytywny.

Gratuluję uśmiechnęła się lekarka. Około sześć tygodni. Mdłości, osłabienie to typowe objawy. Zaraz skieruję panią do ginekologa.

Anka wyszła z gabinetu oszołomiona. Jest w ciąży. Dziecko. Ich dziecko.

Usiadła na ławeczce na korytarzu i rozpłakała się po raz pierwszy od dawna. Z ulgi, radości, strachu, wszystkiego naraz.

Wieczorem powiedziała Michałowi. Najpierw nie uwierzył, a gdy upewnił się, zaczął ją ściskać, całować.

Naprawdę? Naprawdę?

Tak, sześć tygodni.

Anka, nie wiem, co powiedzieć. To wspaniałe!

Siedzieli w kuchni, trzymali się za ręce i śmiali się, a Michał powtarzał w kółko, jak bardzo ją kocha i jak wszystko będzie dobrze.

***

Minęły trzy tygodnie. Wanda nie zadzwoniła do nich ani razu. Michał próbował do niej dzwonić, nie odbierała. Przyszła tylko jedna wiadomość: Żyję, zdrowa. Nie martw się.

Anka powoli dochodziła do siebie. Mdłości przez cały czas były, ale coraz mniej. Zaczęła jeść, odzyskiwała siły. Wieczorami razem z Michałem sprzątali pokój, który znowu był jej gabinetem. Usuwali ostatnie ślady obecności Wandy, przestawiali meble, kupili nowe zasłony.

W mieszkaniu zrobiło się dużo jaśniej, przestronniej. Anka znów gotowała to, co sama lubi miała ochotę. Michał pomagał jej, śmiali się razem na kuchni zupełnie jak dawniej, przed pojawieniem się Wandy.

Któregoś wieczoru Michał objął Ankę i powiedział:

Anka, myślałem Kiedy urodzi się dziecko, mama pewnie będzie chciała przyjechać.

Pewnie tak

Masz coś przeciwko?

Anka chwilę milczała.

Niech przyjedzie. Na odwiedziny. Na dzień, nie na noc. To mój warunek.

Dobrze.

I dziecka samego z nią nie zostawię. Przynajmniej na początku. Może później, jeżeli zobaczę, iż się zmieni ale na razie nie.

Rozumiem i zgadzam się. Całkowicie.

Michał, nie chcę być wredna. Nie chcę się z nią kłócić. Ale nie mogę znów pozwolić jej zrujnować naszego życia. Nie chcę, żeby dziecko żyło w takim napięciu.

Nie będzie napięcia. Ustalimy granice. Jasne, konkretne. Mama je zaakceptuje, albo nie. Ale nie kosztem naszego spokoju.

Anka wtuliła się w niego, zamknęła oczy. Za oknem padał deszcz, dudnił o parapet, ale w mieszkaniu było ciepło i cicho.

Myślisz, iż nam się uda? zapytała cicho.

Co dokładnie?

Wszystko: dziecko, rodzina, relacja z twoją mamą.

Uda się. Musi się udać. Bo jesteśmy razem. Bo już wiemy, czego nie możemy powtarzać.

Anka kiwnęła głową. przez cały czas czuła trochę lęku, niepewności. Nie wiedziała, jak potoczą się kontakty z Wandą. Czy potrafi zaakceptować ich granice, czy znów będzie próbować sterować i manipulować.

Ale w tej chwili czuła się silniejsza niż kiedykolwiek. Udało jej się postawić granicę. Udało jej się obronić swój dom, swoje życie, swoje prawo do bycia sobą.

Michał powiedziała, kładąc dłoń na brzuchu, gdzie pod sercem rosło ich dziecko Obiecaj mi, iż jak znowu zrobi się ciężko, usłyszysz mnie. Nie będziesz udawał, iż nic się nie dzieje.

Obiecuję. I już zawsze będę cię słyszał.