Włoski citybreak
Palermo – położone na włoskiej Sycylii wabi klimatyczną starówką, wieczorną la passeggiata, złotymi kościołami i nieprzyzwoicie smaczną kuchnią.
To idealna destynacja na krótkie wypady. To też idealny kierunek na tzw. wyjazdy „na przełamanie pory roku”.
W listopadzie mieliśmy tam słoneczko i przyjemne 20oC. Brak przesadnych tłumów, niesamowite miejsca do zobaczenia, pyszne jedzenie, wyborne wino i wspaniałą kawę. Do tego ten sycylijski vibe i ogólna towarzysząca każdemu pobytowi we Włoszech dolce vita .
(listopad 2026)
Nasz pomysł na włoski weekend w Palermo
Piątek: Wieczorny przelot do Palermo (Ryanair). Wieczór na Vucciria. Nocleg.
Sobota: Palermo – poranny targ, spacer po mieście. Nocleg.
Niedziela: Przejazd autobusem do Mondello. Plaża, spacer. Wieczorna la passeggiata. Późnowieczorny przelot do Polski.
Palermo – krótka historia
Aby zrozumieć i poczuć Palermo, trzeba choć na chwilę zagłębić się w jego historię i zobaczyć, ile różnych kultur je ukształtowało.
Historia Palermo sięga VIII wieku p.n.e., kiedy to założyli je Fenicjanie pod nazwą Zis, czyli „kwiat”. Grecy nazywali je Panormos, czyli „cały port”, Rzymianie po łacinie Panormus, Arabowie Balarm, a Włosi Palermo.
Przez kilka stuleci miasto należało do świata punickiego i było ważnym portem handlowym dla Kartagińczyków.
W 254 r. p.n.e. dostało się pod panowanie Rzymian.
Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego przechodziło z rąk do rąk: Wandalowie, Ostrogoci, Bizancjum (od 535 roku).
W 831 roku zostało podbite przez Arabów i na ponad dwieście lat stało się stolicą emiratu sycylijskiego. To był złoty okres rozwoju miasta. Zbudowano wtedy sieć kanałów nawadniających, powstały ogrody cytrusowe i dziesiątki meczetów. Palermo opisywano jako jedno z największych miast świata muzułmańskiego.
W 1072 roku Palermo zdobyli Normanowie. W 1130 roku Roger II został koronowany na króla Sycylii, a okres normański to czas największej świetności miasta. Normanowie nie niszczyli dorobku Arabów, nie wyburzali meczetów i innych budowli, nie wygnali ich też z miasta. Normanowie, Arabowie, Grecy i Żydzi co do zasady współpracowali ze sobą, a ślady tego widać do dziś w architekturze miasta. Styl arabsko-normański to jedyny w swoim rodzaju styl łączący tradycje arabskie, bizantyjskie i zachodnie.
Panowanie dynastii normańskiej zakończyła pod koniec XII stulecia bezpotomna śmierć wnuka Rogera II, a tron sycylijski drogą sukcesji przypadł Hohenstaufenom (dynastia niemiecka), potem Andegawenom (dynastia francuska). W roku 1282 doszło do powstania, w efekcie którego Sycylia dostała się pod władzę Aragonii (dynastia hiszpańska).
XVII wiek to rozbudowa Palermo w stylu barokowym, kiedy powstało Quattro Canti, liczne kościoły i oratoria. Od 1734 roku rządzili tu Burbonowie, a w 1816 utworzono Królestwo Obojga Sycylii ze stolicą w Neapolu. W 1860 roku Garibaldi wkroczył do Palermo, a rok później Sycylia stała się częścią zjednoczonych Włoch.
Na przełomie XIX i XX wieku miasto zyskało secesyjne wille i Teatro Massimo.
Podczas II wojny światowej alianckie bombardowania zniszczyły dużą część miasta, a powojenna odbudowa była dość chaotyczna i nie zawsze zgodna z prawem.
Dziś Palermo jest stolicą Sycylii i liczy około 650 tysięcy mieszkańców.
Atrakcje Palermo
Vucciria
Vucciria to część starej, historycznej dzielnicy Castellammare (inaczej La Loggia). Wieczorem zamienia się w miejsce tętniące życiem do późnych godzin nocnych. Rozstawiają się stoiska ze street foodem, otwierają się knajpki, na ulice wystawiane są stoliki. Jest tu gwarno i tłoczno. Gra muzyka.
To nie cała dzielnica, jak zwykło się ją określać, ale niewielki fragment. Wieczorne życie Vuccirii toczy się przede wszystkim wzdłuż ulicy Via Maccheronai, od Piazza San Domenico do Piazza Caracciolo i Discesa Caracciolo wychodzącej schodkami na Via Roma. To właśnie Piazza Caracciolo była sercem dawnego targu, a dziś to tutaj skupiają się stoiska ze street foodem. Przestrzeń może nie jest duża, ale za to niezwykle intensywna!
Spędziliśmy tam piątkowy wieczór po przylocie. Wieczorny samolot, przejazd z lotniska, zakwaterowanie – na samą Vucciria dotarliśmy około 22:00. I choćby w listopadzie były tłumy!
Molo Trapezoidale (Palermo Marina Yachting)
To nowoczesna przestrzeń rekreacyjno-handlowa w palermitańskim porcie, która została otwarta w 2023 roku. Dawny teren portowy i zaniedbane nabrzeże przekształcono w przestrzeń spacerową z mariną jachtową, restauracjami, kawiarniami i sklepami. Jest też sztuczne jeziorko z multimedialną fontanną.
Według portalu turystycznego Palermo, pokazy tańczącej fontanny realizowane są od poniedziałku do czwartku o 19:00, 20:00, 21:00, 22:00, od piątku do niedzieli o 20:00, 21:00, 22:00, 23:00 i 24:00 (szczegóły TUTAJ)
My już na pokaz się co prawda nie załapaliśmy, ale bardzo przyjemnie było przejść się wzdłuż nabrzeża po pysznej kolacji, przed snem .
Mercato Ballarò
To najstarszy i najbardziej autentyczny targ Palermo. Jego początki sięgają czasów arabskich, czyli około X wieku. Lokalni sprzedawcy oferują świeże owoce i warzywa, ryby, mięso, przyprawy, oliwki… Jest tu też wiele stoisk z sycylijskimi daniami, które można wziąć w rękę i iść dalej, albo przysiąść na chwilę przy jednym ze stojących po środku uliczki stolików i zjeść w gwarze ulicznego handlu. Arancini, panelle, sfincione, czy słynna pani ca meusa, a do tego świeżo wyciskany sok z pomarańczy i cannoli z ricottą do espresso… Jest tłoczno, gwarno, smacznie i niezwykle kolorowo.
Targ znajduje się w dzielnicy Albergheria i jest całkiem spory. Przyciąga on nie tylko turystów, ale też (a może i głównie) mieszkańców Palermo, którzy robią na nim swoje codzienne zakupy.
Najlepiej być tam rano (8:00-10:00), gdyż wtedy najwięcej się dzieje. Uwaga! – z naszych doświadczeń wynika, iż w niedzielę targ zaczyna się dopiero około 09:00, a w poniedziałek w ogóle działa w bardzo ograniczonym zakresie.
W sobotę rano zjedliśmy tam śniadanie. Było pysznie!
Kościoły Palermo
Palermo to miasto kościołów. Są ich tu dosłownie setki. W samej tylko części historycznej znajdziemy około 100 kościołów i oratoriów. Spotykają się w nich wpływy bizantyjskie, arabskie, normańskie, gotyckie i barokowe. Nie sposób zatem być w Palermo i nie zajrzeć choćby do kilku świątyń.
Chiesa del Carmine Maggiore
Ten należący do karmelitów kościół znajduje się w samym sercu targu Ballarò, przy Piazza del Carmine.
Pierwsza świątynia stała tu już w średniowieczu, ale dzisiejszy wygląd to głównie efekt przebudów z czasów od XVI do XVIII wieku. Najbardziej przykuwającym oczy elementem jest barokowa kopuła pokryta majolikowymi płytkami.
Zdecydowanie warto wspiąć się po krętych, wąskich schodach na wieżę dzwonniczą skąd rozpościera się niesamowity widok na dachy Palermo.
Wnętrze kościoła jest barokowe, jest tu cicho i prawie bez ludzi, zupełnie inaczej niż na gwarnym targu tuż za drzwiami.
(wstęp płatny: kościół, krużganki i dzwonnica 6 euro)
La Martorana
Kościół Santa Maria dell’Ammiraglio (Matki Boskiej Admirała), potocznie nazywany la Martorana to prawdziwa perełka Palermo.
W pierwszej połowie XII wieku świątynię ufundował admirał Jerzy z Antiochii, jeden z najważniejszych dostojników na dworze normańskiego króla Rogera II. Kościół był później wielokrotnie przebudowywany.
Nazwa La Martorana pochodzi natomiast od pobliskiego klasztoru benedyktynek, założonego w 1194 roku przez Eloisę i Goffreda Martorana. W XV stuleciu kościół przekazano klasztorowi i zaczęto nazywać od nazwiska fundatorów.
We wnętrzu zachowały się przepiękne złote bizantyjskie mozaiki z XII stulecia.
La Martorana jest jednym z najważniejszych przykładów przenikania się sztuki bizantyjskiej, arabskiej i normańskiej na Sycylii.
Ciekawostką jest historia jednych z najsłynniejszych sycylijskich słodyczy – frutta di Martorana. Są to niezwykle realistyczne owoce i warzywa wykonane z marcepanu, czyli masy migdałowej z sycylijskich migdałów. Miały stworzyć je wieki temu zakonnice z tego kościoła. Jedna z wersji mówi, iż pewnej zimy Palermo odwiedzał jakiś zacny gość. O tej porze roku nie było za wiele słodkich i smacznych owoców i zmartwione tym faktem zakonnice zrobiły owoce z marcepanu. Część historyków uważa natomiast, iż oryginalny przepis jest arabski. Niezależnie jednak od historii, słodycze te są do dziś dnia nieodłącznym elementem sycylijskiej tradycji. Ich jedzenie wiąże się przede wszystkim z Dniem Zadusznym. Kiedyś wierzono, iż zmarli członkowie rodziny przynoszą je dzieciom. Dziś można je kupić w sycylijskich cukierniach przez cały rok.
(godziny otwarcia 10:00 – 13:00, wejście płatne 2€)
Chiesa di San Cataldo
Tuż obok stoi kościół San Cataldo (na zdjęciu z lewej, la Martorana z prawej). Jest to budowla w stylu arabskim, z trzema czerwonymi kopułami. Ten normański kościół wzniesiono w połowie XII wieku.
Wnętrze jest podobno bardzo surowe. My do środka nie wchodziliśmy.
Monastero di Santa Caterina d’Alessandria
Klasztor św. Katarzyny jest położony w samym sercu starego miasta. Kompleks obejmuje barokowy kościół, dawny klasztor dominikanek, krużganki, dziedziniec z ogrodem oraz tarasy widokowe.
Klasztor powstał w 1311 roku. Przez lata jego estyma urosła na tyle, iż był traktowany jako prestiżowe „mieszkanie” dla córek arystokratycznych rodów Palermo. W XVI i XVII wieku stał się jedną z najbogatszych instytucji zakonnych w mieście.
Przez stulecia był zamkniętym światem zakonnic klauzurowych. Dziś można zwiedzać jego wnętrza. Ostatnie dominikanki opuściły klasztor w lipcu 2014 roku, a od 2017 roku kompleks udostępniono jako muzeum sztuki sakralnej.
Klasztorna cukiernia I Segreti del Chiostro (Sekrety Klasztoru)
W dawnej klasztornej cukierni oraz zielarni odtwarzane są tradycyjne receptury sycylijskich zakonnic. Odtworzenie tych przepisów wcale nie było prostą sprawą, gdyż przez wieki siostry strzegły ich jak oka w głowie. Receptury przekazywano ustnie, od starszych zakonnic młodszym, a sprzedaż wypieków stanowiła ważne źródło dochodu klasztoru.
Dziś do cukierni ustawia się zawsze długi ogonek chętnych na skosztowanie legendarnych ciastek z masy migdałowej, babeczek z ricottą, czy innych łakoci. Można napić się też kawy, niestety serwowanej w papierowym kubku.
(godziny otwarcia 10:00-18:00, wejście płatne: kościół 3 euro, kościół i klasztor 8 euro, kościół, klasztor i tarasy 10 euro ; wejście do cukierni i na dziedziniec bezpłatne. Szczegóły TUTAJ)
Cattedrale di Palermo
Katedra w Palermo to wyjątkowa mieszanka stylów pokazująca wielokulturową historię miasta. Przenikają się tu wpływy bizantyjskie, normańskie, gotyckie, barokowe i arabskie.
Podobno pierwszą świątynię wzniesiono tu już w IV wieku. W VI wieku powstała kolejna bazylika, która po podboju Palermo przez Arabów w 831 roku została przekształcona w meczet. W 1072 roku, po zdobyciu miasta przez Normanów, budowla ponownie stała się chrześcijańska. Obecną katedrę wzniesiono w drugiej połowie XII wieku, a przez kolejne stulecia wielokrotnie ją przebudowywano. Najistotniejsze zmiany wprowadzono pod koniec XVIII wieku, poszerzając główną nawę i dokładając kopułę.
Zdecydowanie największe wrażenie robi zewnętrzna bryła katedry. We wnętrzu dominuje tu styl neoklasycystyczny, będący efektem przebudowy z przełomu XVIII i XIX stulecia. W kryptach leżą sycylijscy władcy, min. Roger II, pierwszy król Sycylii.
W kaplicy św. Rozalii, patronki Palermo, przechowywane są w srebrnym relikwiarzu jej relikwie. Tradycja głosi, iż odnalezienie szczątków świętej w 1624 roku przyczyniło się do ustania epidemii dżumy w mieście.
Absolutnym must do jest wejście na dach katedry!
Idąc wzdłuż niemal całej długości dachu świątyni i obchodząc do połowy główną kopułę możemy podziwiać panoramę starego Palermo, kopuły kościołów, dachy kamienic oraz górujące nad miastem wzgórza. Wąskie, kręte schody liczą ponad 100 stopni, ale warto. Naprawdę warto.
(wejście do katedry jest bezpłatne, wejście na dach 7 euro, szczegóły TUTAJ)
Fontana Pretoria
Ta renesansowa fontanna to jedna z najbardziej charakterystycznych budowli Palermo.
W połowie XVI wieku zaprojektował ją toskański rzeźbiarz Francesco Camilliani dla ogrodu Don Luigiego de Toledo we Florencji. Inwestor popadł jednak w ogromne długi i w 1573 roku sprzedał fontannę miastu Palermo. Fontannę rozmontowano, w częściach przetransportowano statkiem na wyspę, po czym złożono na nowo. Od lat 80. XVI stulecia stoi w sercu starego miasta, pośrodku Piazza Pretoria, zajmując znaczną jego część.
Nazywana jest także „Fontanną Wstydu”. Dlaczego? Jedna z wersji mówi o oburzeniu konserwatywnych mieszkańców miasta na widok nagich posągów bogów i nimf. Inna o zawrotnej kwocie jaką za fontannę zapłaciło miasto w czasach epidemii, biedy i głodu. W XVIII i XIX wieku postrzegano ją natomiast jako symbol korupcji urzędników z pobliskiego ratusza.
Quattro Canti
Quattro Canti, czyli „Cztery Narożniki” to plac, skrzyżowanie dwóch głównych ulic w starej części Palermo: Via Maqueda i Corso Vittorio Emanuele. Jego historia sięga początku XVII wieku.
Wytyczone zostało latach 1608-1620 z polecenia hiszpańskich wicekrólów. Wtedy to główną oś miasta (starożytne Cassaro, dziś Corso Vittorio Emanuele) przecięto nową, otwartą w 1600 roku Via Maqueda, rozdzielając Palermo na cztery wyraźne i odrębne od siebie dzielnice zwane mandamenti.
Plac ma kształt ośmiokąta, a w narożnikach skrzyżowania stoją cztery wklęsłe barokowe fasady pałaców, każda zdobiona fontanną, alegorią symbolizująca inną porę roku, posągiem króla Hiszpanii i figurą świętej patronki jednej z czterech dzielnic.
W ten sposób Quattro Canti oraz Via Maqueda i Corso Vittorio Emanuele rozdzieliły, i do dziś rozdzielają, cztery historyczne dzielnice Palermo: Albergheria (na południe), La Loggia inaczej Castellammare (na północ), Monte di Pietà inaczej Seralcadi lub Capo (na zachód) i Kalsa (na wschód).
Dziś Quattro Canti oraz Via Maqueda i Corso Vittorio Emanuele to najbardziej turystyczna część starego miasta. Pełno tu sklepów z pamiątkami, ale są też małe galerie lokalnych artystów, czy klimatyczne antykwariaty. Na pewno nie można narzekać na brak restauracji, kawiarni, ogródków i barów.
Porta Nuova
To jedna z najbardziej charakterystycznych bram Palermo. Wzniesiona w roku 1583 dla upamiętnienia przybycia do miasta cesarza Karola V w roku 1535, po zwycięskiej wyprawie wojennej do Tunisu. Na jej fasadzie można zobaczyć cztery wielkie postacie, tzw. telamony, przedstawiające pokonanych Maurów. To bezpośrednie nawiązanie do zwycięstwa w Afryce.
Porta Nuova przez stulecia stanowiła najważniejszą lądową drogę wjazdową do miasta, prowadzącą z Monreale. Znajduje się tuż obok Palazzo dei Normanni, u wylotu Corso Vittorio Emanuele i jest faktycznym początkiem palermitańskiej starówki.
Villa Bonanno
W Palermo mamy kilka parków. My na odpoczynek wśród zieleni wybraliśmy leżący na naszej trasie spaceru Villa Bonanno. Nie wyróżnia się on niczym szczególnym, ale zawsze miło odetchnąć na ławce pośród palm.
Katakumby Kapucynów
Wyszedłszy za bramy starego miasta, idąc trochę ponad kilometr od Porta Nuova natrafimy na Klasztor Kapucynów. Znajdujące się pod nim katakumby (Catacombe dei Cappuccini) kryją jedne z największych na świecie zbiorów naturalnie zmumifikowanych ludzkich szczątków.
To jedno z najdziwniejszych i najmroczniejszych miejsc w Palermo.
Idzie się długimi korytarzami, a wszędzie wokół – na ścianach, od podłogi do sufitu, w pozycji stojącej i leżącej – znajdują się zmumifikowane ciała. Najstarsze z nich pochodzą z XVI wieku, najmłodsze z początku XX stulecia. Jest ich tu około 8000!
Wrażenie równie interesujące co upiorne. Na szczęście nie można robić zdjęć.
Początkowo katakumby były przeznaczone dla zmarłych kapucynów tutejszego klasztoru, ale od 1783 roku zezwolono na pochówek w tym miejscu osób świeckich. O ile pokryli koszty konserwacji ciała. Chętnych o dziwo nie brakowało, nastała bowiem moda na mumifikację i wystawianie ciał zmarłych. Rodzina mogła odwiedzać taką osobę, a choćby zmieniać jej co jakiś czas ubranie.
Samą mumifikacją zajmowali się mnisi. Odbywała się ona w specjalnych pomieszczeniach, gdzie najpierw z ciała pozbywano się wszelkich płynów, a później wysuszone zwłoki balsamowano. Cały proces trwał około roku.
Zmarłych układano w korytarzach według płci, wykonywanego zawodu i statusu społecznego. Wiele ciał zachowało ubrania z epoki. Najsłynniejszą jest Rosalia Lombardo znana jako „śpiąca królewna”. To dwuletnia dziewczynka, która wygląda jakby spała. Pochowana została tu jako jedna z ostatnich, w latach 20. XX wieku.
(godziny otwarcia: 09:00-17:00, wejście płatne 5 euro, szczegóły TUTAJ)
Kalsa
Jedna z najbardziej klimatycznych dzielnic historycznego Palermo.
Kalsa to jedna z najstarszych dzielnic Palermo, pamiętająca jeszcze czasy arabskie. Jej nazwa pochodzi od arabskiego al-Khāliṣa, oznaczającego „wybraną” lub „czystą”. W IX i X wieku była siedzibą emira jako osobne, otoczone murami i umocnione miasto z pałacem i meczetem. Z czasem zrosła się z resztą Palermo. Gdy po normańskim podboju w XI wieku straciła rolę siedziby władcy, stała się dzielnicą szlachecką i kupiecką. Powstawały tu piękne pałace i kamienice.
W XX wieku dzielnica podupadła. Zniszczona przez alianckie bombardowania w 1943 roku, na skutek powojennych zaniedbań popadała w ruinę i dorobiła się opinii niebezpiecznej. W Kalsie dorastali Giovanni Falcone i Paolo Borsellino, sędziowie zamordowani przez mafię w 1992 roku.
Od końcówki ubiegłego wieku trwa odnowa. Remontuje się pałace, odnawia place, otwierają się restauracje i galerie sztuki, mieszkańcy pomału wracają do kamienic. Niemniej jednak spacerując wąskimi uliczkami Kalsy widok zabitych dyktą okien przez cały czas nie jest niczym niezwykłym.
La passeggiata
La passeggiata to o włoski zwyczaj wieczornego spacerowania. Odbywa się najczęściej między 17:00 a 20:00, przed kolacją.
To wyjście z domu, aby niespiesznie poszwendać się główną ulicą, deptakiem, po placach. To okazja, by spotkać znajomych, porozmawiać, spędzić czas z rodziną. I nigdzie się nie spieszyć. Tu nie robi się dalekich dystansów. Wręcz przeciwnie, Włosi chodzą zwykle w tę i z powrotem. W wielu częściach kraju nazywają to fare le vasche czyli „robieniem basenów” . Chodzi bowiem o spotkanie, o kontakt, o rozmowę i ploteczki, a nie o dojście do jakiegoś dalekiego celu na drugim końcu miasta.
Na passeggiata obowiązuje też można by rzec specjalny dress code. To właśnie ten wieczorny spacer był od wieków (korzenie sięgają antyku, a tradycja ukształtowała się w renesansie) okazją do pokazania się w sukience, butach czy płaszczu z nowej kolekcji. Chodzi po prostu o bella figura, czyli dobre zaprezentowanie się, zrobienie jak najlepszego wrażenia.
W Palermo na passegiata trafiliśmy w niedzielny wieczór. Zanurzyliśmy się w tym rytuale, smakowaliśmy go. Było fantastycznie!
Teatro Massimo
Budynek o powierzchni prawie 8 000 m2 jest największym gmachem operowym we Włoszech i jednym z największych w Europie.
Budowę teatru rozpoczęto w 1875 roku, burząc pod plac część starej zabudowy Palermo. Otwarto go w 1897 roku operą Falstaff Giuseppe Verdiego.
Do gmachu prowadzą monumentalne schody, na których rozegrała się finałowa scena z III części „Ojca Chrzestnego” (1990).
Dość znamienny (i charakterystyczny dla działania Sycylii jako takiej) jest fakt, iż teatr został zamknięty w 1974 roku na remont, który przeciągnął się do… 1997 roku.
Teatr można zwiedzać. Wizyta odbywa się z przewodnikiem i trwa ok. 40 min w różnych wersjach językowych. Codziennie w godzinach 09:30 – 19:00, jednak ze względu na spektakle i próby kalendarz zwiedzania może ulec zmianie. Szczegóły oraz cennik TUTAJ
Palazzo dei Normanni i Cappella Palatina
zdjęcia: @ninquisine
Pałac Normanów, czyli inaczej Pałac Królewski (Palazzo Reale) wznosi się na fundamentach arabskiej twierdzy z początku IX wieku. Normanowie po zdobyciu miasta w 1072 roku rozbudowali ją na siedzibę królów Sycylii. W kolejnych stuleciach pałac był wielokrotnie przebudowywany, a jego architektura łączy wpływy arabskie, normańskie i bizantyjskie. Dziś w mieści się tu siedziba Zgromadzenia Regionalnego Sycylii.
W 1140 roku król Roger II wybudował Kaplicę Palatyńską (Cappella Palatina), którą ozdabiają bizantyjskie mozaiki uważane za jedne z najpiękniejszych na świecie.
Pałac oraz kaplicę można zwiedzać. Szczegóły TUTAJ
Mondello
Drugiego dnia, w niedzielę, pojechaliśmy nad morze.
Mondello to nadmorska dzielnica Palermo – długa piaszczysta plaża, przyjemny deptak, dużo kawiarenek i fajnych knajpek. w okresie pełno tu plażujących palermitańczyków, w listopadzie było spokojnie i klimatycznie. Taki dzień w plenerze to fantastyczna odmiana dla miasta .
Malowniczo położone pomiędzy dwoma wzgórzami – Monte Pellegrino i Monte Gallo, było kiedyś małą rybacką wioską. Jednak na przełomie XIX i XX stulecia Mondello stało się modne. Powstał tu kurort, do którego chętnie przyjeżdżała palermitańska śmietanka. Bogaci mieszkańcy Palermo pobudowali tu otoczone ogrodami wille w stylu Liberty, czyli włoskiej secesji. Zbudowano też molo i stojący na palach pawilon kąpielowy (Antico Stabilimento Balneare).
Jak dojechać do Mondello z centrum Palermo
Autobus numer 806 stratuje z Piazza Crispi. Kursuje co około 10-20 minut. Rozkład TUTAJ (niemniej jednak ani on, ani ten na tablicy przystankowej nie pokrywały się podczas naszego pobytu z rzeczywistością). Bilety kupiliśmy w budce na przystanku. Podróż trwa około 40 minut.
Spacer do latarni morskiej
(Kliknij, aby przejść do aktywnej mapy – źródło: mapy.com)
Mondello leży na skraju półwyspu i rezerwatu Capo Gallo, gdzie znajdziemy liczne szlaki i ścieżki spacerowe. Część z nich poprowadzona jest przy morzu, część wspina się na masyw Monte Gallo skąd można oglądać szerokie panoramy okolicy. Część wychodzi z samego Mondello, część z położonego w pobliżu Sferracavallo.
My zdecydowaliśmy się na mały spacer do latarni morskiej Faro di Capo Gallo. Trasa to 3,5km w jedną stronę, wzdłuż morskiego klifu. Na pewnym odcinku droga jest płatna, za przejście trzeba uiścić 1 euro/os. Droga prowadzi u podnóża Monte Gallo, na szlaku znajdziemy bunkier z czasów II wojny światowej, oraz latarnię morską. Uruchomiona w 1854 roku latarnia przez cały czas działa, ale iż jest już w pełni zautomatyzowana dawne mieszkania latarników stoją puste i niszczeją. Był podobno jakiś projekt utworzenia tam muzeum, ale na dzień dzisiejszy nic z tego nie wyszło. Wąską ścieżką można pójść jeszcze kawałek dalej, do skałek. Po drodze spotkaliśmy dzikie kozy .
Czego spróbować będąc w Palermo
Kuchnia sycylijska łączy w sobie wpływy różnych kultur, które panowały na wyspie – Greków, Rzymian, Arabów, Normanów i Hiszpanów. Grecy kojarzeni są z winoroślą i oliwą. Arabowie rozpowszechnili cytrusy, trzcinę cukrową, ryż, bakłażany, rodzynki, pistacje i szafran, a z ich epoki pochodzą też marcepan i sorbety. Normanom przypisuje się zamiłowanie do potraw mięsnych. Hiszpanie sprowadzili produkty z Nowego Świata, między innymi pomidory, czekoladę, kukurydzę, papryki i ziemniaki. Charakterystyczne jest tutaj łączenie smaków słodkich ze słonymi lub kwaśnymi.
Kuchnia Palermo słynie przede wszystkim ze street foodu, małych, prostych dań które można znaleźć na lokalnych targach, w barach i przy ulicznych stoiskach.
Arancini
Smażone na głębokim tłuszczu kuleczki ryżowe nadziewane różnego rodzaju farszem.
Sfincione
Palermitańska pizza. Grube, miękkie ciasto z sosem pomidorowym, cebulą i serem caciocavallo. Tradycyjnie z anchois, ale niekoniecznie. Pycha.
Caponata
Sałatka na bazie smażonego bakłażana, z dodatkiem selera naciowego, cebuli, pomidorów, zielonych oliwek i kaparów. Całość doprawia się octem i cukrem, uzyskując charakterystyczny dla sycylijskiej kuchni agrodolce, czyli smak słodko-kwaśny. Wręcz obowiązkowy kulinarny punkt Sycylii.
Pani ca meusa (pane con la milza)
Bułka z cienko krojoną śledzioną. Jedna z najbardziej charakterystycznych potraw Palermo. Osobiście nie próbowałam, ale przyjaciele mówili, iż zaskakująco dobra.
Stigghiola
Grillowane jelita jagnięce, często owinięte wokół dymki i przyprawione ziołami.
Pane e Panelle
Smażone na głębokim tłuszczu, podawane w bułce, placki z mąki z ciecierzycy.
Pane e crocche
Bułka z krokietami z ziemniaków i mięty;
Cannolo z ricottą
To klasyk nad klasyki i symbol sycylijskiego deseru. Chrupiące rurki wypełnione słodką ricottą, często z dodatkiem pistacji, czekolady lub kandyzowanych owoców, smakują po prostu wybornie!
Granita con brioche
Lody w bułce. Podobno idealne na sycylijskie śniadanie. My zasmakowaliśmy popołudniową porą .
Bułeczka Iris
To smażone ciasto nadziane słodkim serkiem ricotta z kawałkami czekolady. Czy można tego nie lubić?
Pasta con le sarde
Makaron z sardynkami, dzikim koprem włoskim, rodzynkami, orzeszkami piniowymi i szafranem. Niezwykłe połączenie smaków słodkich i słonych. Jedna z najbardziej znanych potraw kuchni palermitańskiej.
Busiate con gamberi e pistacchio
Busiate, czyli manualnie robiony makaron pochodzący z okolic Trapani, z krewetkami i pistacjowym pesto. Wyborne.
To tylko kilka propozycji – tych posmakowanych i tych najbardziej znanych. Sycylia i Palermo mają jednak do zaoferowania wiele, wiele, więcej. Tutaj lista zdaje się nie mieć końca. Jedno jest pewne – na diecie tu się nie przyjeżdża .
Nasze wrażenia
W Palermo można dużo zwiedzać – są piękne kościoły, pałace, interesujące zabytki. Ale Palermo to przede wszystkim smaki, zapachy i zwykłe ulice. Czasem urokliwe, z wiszącym romantycznie praniem czy girlandą kwiatów. Czasem mniej, ze śmieciami, psimi kupami po środku chodnika i odpadającym tynkiem ze ścian budynków. Takie jest Palermo – intensywne, kontrastowe, mocne!
Byliśmy w tym mieście dwa razy – w 2016 i teraz w 2026 roku. Za pierwszym razem nie zachwyciło, teraz – wręcz przeciwnie .
Dojazd z lotniska do historycznego centrum
Pociąg: z dworca Aeroporto Punta Raisi na Palermo Centrale, czyli dworzec główny. Około 1h. Odjazd 2 razy na godzinę w godz. ok. 5:15 – 0:25. Bilety do kupienia w kasie, automacie na stacji lub przez aplikację. Cena: 6,80 euro/os. Rozkład jazdy TUTAJ
Autobus: bezpośredni autobus lokalnego przewoźnika Prestia e Comandè działającego we współpracy z Terravision. Na Palermo Centrale czas przejazdu to ok. 50 min w zależności od korków. Odjazd co około 30 minut od 5:00 do 1:00, z centrum na lotnisko od 03:30 do 21:30. Cena: 6,5 euro (online 6 euro). Rozkład jazdy i lista przystanków TUTAJ
Taksówka: Około 30–45 minut w zależności od korków. Około 50 euro.
Miejsca, do których chcieliśmy dotrzeć, ale nie starczyło nam czasu
San Giovanni degli Eremiti
Charakterystyczny kościół z czerwonymi kopułami, będący jednym z symboli arabsko-normańskiego Palermo.
Giardino Garibaldi
W ogrodzie rosną ogromne figowce bengalskie z rozłożystymi korzeniami i konarami.
Wszystkie wpisy o Włoszech znajdziesz tutaj: WŁOCHY
Inne wpisy o Sycylii znajdziesz tutaj: SYCYLIA – Wyspa Słońca
Podobał Ci się wpis? Będzie mi bardzo miło, o ile podzielisz się nim ze znajomymi i zostaniesz moim stałym czytelnikiem na blogu, Facebooku i





