W urzędzie marszałkowskim zapadła decyzja o powołaniu sieci „Opolskie Izby Dziedzictwa Wsi”. Nowa inicjatywa ma połączyć dziesiątki lokalnych izb tradycji w jeden system współpracy, promocji i wsparcia merytorycznego, wzmacniając ochronę kulturowego dziedzictwa regionu.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele izb tradycji z całego województwa. Dyskusja miała nie tylko organizacyjny, ale i emocjonalny wymiar – dla wielu opiekunów tych miejsc to dorobek życia, budowany latami społecznym wysiłkiem.
Z zaprezentowanych danych wynika, iż w ubiegłorocznej ankiecie wzięło udział 39 placówek, które odwiedza rocznie blisko 18 tysięcy osób. To liczby potwierdzające, iż historia lokalna i kultura wsi pozostają ważnym elementem tożsamości mieszkańców oraz atrakcją dla turystów.
Izby działają w zróżnicowanych przestrzeniach – od prywatnych domów i dawnych chałup, przez gospodarstwa agroturystyczne, szkoły i domy kultury, po parafie czy muzea regionalne. Łączy je jedno: społecznikowska praca polegająca na porządkowaniu archiwów, ratowaniu przed zniszczeniem dawnych sprzętów, organizowaniu spotkań i oprowadzaniu gości. To często setki godzin pracy wykonywanej bez rozgłosu.
Jednym z takich przykładów jest działalność Stanisława Lachnika, założyciela Małego Góreckiego Muzeum w Górkach.
🟦 Stanisław Lachnik, Małe Góreckie Muzeum w Górkach:
„W swoim muzeum mam praktycznie wszystko, od dawnych ubrań śląskich po automat do klepania kosy. W zeszłym roku obchodziłem oficjalne 10-lecie działalności, ale samo zbieranie trwa już od wielu lat. Dostałem zezwolenie, aby chodzić po opuszczonych domach ludzi, którzy wyjechali na zachód. Na początku mówiono, iż zbieram klamory. Kiedy jednak zrozumiano, iż to opowieść o naszej historii, zaczęto mi pomagać.”
Podobnie funkcjonuje Farska Stodoła w Biedrzychowicach, tworzona przez Różę Zgorzelską – miejsce, które łączy ekspozycję z warsztatami i żywą edukacją regionalną.
🟦 Róża Zgorzelska, Farska Stodoła w Biedrzychowicach:
„Działamy oficjalnie od 2009 roku, ale wcześniej istniała mała izba regionalna. Pokazujemy, jak wyglądał śląski dom, jakie noszono stroje, jak funkcjonowała dawna kuchnia z oryginalnym piecem kaflowym. Organizujemy warsztaty kulinarne i przyjmujemy wycieczki z różnych regionów. Sieć izb to szansa na wymianę doświadczeń i lepsze zarządzanie taką działalnością.”
Samorząd województwa podkreśla, iż projekt ma charakter strategiczny. Jak zaznaczył członek zarządu województwa Robert Węgrzyn, chodzi o systemowe wsparcie mozaiki tradycji, języków, smaków i obyczajów, które współtworzą wizerunek regionu.
🟦 Robert Węgrzyn, członek zarządu województwa:
„Tworzymy projekt, który w szerokim zakresie pokazuje naszą tożsamość kulturową. Izby i muzea domowe dokumentują różne elementy kultury wsi. Razem budują obraz województwa jako miejsca atrakcyjnego pod względem kulturowym.”
Nowa sieć ma zapewnić zintegrowany system wsparcia. Członkowie będą mogli liczyć na promocję w kanałach samorządu województwa, udział w wydarzeniach i projektach edukacyjnych, szkolenia, wizyty studyjne oraz pomoc ekspercką przy realizacji inicjatyw. Istotnym elementem będzie również wsparcie w zakresie komunikacji i promocji w mediach społecznościowych.
Podczas spotkania omówiono formularz zgłoszeniowy, kryteria przystąpienia oraz harmonogram działań. Zapowiedziano także XIX Międzynarodowe Forum Muzeów Domowych, które ma stać się okazją do prezentacji dorobku opolskich izb przed gośćmi z kraju i zagranicy.
Dyrektor Departamentu Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Justyna Osiecka-Sułek, podkreśliła otwarty charakter naboru.
🟦 Justyna Osiecka-Sułek, dyrektor Departamentu Rozwoju Wsi i Rolnictwa:
„Nabór ma charakter otwarty i ciągły. Zgłoszenia można składać w dowolnym momencie. Warunkiem przystąpienia do sieci jest dostępność izb dla odwiedzających.”
Ocena formalna wniosków będzie prowadzona przez pracowników departamentu, natomiast oceny merytorycznej dokona specjalny zespół doradczo-opiniodawczy. Ostateczną decyzję o przyjęciu do sieci podejmie Zarząd Województwa Opolskiego w formie uchwały.
Powstanie „Opolskich Izb Dziedzictwa Wsi” oznacza próbę uporządkowania i wzmocnienia rozproszonego dotąd środowiska pasjonatów historii wsi. jeżeli projekt zostanie konsekwentnie wdrożony, może stać się trwałym instrumentem ochrony i popularyzacji dziedzictwa kulturowego regionu.
Fot. UMWO
