Dopiero w dniu pogrzebu mojego męża zrozumiałam, iż nasz jedyny syn od dawna nie widział w nas rodziców. Widział jedynie dom, dwa mieszkania i pieniądze.
Roman odszedł po ciężkiej chorobie. Miał sześćdziesiąt cztery lata. Przez ostatnie miesiące niemal nie opuszczałam szpitala. Karmiłam go, poprawiałam poduszkę i trzymałam za rękę, gdy ból nie pozwalał mu zasnąć.
Nasz syn Paweł odwiedził ojca zaledwie cztery razy. Zawsze przychodził z żoną Kamilą i zamiast pytać o zdrowie, interesował się dokumentami.
— Tato, gdzie trzymasz umowę dotyczącą lokalu? — pytał.
— Po co ci ona? — odpowiadał Roman.
— Chcę wiedzieć, co będzie trzeba załatwić, gdy… no wiesz.
Mąż odwracał wtedy głowę w stronę okna. Myślałam, iż nie chce rozmawiać o swoim odejściu. Dopiero później zrozumiałam, iż już wtedy przestał ufać własnemu synowi.
Dorobek naszego życia nie spadł nam z nieba. Roman przez lata prowadził niewielki sklep z materiałami budowlanymi, a ja pracowałam jako księgowa. Najpierw mieszkaliśmy w kawalerce, później wzięliśmy kredyt na dom. Dwa małe mieszkania kupiliśmy dopiero przed emeryturą i wynajmowaliśmy, żeby mieć zabezpieczenie na starość.
Paweł jednak zachowywał się tak, jakby wszystko należało już do niego.
Po pogrzebie rodzina pojechała do restauracji na skromny obiad. Ledwo usiadłam przy stole, a synowa zaczęła mówić o sprzedaży domu.
— Mamo, sama nie utrzymasz takiego budynku — stwierdziła. — Lepiej sprzedać, póki ceny są dobre. Możemy znaleźć ci mniejsze mieszkanie.
— Jeszcze nie pochowaliśmy dobrze twojego ojca, a wy już dzielicie majątek — powiedziałam.
Paweł spojrzał na mnie bez cienia wstydu.
— Ojciec wreszcie odszedł. Teraz zostało tylko czekać, aż ty do niego dołączysz, i wszystko będzie nasze.
Przy stole zapadła cisza. Moja siostra upuściła widelec, a Kamila kopnęła męża pod stołem. On jednak tylko wzruszył ramionami.
— Nie udawajmy, iż nikt o tym nie myśli — dodał. — Przecież i tak nie zabierzesz majątku ze sobą.
Poczułam, jak robi mi się zimno. Nie rozpłakałam się. Wstałam, wzięłam torebkę i wyszłam z restauracji.
Jeszcze tego samego dnia zadzwoniłam do mecenas Magdaleny Wilk, która od lat prowadziła sprawy firmy Romana.
— Proszę jutro przyjechać — powiedziała. — Pani mąż zostawił u mnie dokumenty. Prosił, żebym pokazała je pani dopiero po pogrzebie.
Następnego ranka siedziałam w jej kancelarii z drżącymi dłońmi. Mecenas położyła przede mną kopię testamentu sporządzonego u notariusza.
Roman powołał mnie do całości spadku.
— Syn może dochodzić swoich praw przewidzianych przez prawo, ale nie stał się właścicielem domu ani mieszkań — wyjaśniła. — Pani mąż chciał przede wszystkim zabezpieczyć panią przed naciskami.
To jednak nie testament był największym wstrząsem.
Mecenas wyjęła z koperty zestawienie z banku. Trzy dni przed odejściem Romana z jego rachunku oszczędnościowego zniknęło sto dwadzieścia tysięcy złotych. Pieniądze trafiły na konto Pawła.
— Mąż sam zrobił ten przelew? — zapytałam.
— Wtedy był już pod silnymi lekami i prawie nie odzyskiwał świadomości — odpowiedziała. — Ktoś zalogował się do bankowości przy użyciu jego telefonu.
Przypomniałam sobie, iż podczas ostatniej wizyty w szpitalu Paweł został z ojcem sam. Kiedy wróciłam do sali, trzymał jego telefon.
Twierdził, iż sprawdza godzinę.
Roman przewidział, iż może wydarzyć się coś podobnego. Kilka tygodni wcześniej przekazał prawniczce podpisane oświadczenie, iż nie zamierza przekazywać synowi żadnej darowizny. Zostawił też wiadomość nagraną na telefonie.
Usłyszałam jego osłabiony głos:
— Elu, jeżeli tego słuchasz, prawdopodobnie mnie już nie ma. Nie daj Pawłowi odebrać sobie domu. Pytał mnie o hasła, konta i testament. Kocham naszego syna, ale nie poznaję człowieka, którym się stał.
Rozpłakałam się dopiero wtedy.
Wieczorem Paweł przyjechał z Kamilą. Nie zapukali. Próbowali otworzyć drzwi swoim kluczem, ale wcześniej wezwałam ślusarza i wymieniłam zamki.
— Co ty wyprawiasz?! — krzyczał syn. — Ten dom częściowo należy do mnie!
Otworzyłam drzwi tylko na tyle, żeby spojrzeć mu w oczy.
— Wiem o stu dwudziestu tysiącach.
Zbladł. Kamila natychmiast odsunęła się od niego.
— Tata chciał mi je dać — wymamrotał.
— Twój ojciec nie potrafił wtedy choćby utrzymać szklanki. A jednak według ciebie zalogował się do banku i zrobił przelew?
Paweł zaczął tłumaczyć, iż pieniądze były mu potrzebne na wkład własny. Przyznał, iż razem z Kamilą wpłacili już zaliczkę na duży dom. Liczyli, iż po sprzedaży naszej nieruchomości spłacą resztę kredytu.
— Przecież wszystko miało kiedyś być moje! — wykrzyczał.
— Kiedyś — odpowiedziałam. — Ale postanowiłeś urządzić sobie życie za pieniądze żyjącej matki i umierającego ojca.
Sprawę zgłosiłam do banku i na policję. Postępowanie ciągnęło się miesiącami. Paweł najpierw groził, później błagał, a na końcu oskarżał mnie o niszczenie rodziny. Ostatecznie pieniądze wróciły na rachunek spadkowy. Syn musiał sprzedać samochód i zrezygnować z wymarzonego domu.
Od tamtej pory nie utrzymujemy kontaktu.
Zostałam sama w domu, w którym wychował się Paweł. Czasami przechodzę obok framugi z zaznaczonymi kreskami jego wzrostu i zastanawiam się, w którym momencie mój ukochany chłopiec zmienił się w człowieka czekającego na mój koniec.
Nie zburzyłam jednak naszego domu i nie oddałam majątku komuś, kto traktował mnie jak przeszkodę. Jedno mieszkanie sprzedałam, a część pieniędzy przeznaczyłam na spokojną starość. Zaczęłam też wspierać hospicjum, w którym opiekowano się Romanem.
Syn powiedział, iż nie zabiorę majątku ze sobą. Miał rację.
Ale to ja zdecyduję, komu pozostawię dorobek naszego życia. I na pewno nie otrzyma go człowiek, który w dniu pogrzebu własnego ojca zaczął odliczać czas do odejścia matki.
