Wysłali nas do sanatorium
Daj mi spokój, Haniu, choćby się nie zająknij! Krystyna Zawadzka z impetem odsunęła od siebie talerz z owsianką. Chcesz mnie oddać na państwową melinę?
Żeby mi tam wstrzykiwali co chcieli i poduszką nakrywali, jak będę krzyczeć?
Nie doczekasz się!
Hania nabrała powietrza i usilnie nie patrzyła na drżące ręce babci.
Babciu, przecież to nie żaden dom opieki! Prywatny pensjonat, rozumiesz? Wokół las, pielęgniarki na każde skinienie.
Będziesz miała towarzystwo, wielki telewizor.
A tu? Cały dzień sama, jak tata w pracy.
Znam ja to wasze towarzystwo warknęła staruszka, poprawiając poduszki za plecami. Okroją do ostatniej złotówki, mieszkanie zabiorą, a mnie wyrzucą gdzieś pod krzaki.
Powiedz Maćkowi jasno żywa z tej chałupy nie wyjdę. Niech sam się mną zajmie. W końcu to syn, czy kto?
Chorował kiedyś na odrę, to czuwałam bez snu. Teraz jego kolej.
Tato tyra na dwa etaty, żeby ci kupować leki! Ma już pięćdziesiąt trzy lata, ciśnienie mu skacze, w kinie nie był trzy lata, nie mówiąc już o urlopie!
Nic mu nie będzie ucięła Krystyna, zaciśnięta usta. Jeszcze młody, da radę.
A ty się nie wymądrzaj, kura jajka nie uczy. Buzię zamknij i posprzątaj tą owsiankę. Syf tu zrobiliście!
Hania wyszła na korytarz, głośno wypuszczając powietrze. No da się z nią normalnie porozmawiać?!
Ojciec wszedł do mieszkania około siódmej wieczorem. Nie zdjął od razu butów, tylko przysiadł na taborecie w przedpokoju i przez chwilę patrzył w jeden punkt.
Tato, żyjesz? spytała Hania, odbierając od niego ciężką torbę z zakupami.
Dam radę, Hanka. W magazynie sajgon, koniec roku, raporty. Jak babcia?
Jak zwykle. Znowu afera o pensjonat. Uważa, iż chcemy ją wykończyć.
Tato, tak się nie da. Patrzyłam dziś na rachunki na jedzenie zostaje nam trzy tysiące złotych.
A ja muszę jeszcze za akademik zapłacić i podręczniki kupić.
Coś zaradzimy Maciek ledwo podniósł się, zsunął buty. Wziąłem dodatkową fuchę. Noce na portierni, co drugi dzień.
Zwariowałeś? Kiedy ty będziesz spać? Padniesz gdzieś i już w ogóle nie wrócisz do domu!
Maciek nic nie odpowiedział. Poszedł do kuchni, nalał wody do garnka i postawił na gazie.
Babcia coś jadła?
Połowę wylała na łóżko. Pościel musiałam zmienić.
Dobra. Idź się ucz, masz sesję. Ja ją nakarmię i umyję.
Hania patrzyła, jak ojciec, lekko utykając, idzie do pokoju matki.
Było jej go potwornie żal. Widziała, jak z kiedyś wesołego, silnego faceta zmienia się w cień.
Żarty zniknęły, euforia życia też.
***
Po tygodniu było jeszcze gorzej wrócił o wiele później niż zwykle. Chwiał się na nogach. Hania od razu poczuła niepokój.
Tato? Źle ci?
Spokojnie, Hanka. W metrze się zrobiło duszno, zamroczyło mnie.
Usiądź. Teraz mierzymy ciśnienie.
180 na 110. Hania bez słowa podała mu tabletki.
Jutro nigdzie nie idziesz. Lekarz musi cię obejrzeć.
Nie mogę skrzywił się tata. Jutro kontrola. Bez mojej obecności premii nie będzie. Na mieszkanie babci dostałem wyższy podatek do zapłaty.
Sprzedaj ją, tato! Hania zniżyła głos niemal do szeptu, by babcia nie słyszała. Sprzedaj jej kawalerkę pod Warszawą.
Jest warta jakieś sześćset tysięcy przecież to dla nas teraz fortuna. Spłacimy długi, zatrudnimy dobrą opiekunkę.
Ojciec westchnął:
Babcia się nie zgadza
Przecież ona przez ostatnie pięć lat tam nie była! Po co jej mieszkanie, skoro i tak leży?
Nie zdążył nic powiedzieć zza ściany rozległo się rytmiczne stuknięcie.
Krystyna waliła kubkiem w szafkę, domagając się uwagi.
Maćku! Maćku, chodź no tu! Z kim tam szemrzesz? Znowu na mnie psztyki robicie? skrzeczał jej głos.
Maciek westchnął, połknął tabletkę podaną przez córkę i ruszył do babci.
***
Jeszcze sześć lat temu tata miał kobietę. Elżbieta, spokojna, ciepła. Często przychodziła do nich z sernikiem, planowali z tatą wypady za miasto.
Wszystko się rozpadło, gdy babcia przestała chodzić. Elżbieta jeszcze próbowała pomóc, ale staruszka zgotowała jej takie piekło, iż kobieta nie wytrzymała.
Znalazła się, cwaniara! Na moje gotowe przyszła! Synka mi wodzi! wrzeszczała na cały blok, symulując każdy atak serca, gdy Maciek wybierał się z Elą na spotkanie. Wynocha stąd! Zabierzcie ją, żmiję!
Elżbieta odeszła, a ojciec choćby nie próbował o nią walczyć.
Telefon zadzwonił, gdy Hania szykowała się do nauki przed egzaminem. Ojca wciąż nie było.
Halo?
Czy to pan Maciej Zawadzki? zapytał męski głos.
Nie, jego córka. Co się stało?
Tu dział kadr. Pani ojciec dzisiaj zemdlał na zebraniu. Karetka była, przewiozła go do szpitala miejskiego. Proszę zapisać adres.
Hania nerwowo nabazgrała adres na marginesie notatek. Słuchawkę zdążyła odłożyć, kiedy już babcia z pokoju wołała:
Hanka! Kto tam dzwonił? Gdzie Maciek? Niech zrobi mi herbaty, pić chcę!
Hania weszła do babcinego pokoju. Staruszka leżała w poduszkach, skrzywiona z niezadowolenia.
Tata w szpitalu rzuciła krótko.
Co w szpitalu? Krystyna na moment zamarła, po czym stwierdziła: No widzisz, do czego mnie doprowadziliście! Wczoraj na mnie krzyczał, to go Pan Bóg ukarał.
Wcale mnie nie szanujecie! Kto mi teraz jedzenie przyniesie? No, czajnik nastaw.
Hania wyszła bez słowa.
***
Przez trzy dni Hania biegała między domem a szpitalem.
U ojca stwierdzono przełom nadciśnieniowy i ciężkie przemęczenie.
Lekarze zabronili mu się ruszać.
Hanka, jak mama? pierwsze pytanie, gdy tylko ją zobaczył.
W porządku, tato. Sąsiadka wpada, pomaga. Ty o sobie pomyśl. Minimum dwa tygodnie musisz leżeć.
Dwa tygodnie… Wyrzucą mnie z pracy… Pieniędzy nie mamy…
Śpij przykryła go kołdrą. Wszystko załatwię. Obiecuję.
Czwartego dnia, gdy wróciła do domu, babcia przywitała ją litanią skarg.
Gdzieś ty była tyle czasu?! Leżę tu jak nieboszczyk, a wasz Maciek baluje, a ja tu gniję!
Hania zacisnęła pięści, wyprostowała plecy i powiedziała spokojnie:
No to słuchaj, babciu. Tata ledwo żyje, jak jeszcze raz się przejmie może dostać wylewu.
Nie wygaduj bzdur! prychnęła Krystyna. On mocny, po tatusiu. No, przewracaj mnie, bo mi bok zesztywniał.
Nie. Nie przewrócę cię. I jeść też ci nie dam.
Krystyna wytrzeszczyła oczy.
Co to za nowa moda? Odbiło ci, dziecko?
Nie mam pieniędzy. W ogóle. Tata nie pracuje, premii nie dostanie, a twojej emerytury nie starcza choćby na pampersy i leki.
Kłamiesz! Maciek na pewno ma gdzieś schowane!
Nie ma żadnych skrytek. Wszystko poszło na badania dla ciebie w zeszłym miesiącu. Więc masz wybór: albo podpisujesz umowę sprzedaży mieszkania pod Warszawą, albo jutro dzwonię po opiekę społeczną. Zabiorą cię za darmo państwowy dom starców.
Nie odważysz się! wrzasnęła babcia. Ja matka jego! Ja tu rządzę!
Czym rządzisz? Zatruwasz życie własnemu synowi! Jedyna, o czym myślisz to własny komfort.
Dzwoniłam dziś do tego pensjonatu jest wolne miejsce. Pieniądze ze sprzedaży mieszkania wystarczą na parę lat pobytu. Opieka jest świetna.
Nie pojadę! zakrztusiła się staruszka.
To głoduj. Ja jutro wychodzę na cały dzień do pracy. Wody masz butelkę na szafce. Przemyśl.
Hania wyszła, zamykając drzwi. Trzęsła się cała. Nie była okrutna, ale wiedziała: nie przełamie tej sytuacji, straci ojca.
A babcia… przeżyje wszystkich, jeżeli pozwolić jej wysysać z nich życie.
Noc minęła cicho. Hania nie wchodziła choć słyszała, jak babcia ją wzywa, płacze, złorzeczy. Weszła dopiero rano.
Podałabyś coś do picia… wyszeptała babcia.
Hania podała jej kubek do ust.
No i co? Podpisujemy? Notariusz przyjedzie o dwunastej.
Ty… potwory… krztusiła się staruszka, ale już bez dawnego ognia. Wszystko zabrać chcecie… No dobrze. Pisze to swoje.
Powiedz tylko Maćkowi… żeby odwiedzał.
Będzie przychodził. Jak stanie na nogi. I ja będę. Obiecuję.
***
Maciek siedział na ławce przed pensjonatem. Wyglądał o niebo lepiej przytył odrobinę, nabrał kolorów.
Obok, na wózku, siedziała jego mama czysta, nowa chusta na głowie, skupiona na jabłku.
Maćku? zagadnęła.
Tak, mamo?
Z Elą się pogodziłeś? Dzwoniliście?
Maciek spojrzał zdziwiony.
Tak. Powiedziała, iż wpadnie w sobotę.
No to dobrze burknęła babcia, spoglądając na klomb. Mamy tu taką pielęgniarkę, Lenka. Strasznie szorstka, zawsze zwraca mi uwagę.
Niech twoja Elżbieta zobaczy, jak tu z ludźmi się obchodzą. Ale pilnuj ją, Maćku, żadnych łez! Brzydko jak mężczyzna doprowadza kobietę do płaczu. Twój tatuś…
Maciek uśmiechnął się, ścisnął dłoń mamy. W ich stronę biegła roześmiana Hania, machając energicznie torbą.
Tato! Babciu! zawołała jeszcze z daleka. Dostałam grant! A w pracy podnieśli mi pensję!
Maciek rozłożył ramiona. Krystyna patrzyła na nich zmrużonymi oczami.
Wciąż czuła, iż wysiudali ją z gniazda nie fair, ale już tego nie komentowała.
Gdy pielęgniarka zaproponowała masaż, babcia tylko godnie skinęła głową.
Chodź, kochanieńka. Ale ostrożnie, ja jestem krucha kobieta. Tamten masażysta ostatnio jak niedźwiedź mnie traktował…
Powiedz mu, żeby mi nie połamał nóg! Jeszcze trochę i mnie tu rozłożą na części, jak stary mebel!
Pielęgniarka odjechała z wózkiem, Hania objęła ojca, a oni długo stali razem, wpatrując się w wysokie sosny.
Po raz pierwszy od lat cała trójka była naprawdę szczęśliwa.
***
Krystyna Zawadzka doczekała się prawnuka Hania skończyła studia, wyszła za mąż za porządnego faceta, urodziła syna.
Maciek ożenił się z Elżbietą; drugą synową babcia zaakceptowała, z czasem choćby się zaprzyjaźniły Elżbieta zapomniała wszystkie złośliwości i sceny, które zaserwowała jej na powitanie teściowa.
Odeszła cicho we śnie, nie obrażając się już ani na wnuczkę, ani na syna.
