Sztuczna inteligencja coraz silniej oddziałuje na sposób funkcjonowania firm, w tym na procesy rekrutacyjne i rozwój pracowników. Jak wynika z raportu EFL „Wykształcenie czy doświadczenie? Co pomaga w biznesie. Pod lupą”, już 47% przedsiębiorców deklaruje, iż w związku z rozwojem AI większą uwagę zwraca na praktyczne umiejętności kandydatów niż na ich wiedzę teoretyczną.
Tendencja ta jest szczególnie widoczna w większych i bardziej dojrzałych organizacjach oraz w branżach, w których tempo zmian technologicznych jest najwyższe, takich jak produkcja i usługi.
– Sztuczna inteligencja zmienia sposób myślenia o kompetencjach pracowników, tym samym zmienia kryteria rekrutacji . Coraz częściej najważniejsze staje się to, co kandydat realnie potrafi, jak gwałtownie się uczy i jak adaptuje do nowych narzędzi oraz modeli pracy, a nie wyłącznie, jaką wiedzę posiada na papierze. To podejście szczególnie mocno widać w branżach, które już dziś intensywnie korzystają z nowych technologii, takich jak produkcja czy usługi. Tam umiejętności praktyczne, elastyczność i gotowość do pracy z AI stają się jednym z kluczowych kryteriów rekrutacyjnych, a nie dodatkiem do CV – podkreśla Paweł Bojko, wiceprezes zarządu EFL.
Rynek pracy w fazie przejściowej
Choć zmiana podejścia do rekrutacji jest coraz bardziej zauważalna, nie ma jeszcze charakteru powszechnego. Z raportu EFL wynika, że 47% firm deklaruje większy nacisk na praktyczne kompetencje, jednak 51% przedsiębiorców przez cały czas opiera decyzje rekrutacyjne głównie na wiedzy teoretycznej kandydatów. Dane te pokazują, iż polski rynek pracy znajduje się w tej chwili w fazie przejściowej pomiędzy tradycyjnym modelem opartym na wykształceniu a modelem kompetencyjnym, w którym najważniejsze są umiejętności i doświadczenie.
Im większa firma, tym większa waga doświadczenia praktycznego
Wpływ sztucznej inteligencji na rekrutację jest silnie uzależniony od wielkości przedsiębiorstwa. Wśród średnich firm, zatrudniających od 50 do 249 pracowników, aż 71% właścicieli deklaruje, iż wraz z rozwojem AI większą wagę przykłada do umiejętności praktycznych niż do formalnego wykształcenia kandydatów. Dla porównania, w mikrofirmach takie podejście deklaruje jedynie 31% badanych, a 68% właścicieli najmniejszych przedsiębiorstw nie zmienia swojego podejścia do rekrutacji i przez cały czas wyżej ceni wiedzę teoretyczną.
Eksperci EFL zwracają uwagę, iż większe organizacje częściej korzystają z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, co bezpośrednio wpływa na ich oczekiwania wobec pracowników. Wśród średnich firm już 75% przedsiębiorstw wykorzystuje AI w codziennej działalności, a tylko 8% jej nie stosuje. W przypadku mikrofirm jedynie 17% korzysta ze sztucznej inteligencji, podczas gdy aż 68% przez cały czas jej nie wykorzystuje. Realne doświadczenie z technologią przekłada się więc na zmianę podejścia do kompetencji i rekrutacji.
Produkcja i usługi liderami zmian
Najwyraźniejsze przesunięcie akcentów w stronę umiejętności praktycznych widoczne jest w branżach produkcyjnej i usługowej. W obu sektorach 76% przedsiębiorców deklaruje, iż w dobie rozwoju sztucznej inteligencji większe znaczenie mają konkretne kompetencje niż wiedza teoretyczna. To właśnie tam praca z automatyzacją, nowymi technologiami i narzędziami AI staje się codziennością, a zdolność szybkiego uczenia się i adaptacji decyduje o efektywności zespołów.
– Wyniki naszego raportu pokazują, iż zmiana podejścia do rekrutacji nie jest jednorazowym trendem, ale konsekwencją praktycznego wykorzystania AI w firmach. Tam, gdzie technologia już dziś wspiera procesy biznesowe, rośnie znaczenie umiejętności, które pozwalają z niej realnie korzystać i to one coraz częściej decydują o przewadze konkurencyjnej na rynku pracy – podsumowuje Paweł Bojko.
Pełna wersja raportu „Wykształcenie czy doświadczenie? Co pomaga w biznesie. Pod lupą” jest dostępna na stronie EFL
Metodyka badania
Badanie „Pod lupą” zostało zrealizowane przez ICAN Institute na zlecenie EFL S.A. wśród właścicieli, współwłaścicieli oraz osób odpowiedzialnych za finanse w sektorze MŚP w całej Polsce. Przeprowadzono łącznie 600 wywiadów, w tym 247 z przedstawicielami mikrofirm, 186 z małymi firmami oraz 167 ze średnimi przedsiębiorstwami. Badane podmioty reprezentowały sześć branż: budownictwo, handel, produkcję, rolnictwo, transport i usługi. Badanie wykonano metodą CATI w lipcu 2025 roku.
Źródło: EFL
