W świecie, który zmienia się szybciej niż kiedykolwiek, dawne rzemiosła stają się bezcennymi świadectwami historii, umiejętności i codziennego życia minionych pokoleń. Zawody, które jeszcze niedawno były naturalnym elementem krajobrazu wsi i miasteczek, dziś stopniowo zanikają, ustępując miejsca produkcji masowej i nowym technologiom.
Emisja filatelistyczna „Ginące zawody” przypomina o tych profesjach, których fundamentem była ręczna praca, czasochłonny proces tworzenia oraz przekazywana z pokolenia na pokolenie wiedza. Każde z przedstawionych rzemiosł to nie tylko technika, ale także opowieść o relacji człowieka z naturą , o cierpliwości, precyzji i szacunku dla materiału. Zachowanie pamięci o tych zawodach jest ważnym elementem ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Choć wiele z nich odchodzi wraz ze zmieniającym się rytmem współczesności, wciąż żyją w muzeach , archiwach oraz w rękach pasjonatów, którzy dbają o ciągłość tradycji.
Emisja przedstawia cztery tradycyjne rzemiosła, ukazane poprzez archiwalne i współczesne materiały fotograficzne, uzupełnione detalami gotowych wyrobów i charakterystycznych narzędzi pracy. Każdy zawód wyróżniono osobnym polem kolorystycznym i podpisem:
Plecionkarstwo
Druciarstwo
Koronkarstwo
Hafciarstwo
Kompozycja arkusika harmonijnie łączy czarno‑białą fotografię dokumentalną z barwnymi zbliżeniami efektów pracy rzemieślników, tworząc wizualną opowieść o procesie twórczym – od materiału po gotowy przedmiot.
Hafciarstwo – piękno zapisane nicią
Jedna z najstarszych form zdobienia tkanin, znana już w starożytnych cywilizacjach Egiptu i Chin. Polega na wyszywaniu wzorów na materiale dzięki igły i nici. Do najbardziej rozpowszechnionych technik należą haft krzyżykowy, płaski, richelieu i koralikowy. W Polsce szczególną sławą cieszą się hafty z Podhala, Kaszub i Kurpi, rozpoznawalne dzięki regionalnym barwom i motywom. Druciarstwo – mistrzostwo naprawy
Rzemiosło wywodzące się z Europy Środkowej, zwłaszcza ze Słowacji. Początkowo służyło do naprawy naczyń codziennego użytku, z czasem przekształcając się w wyspecjalizowaną sztukę użytkową. Techniki obejmują owijanie, skręcanie i splatanie drutu. W Polsce tradycje druciarstwa związane są głównie z regionami karpackimi, w tym Podkarpaciem i okolicami Tatr.
Plecionkarstwo – siła natury w ludzkich dłoniach
Jedno z najstarszych rzemiosł, znane już w czasach prehistorycznych. Wykorzystuje naturalne materiały – wiklinę, słomę, trzcinę – do wyplatania koszy, mat i pojemników. Stosowane są m.in. sploty krzyżowe, spiralne i żeberkowe. Za główny ośrodek plecionkarstwa w Polsce uchodzi Rudnik nad Sanem, a także regiony Mazowsza i Wielkopolski.
Koronkarstwo – delikatność zaklęta w nici
Sztuka tworzenia ażurowych wzorów z nici, rozwinięta w Europie w XVI wieku, zwłaszcza w Belgii i Francji. Wymaga ogromnej precyzji i cierpliwości. Najważniejsze techniki to koronka klockowa i igłowa. W Polsce szczególne znaczenie mają ośrodki w Koniakowie (koronka szydełkowa) oraz Bobowej (tradycyjna koronka klockowa).
Materiały wykorzystane w emisji „Ginące zawody” pochodzą ze zbiorów: Muzeum Historycznego w Bielsku‑Białej, Muzeum Etnograficznego w Krakowie, Muzeów Narodowych w Krakowie, Szczecinie i Warszawie, Narodowego Archiwum Cyfrowego, PAP S.A., FORUM Polskiej Agencji Fotografów oraz firmy Polskie Plecionkarstwo.
W sprzedaży również:
– Folder z arkuszem nieperforowanym 94,99 zł | nakład: 4 000 szt. | limit: 2 szt.
– Folder z arkuszem perforowanym 74,99 zł | nakład: 400 szt.| limit: 2 szt.
– 4 Foldery ze znaczkiem perforowanym 40 zł każdy| nakład: 600 szt. każdego | limit: 3 szt.
– 4 Karty maksimum 20 zł każda| nakład: 600 szt. każdej
– 4 Kartki okolicznościowa 5,20 zł ka| nakład: 600 szt. każdej | sprzedaż od 28 kwietnia 2026 r.
Arkusiki emisji wejdą w skład abonamentu na arkusiki.
– autor projektu: Agnieszka Sancewicz
– liczba znaczków: 4
– wartość: B PRIORYTETOWY (5,80 zł)
– nakład: 84 000 szt. każdego w tym 4 000 arkusików bez perforacji
– technika druku: offset
– format znaczka: 51 × 39,5 mm
– papier: fluorescencyjny
– arkusz sprzedażny: 8 znaczków
– numery katalogowe znaczków: 5500-5503
– numery katalogowe kopert FDC: 2400-2401
– data wprowadzenia do obiegu: 29 kwietnia 2026 r.
Sprzedaż rozpoczęła się 29 kwietnia 2026 roku o godzinie 8:00.
Poczta Polska
