Nowa atrakcja Bydgoszczy – Młyny Rothera z 1851 r.

Mało kto wie, jak istotną rolę w transporcie wodnym odgrywała Bydgoszcz. To właśnie usytuowanie miasta u ujścia Brdy do Wisły wpłynęło na budowę Kanału Bydgoskiego, a w konsekwencji bardzo szybki rozwój miasta. Poznajcie Młyny Rothera – największe młyny współczesnej Bydgoszczy, świeżo po kompleksowej rewitalizacji. Co znajdziemy w odrestaurowanym budynku z 1851 roku? Okazuje się, iż o wiele więcej, niż się spodziewaliśmy!

Młyny Rothera na Wyspie Młyńskiej

Młyny Rothera to gratka zarówno dla mieszkańców, jak i turystów!

Choć na co dzień mieszkamy w Warszawie, jakoś nigdy nie było nam po drodze do Bydgoszczy. To tylko nieco ponad 250 km – wstyd przyznać, ale nieraz w poszukiwaniu pięknych miejsc pokonywaliśmy więcej – choćby na Suwalszczyznę czy w Tatry, choćby zimą.

Zanim zdradzimy co skrywają Młyny Rothera i ich ceglane wnętrza po rewitalizacji, zacznijmy od przedstawienia krótkiej historii tego niezwykłego budynku. Byliśmy kilka razy w Trójmieście, ale stolicę Kujaw mimowolnie omijaliśmy szerokim łukiem – aż do teraz. Z racji, iż lubimy industrialne klimaty (zaczynało się od urbexu i zwiedzania opuszczonych fabryk – a skończyło już na tych zrewitalizowanych) – w nasze gusta jak ulał wpisały się na nowo otwarte Młyny Rothera w samym centrum Bydgoszczy, na wyspie Młyńskiej.

Spis treści:

Wyspa Młyńska po metamorfozie

Trudno uwierzyć, iż jeszcze kilkanaście lat temu położona między Brdą a Młynówką wyspa Młyńska była mało ciekawym i niezbyt bezpiecznym rejonem Bydgoszczy. Pomimo bezpośredniego sąsiedztwa ze starym miastem, nie cieszyła się najlepszą sławą. Rewitalizację zdegradowanego terenu zakończono w 2012 roku – przez kolejne lata Wyspa Młyńska z nową mariną, terenem rekreacyjnym i obiektami muzealnymi zmieniła oblicze nie do poznania i została doceniona przez Bydgoszczan.

Miał być hotel, jest wielofunkcyjne centrum wiedzy

Młyny Rothera wzniesiono w centrum Bydgoszczy w 1851 roku – wówczas miasto było ważnym ośrodkiem handlu zbożem i drewnem. Pięciopiętrowy budynek był największym młynem w Bydgoszczy – mieścił w sobie m.in. magazyn zbożowy, kotłownię, maszynownię i spichlerz mączny.

Młyny Rothera pod zaborem pruskim przez kolejne lata się rozwijały – po zakończeniu I wojny światowej zostały przejęte przez skarb państwa polskiego i dalej pełniły pierwotną funkcję. Tak było aż do lat 90. XX wieku.

W ogromnym, poprzemysłowym kompleksie w centrum Bydgoszczy, początkowo miał powstać hotel i centrum konferencyjne. Nowy właściciel już po kilku miesiącach zaniechał prace, a Młyny Rothera trafiły w inne ręce. Przez kolejne lata jednak wciąż kilka się działo, a obiekt niszczał – w 2013 roku miasto postanowiło przejąć Młyny i przywrócić im dawny blask, a jednocześnie „dopasować” do świeżo zrewitalizowanej wyspy Młyńskiej. Właśnie tak zaczęła się nowa, piękna historia przemysłowej perełki Bydgoszczy!

Historia portowej Bydgoszczy w pigułce

Bydgoszcz miastem portowym? To nieoczywiste skojarzenie okazuje się być wyjątkowo trafne, w odniesieniu do ważnego portu śródlądowego na wodnym szlaku transportowym, łączącym wschodnią i zachodnią Europę. Mało kto wie, jak istotną pod tym względem rolę odgrywała Bydgoszcz.

Miasto rozrastało się wzdłuż rzeki, zabudowa przemysłowa i mieszkalna gęstniała w kolejnych kwartałach, coraz bardziej oddalonych od brzegu. Nad samą Brdą i kanałem budowano fabryki, młyny wodne, żurawie. Nad rzeką toczyło się również życie towarzyskie, za sprawą coraz liczniej otwieranych kawiarni i tawern.

„Węzły” – pierwsza wystawa stała w młynach

To tylko zaczątek niezwykłej historii powstania i rozwoju miasta nad Brdą. Dzieje Bydgoszczy poznamy w krótkim, historycznym filmie, na jednej ze stałych wystaw w Młynach Rothera. „Węzły” to interaktywna ścieżka edukacyjna, oddziałująca na wszystkie zmysły zwiedzającego.

„Węzły nawiązują do bydgoskiego węzła wodnego, ale nazwa ma też symboliczne znaczenie – odnosi się do więzi międzyludzkich, splotu losów mieszkańców” – taki opis wystawy czytamy na stronie młynów. I rzeczywiście, spacerując po dwóch poziomach ekspozycji poznajemy nie tylko skomplikowaną historię miasta, ale też jego mieszkańców, na przestrzeni 170 lat. Historie lokalne, związane z Bydgoszczą dawną i współczesną, z młynami kiedyś i dziś.

Po solidnej dawce wiedzy trafiamy do spokojniejszej, ale równie ważnej części, poświęconej współczesnym problemom klimatycznym. Jak Bydgoszcz sobie z nimi radzi? Co każdy z nas może zrobić dla planety? Nowoczesna ekspozycja jest skierowana do małych i dużych – w ramach biletu możemy na przykład… przepłynąć się kajakiem po rzece

„Młyn – maszyna”. Jak działały Młyny Rothera?

Przechodzimy do drugiej wystawy stałej, kompletnie różniącej się od „Węzłów”. Jak konkretnie działały Młyny Rothera? Ile osób pracowało na zmianie? Co zrobić, by zoptymalizować produkcję? „Młyn – Maszyna” to takie małe centrum nauki, gdzie możemy w maksymalnie interaktywny sposób poznać wszystkie elementy składowe wielkich, bydgoskich młynów, a choćby wziąć czynny udział w produkcji. Krok po kroku!

Dowiadujemy się, jakie prawa fizyki wprawiały potężne koło młyńskie w ruch, ile siły trzeba włożyć w zmielenie garstki zboża i dlaczego mąka wybucha. Na koniec wcielamy się w rolę „kierownika produkcji” grając w grę. Cel – optymalizować działanie wszystkich maszyn w taki sposób, by wyprodukować jak najwięcej!

„Młyn – maszyna” to wystawa nie tylko do oglądania, ale również – a może zwłaszcza – do doświadczania.

Młyny Rothera to przestrzeń twórcza i artystyczna

Wystawy stałe to tylko ułamek atrakcji, jakie w młynach czekają na zwiedzających. Choć rewitalizacja całego, ogromnego budynku już się zakończyła, na tę chwilę (koniec 2023 roku) jest wykorzystywane kilka ponad 50% powierzchni. Także dużo nowego jeszcze przed nami. Podczas naszej wizyty Młyny Rothera gościły dwie wystawy czasowe, które można bezpłatnie zwiedzać w godzinach otwarcia.

Wystawa Oczarowanie

Stworzona przez Konrada Kulczyńskiego – wizualnego twórcy, fotografa i montażysty, który odnosi się do twórczości Wiesława Krysiaka – bydgoskiego projektanta szkła. Światło jest narzędziem, które zachowuje się w różny sposób, w zależności od tego, co napotka na swojej drodze.

Ulotną grę światła zaobserwujemy w szklanych przedmiotach bydgoskiego artysty. Obejrzymy rozszczepiony witraż, dawne kinematografy – wszystko w akompaniamencie oryginalnej muzyki.

Wystawa oddziałuje na wszystkie nasze zmysły – polecamy! Można ją oglądać w Młynach do końca stycznia 2024.

Wystawa Moja Rzeka

Rzeka dla Marii Eleny Bonet to nie tylko ciek, dzielący miasto na dwa brzegi – to również metafora przemijania, strumień życia i proces duchowego rozwoju. Fotograficzno-filmowa wystawa, nawiązująca to tradycyjnego malarstwa z XIX wieku jest zdominowana przez kolor niebieski, który symbolizuje odbicie nieba w wodzie.

Wystawa ma charakter mocno prywatny – artystka nawiązuje w niej do historii swojej rodziny i własnej tożsamości.

Wystawa jest dostępna do 21 stycznia 2024.

Nowe Miejsce – nie tylko kawiarnia

W młynach aktualnie nie otwarto jeszcze restauracji – to ma się niedługo zmienić. Działa za to bardzo przyjemna kawiarnia, będąca jednocześnie miejscem spotkań. „Nowe miejsce” to przytulny lokal z autorską kawą i niedrogimi ciachami. Można tu na chwilę przycupnąć po intensywnym zwiedzaniu albo wpaść na warsztaty kulinarne, spotkania międzykulturowe czy zagrać w planszówki. Właściciele sami zachęcają do organizacji spotkań i z chęcią udostępniają przestrzeń.

Punkt widokowy na Bydgoszcz

Młyny Rothera, dzięki lokalizacji w samym centrum Bydgoszczy, oferują całkiem niezły widok na miasto. Bezpłatny punkt widokowy, znajdujący się na ostatnim piętrze Młynów, można odwiedzić w godzinach otwarcia budynku. Polecamy wpaść również po zmroku.

Rozgość się w Młynach!

Młyny Rothera to kawał przemysłowej historii miasta – naszym zdaniem świetnie wykorzystanej. Każda część zrewitalizowanego budynku z dbałością i poszanowaniem nawiązuje do wodnej i industrialnej historii Bydgoszczy i nie pozwala zapomnieć o pierwotnym przeznaczeniu obiektu. Młyny Rothera, choć dziś pełnią inne funkcje, pozostały młynami – o tym mówi każda z wystaw. W trakcie remontu zachowano oryginalny szkielet budynku – między cegłami i drewnianymi belkami wciąż znajdziemy zboże. Naprawdę!

Młyny Rothera otrzymały certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej na Najlepszy Produkt Turystyczny 2023 roku. Wyróżniono tylko 10 obiektów w Polsce – dla nas to był dodatkowy argument, by wpaść do Bydgoszczy!

Bez wątpienia Młyny Rothera będą się zmieniać. Mieliśmy okazję poznać kreatywny zespół pracowników obiektu. Mają głowy pełne pomysłów – jesteśmy pewni, iż jeszcze niejednym nas i Was zaskoczą! Dlatego najbardziej aktualnych informacji o tym, co się dzieje w młynach szukajcie na stronie obiektu.

A my postaramy się aktualizować ten artykuł!

OSTATNIE ARTYKUŁY NA BLOGU