Opiekunka dla brata
Co się stało, Mileno? Znowu nie odbiera?
Nie odbiera! Milena rzuciła telefon na blat kuchenny. Nie odbiera od szóstej! Przez nią nie pojechałam do mamy Muszę ugotować tu, muszę ugotować tam, a Michała nie mam z kim zostawić Miała być pomocna!
W tym momencie odezwał się zamek w drzwiach.
O, jeszcze nie śpicie? rzuciła Lena przez ramię, nie wyjmując słuchawek z uszu, i ruszyła do swojego pokoju, udając, iż rodziców nie widzi.
Ale mama nie zamierzała tak łatwo odpuścić.
Lena! Stój! krzyknęła, zmuszając córkę do zatrzymania się, choć nie do odwrócenia. Dokąd idziesz? Jesteś spóźniona ile? Sześć godzin! Może wytłumaczysz mi coś?
Dopiero wyjęła słuchawki.
O co tyle nerwów?
Przecież obiecałaś! Milena niemal szepnęła z rezygnacją. Obiecałaś, iż zostaniesz dziś z Michałem!
Lena, marząc już tylko o tym, żeby się rzucić na łóżko i zasnąć, syknęła:
No nie wyszło. Nikt nie zginął. Byłaś w domu.
Przecież tydzień temu ci mówiłam, iż dziś musisz zająć się bratem! Bo tata jest na popołudniową zmianę i nie zdąży, a ja muszę do mamy. Ani brata, ani babci ci nie szkoda! choćby matki ci nie szkoda!
Lena nie umiała. Przesiadywała z kolegami z roku, potem Wojtek zaprosił wszystkich do siebie na imprezę Nie zdążyła się obejrzeć, gdy czas przepadł. Umarło wszystko w niej.
Tak się sama usprawiedliwiała.
Bo telefon jej się nie rozładował sama go wyłączyła.
Obiecałam, mamo, ale potem plany się zmieniły.
Daj mi oddychać wyczuła mama.
U nas jak w więzieniu, co? mruknęła Lena.
Piłaś stwierdziła matka. Imprezy ważniejsze od rodziny, co nie?
I Lena wybuchła.
Tak, ważniejsze! Ja się do roli niani u was nie zgłaszałam i z bratem siedzieć nie będę. Sami sobie radźcie. Chcieliście bawić się w rodziców na starość to macie. Ja mam swoje życie.
Ojciec, który nigdy na nią nie krzyczał ani się nie złościł, wysłuchał i wtrącił się spokojnie.
Nie robimy z ciebie niani. Rzadko o coś cię prosimy. Ale dziś bardzo potrzebowaliśmy Lena, spóźniłaś się sześć godzin. Wyłączyłaś telefon. I jeszcze to na nas zwalasz?
Nic nie zwalam. Michał to wasza sprawa. Byłam u ludzi. Wszyscy poszli, a ja co gorsza?
Starali się nie obarczać jej za bardzo domowymi sprawami jeszcze niedawno była uczennicą, dzieckiem. Teraz zaczęła studia na trudnym kierunku na dobrym uniwersytecie. Rozumieli to, współczuli.
Lena za to nie współczuła nikomu.
Wiesz, co jest gorsze? wtrąciła mama. Gorsze, iż przez ciebie nie pojechałam do twojej babci. Sama nic nie ugotuje, a ja nie mogę być i z trzyletnim dzieckiem, i z chorą mamą!
Lena, rozplatając misterne warkocze, które zrobiła jej koleżanka, rzuciła zimno:
To twoja sprawa, mamo. Ty chciałaś dziecka na starość. Sama się nim zajmuj. Ja nic wam nie jestem winna.
To zabrzmiało tak boleśnie, iż ojciec aż drgnął.
Lena, przesadzasz!
Dlaczego? Uczę się. Potrzebuję rówieśników, chcę mieć przyjaciół. Może przyszłego męża choćby poznać! A nie siedzieć z wami w domu i z waszym synem.
Ojciec posadził ją przy stole.
Lena, usiądź. Posłuchaj mnie. Nikt nie prosi cię o pracę na etat w roli niani. Prosimy cię o przysługę. To pomoc rodzinie, nie obowiązek. Sama się zgodziłaś.
Lena, jak już zaczęła, nie odpuszczała, coraz bardziej zgryźliwa:
Zgodziłam się, potem zmieniłam zdanie. Życie.
Życie, życie, ale to ty zmieniłaś plany bez słowa powiedział ojciec spokojnie. Rozumiem, studiujesz. Rozumiem, masz znajomych. Ale, Lena, jesteś częścią tej rodziny. Nie trzymamy cię tu na siłę. Ale czasem mogłabyś pomóc. Dwie godziny w tygodniu, byśmy poszli do lekarza czy jak dziś do babci?
Nawet nie dała mu skończyć. Prychnęła, odchyliła głowę, a z włosów posypały się kolorowe wsuwki.
Nie.
Czemu?
Bo to nie mój problem, tato. Mam własne życie, nie zamierzam go poświęcać waszym zachciankom.
W środku Lena już zbierała w sobie siły na wielką awanturę. Zaraz się zacznie
Dobrze spokojnie powiedział ojciec. Słyszałem cię.
Słyszał? A gdzie krzyki? Gdzie zabieranie telefonu? Gdzie groźby, iż kiedyś mnie już nie będzie i pożałujesz wszystkiego?
I co, to już wszystko? spytała Lena.
Tak. Na dziś to wszystko.
Zaskoczona łatwością tej wolności, Lena pośpieszyła do łazienki zmyć makijaż, potem spać, spać, spać Wieczór był wyczerpujący. I rodzice przyczepili się bez sensu.
Ale rodzice w sypialni nie kończyli rozmowy.
Andrzej, jak ona może być taka zimna, czy my naprawdę coś źle zrobiliśmy? Milena cicho, bardziej ze smutkiem niż złością. Wychowywaliśmy ją normalnie, dawaliśmy wszystko nie zakazywaliśmy, jak nie trzeba. Bez tyranii! A czuję, iż w ogóle nas nie kocha I co teraz? Mamy ją błagać o pomoc z Michałem, jeżeli będzie trzeba?
Nie Andrzej pokręcił głową. Błagać nie będziemy. jeżeli ona nie czuje, iż jest cokolwiek winna, my jej tym bardziej nic nie jesteśmy winni. Przynajmniej, póki nie zrozumie, co to znaczy dorosłość.
***
Poranek zaczął się nie od kawy, ale od uczucia, iż wczoraj nic się nie skończyło.
Lena pierwsza wyszła do kuchni. Piła wodę. Skubała niezbyt smaczne kanapki przygotowane wieczorem. Kiedy mama weszła z Michałem, Lena od razu sięgnęła po telefon, żeby uniknąć morałów. Ale śniadanie minęło w ciszy. Potem przyszedł ojciec i choćby się przywitał:
Dzień dobry rzucił w stronę Leny.
O, choćby się do mnie odzywają zironizowała Lena.
Ojciec otworzył zeszyt, gdzie były spisane domowe wydatki.
Lena, muszę z tobą pogadać.
Przewróciła oczami.
Znowu o odpowiedzialności? Już mówiłam, że
Nie, nie o tym przerwał jej. No trochę o tym też, ale głównie o pieniądzach. Od tego miesiąca czekamy na twój udział w jedzeniu i rachunkach. Twoja część.
Lena parsknęła śmiechem, przekonana, iż to jakaś osobliwa próba rozładowania atmosfery. Wieczorem ona nadszarpnęła im nerwy, to rano oni ją. Równowaga.
Ha, tato. Z humorem ci nie po drodze. Nie dam się w to wkręcić.
Ojciec był jednak przygotowany.
To nie żart, Lena. Od dziś, skoro jesteś samodzielna, płacisz za siebie od A do Z.
Nawet Michał, zamazujący śniadanie po stole, spojrzał na ojca. Nie rozumiał jeszcze finansów, ale ton go zaniepokoił.
Słucham? wykrztusiła Lena.
Sama stwierdziłaś, iż nic nam nie jesteś winna. Świetnie. Od dziś nie jesteś od nas zależna w sprawach domowych. Sama płacisz za jedzenie, rachunki, i co najważniejsze za studia.
Lena pojęła: ojciec naprawdę chce od niej pieniędzy. Musieli się pogniewać bardziej, niż myślała.
Tato, poważnie? Nie chcecie mnie karmić, ok, ale studia? Przecież nigdy sobie nie wybaczysz, jak nie będę miała magistra. Prędzej kijem nie dasz nie zapłacić, wiem jak działa twoje sumienie.
Mogę, powiedział. Jesteś pełnoletnia. Masz dziewiętnaście lat. Dorośli płacą sami za siebie. Obiecywaliśmy pomoc, póki studiujesz i tu mieszkasz, ale to działa też w drugą stronę. Mieliśmy podstawę współudział i szacunek do nas i naszych próśb. Ty to odrzuciłaś. Więc nasza pomoc się kończy we wszystkim.
Milena, która przestała próbować karmić synka, spojrzała pytająco na męża: Nie przesadzamy?
Lena rzuciła plasterkiem sera o talerz, wstała gwałtownie i odburknęła:
To nie będę jadła! Bo jeszcze długi na mnie przypiszecie!
Jadali już we troje. Lena ubrała się w pokoju, trzaskała drzwiczkami szafek, celowo. Wybiegła na zajęcia póki jeszcze były opłacone.
Nie przesadziliśmy? spytała Milena.
Andrzej gryzł ser, który już z trudem przełykał.
Ale burknął:
W sam raz, Milena. Skoro nikt nikomu nic nie jest winien, niech płaci za siebie sama. To boli, ale jest konieczne. Bo jej się zachciało pasożytować
Rzadko teraz Lena ich widywała. Wychodziła wcześnie, wracała późno. Nie jadła w domu wcale. Milena choć Andrzej zabronił pytała czasem pod nosem, czy Lena aby nie chodzi głodna; Lena odpłacała jej milczeniem i znikała.
Złapała dorywczą pracę w kawiarni, podmieniła koleżankę i już tak została, cztery godziny po uczelni nosząc tace, za niewielkie pieniądze, ale zawsze coś.
Rodzice martwili się, ale twardo trzymali swoje.
Znów nie przyszła na kolację, Andrzej. Chyba głodna. Wychowanie wychowaniem, ale dokąd ona tak się przyprowadzi martwiła się Milena.
Odpokutuje, Milena. Sama przyjdzie po rozum do głowy, iż w rodzinie wszyscy sobie pomagają. Tylko dumę pokazuje.
Po trzech miesiącach tej cichej wojny Lena powiedziała:
No dobrze, uznajmy, iż szantaż zadziałał. Nie daję rady po uczelni jeszcze tyle pracować a i tak płacą marne grosze. Zgadzam się siedzieć z Michałem. Kilka razy w tygodniu, po trzy godziny, liczcie, iż to moja praca. A tu są pieniądze za mieszkanie, odłożyłam, ile mogłam.
Wyłożyła na stół cztery tysiące złotych. Więcej nie miała. Rodzice odmówili przyjęcia tych pieniędzy.
Lena nie chcieliśmy cię zranić. Nie jesteśmy szantażystami odezwała się matka Opiekowaliśmy się tobą nie z obowiązku, ale z miłości. Jesteśmy twoimi rodzicami, kochamy cię. Odpowiedz nam choć trochę tym samym. Tylko tyle prosimy.
Zrozumiałam, przepraszam i sama ich objęła.
