W górskiej miejscowości La Pobla de Lillet stoi budynek, który przez dekady był zagadką dla badaczy. Część specjalistów przypisywała go Gaudiemu, inni mieli wątpliwości. Najnowsze analizy dokumentów i konstrukcji rozwiały spór. Sprawa ma znaczenie nie tylko dla regionu Bergueda, ale także dla historii europejskiej architektury.
REKLAMA
Zobacz wideo Wybierasz się w góry? Bądź ostrożny i sprawdź, jak się przygotować
Spór trwał przez dziesięciolecia. Nowe badania rozwiały wątpliwości
Departament Kultury rządu Katalonii oficjalnie potwierdził, iż Antoni Gaudi jest autorem Xalet del Catllaras, który powstał na początku XX wieku w prowincji Barcelona. Decyzję oparto na szczegółowym opracowaniu zleconym w 2023 roku profesorowi Galdricowi Santanie Romie z Politechniki Katalońskiej w Barcelonie. Raport łączy analizę dokumentów historycznych, badania rysunków oraz porównania z innymi realizacjami Gaudiego. Badacze wskazali na charakterystyczne elementy konstrukcyjne, takie jak łuki paraboliczne i łańcuchowe oraz specyficzne kąty między pomieszczeniami. Zbadano także przekrój budynku i geometrię głównego łuku, co dodatkowo wzmocniło przypisanie projektu słynnemu architektowi.
Budynek dla inżynierów wśród gór. Projekt dopasowany do surowego klimatu
Xalet del Catllaras powstał na zlecenie przemysłowca Eusebiego Guella. Miał służyć jako tymczasowe zakwaterowanie dla inżynierów pracujących w pobliskich kopalniach węgla. Obiekt składa się z sześciu mieszkań rozmieszczonych na trzech kondygnacjach. Ma trójkątną bryłę ułatwiającą zsuwanie się śniegu z dachu. Forma budynku nie była przypadkowa. Została dostosowana do warunków klimatycznych regionu Bergueda, gdzie zimą występują intensywne opady. Geometryczne rozwiązania konstrukcyjne nie tylko nadały mu wyjątkowy wygląd, ale także zwiększyły funkcjonalność.
Gaudi był autorem, ale nie nadzorował budowy. To może tłumaczyć milczenie architekta
Autorzy opracowania wskazują, iż choć projekt wyszedł spod ręki Gaudiego, sam architekt prawdopodobnie nie kierował pracami budowlanymi. Realizację prowadzili inni wykonawcy, możliwe iż pod nadzorem jego współpracownika, Juli Batllevella. To właśnie późniejsze modyfikacje mogły sprawić, iż Gaudi nigdy publicznie nie przypisał sobie tego projektu.
Brak osobistego nadzoru mógł wpłynąć na ostateczny kształt obiektu. Różnice między projektem a wykonaniem przez lata utrudniały jednoznaczne potwierdzenie autorstwa. Dopiero współczesne analizy porównawcze i technologia trójwymiarowa pozwoliły spojrzeć na budynek w nowym świetle.
Odkrycie wpisuje się w Rok Gaudíego. 2026 przyniesie międzynarodowe obchody
Publikacja raportu zbiegła się z obchodami setnej rocznicy śmierci architekta. W 2026 roku w Katalonii i poza jej granicami zaplanowano liczne wydarzenia kulturalne, naukowe i edukacyjne. Potwierdzenie autorstwa Xalet del Catllaràs stało się jednym z najważniejszych punktów programu Roku Gaudiego.
Nowe ustalenia zwiększają znaczenie La Pobla de Lillet na mapie turystycznej regionu. Dotąd budynek pozostawał w cieniu takich ikon jak Sagrada Família czy Park Guell. Teraz może stać się kolejnym przystankiem dla miłośników architektury, którzy chcą zobaczyć mniej znane realizacje mistrza modernizmu.