Na pierwszy rzut oka wybór między długopisem a klawiaturą wydaje się kwestią wygody. Jedno pozwala pisać szybciej, drugie wymaga więcej czasu. Sprawa zaczyna wyglądać inaczej, gdy zajrzy się do badań. Już w 2014 roku amerykańscy naukowcy sprawdzali, czy sposób notowania wpływa na pracę mózgu. Wyniki pokazały, iż odręczne zapiski sprzyjają lepszemu rozumieniu i zapamiętywaniu materiału niż notowanie na laptopie. Nowsze analizy z ostatnich lat, prowadzone w Norwegii, idą o krok dalej i pokazują, co dokładnie dzieje się w mózgu w trakcie pisania. A dzieje się całkiem sporo.
REKLAMA
Zobacz wideo "Gwiazd na miarę Grażyny Torbickiej już nie będzie". Marcin Prokop w "Z bliska"
Jak manualne pisanie wpływa na mózg? Tak lepiej zapamiętujemy informacje
Naukowcy z Norweskiego Uniwersytetu Naukowo-Technicznego w Trondheim pod kierunkiem prof. Audrey van der Meer sięgnęli po EEG, czyli metodę pozwalającą na bieżąco śledzić aktywność mózgu. Studenci zapisywali te same słowa na dwa sposoby: manualnie, przy użyciu rysika, oraz na klawiaturze. W tym czasie setki czujników rejestrowały, jak poszczególne obszary mózgu "rozmawiają" ze sobą. Badaczy interesował nie efekt końcowy, ale sam proces powstawania zapisu.
I tu pojawiła się wyraźna różnica. Podczas pisania manualnego aktywność mózgu była bardziej rozbudowana i zróżnicowana. Włączały się jednocześnie obszary odpowiedzialne za ruch dłoni, wzrok, koordynację i pamięć. To trochę tak, jakby nasza głowa nie tylko zapisywała słowo, ale jednocześnie je opracowywała na kilku poziomach. Zdaniem ekspertów właśnie taki sposób działania sprzyja tworzeniu trwalszych śladów pamięciowych.
W przypadku pisania na laptopie obraz był prostszy. Ruch ograniczał się do powtarzalnego naciskania klawiszy, a aktywność mózgu była mniej rozbudowana. Informacja trafiała do pamięci, ale bez dodatkowego wsparcia ze strony ruchu i formy liter. To przekłada się na bardziej powierzchowne przetwarzanie treści.
pozostało jeden interesujący element. Pisząc manualnie, trzeba kontrolować kształt liter, ich układ i tempo. Mózg łączy wtedy to, co widzi, z tym, co robi ręka. Dzięki temu zapis nie jest tylko mechaniczną czynnością, ale staje się procesem, który wymaga zaangażowania. I właśnie dlatego odręczne notatki często lepiej zostają w pamięci, choćby jeżeli są krótsze.
Pisanie manualne ma wiele zaletMarcin Onufryjuk / Agencja Wyborcza.pl
Pamięć, koncentracja i neuroplastyczność. Tak łatwo wyćwiczyć mózg
Pisanie manualne działa trochę jak codzienny trening dla mózgu. Nie chodzi o jednorazowy wysiłek, tylko o regularne pobudzanie obszarów odpowiedzialnych za myślenie i pamięć. Tu pojawia się neuroplastyczność, czyli zdolność mózgu do tworzenia nowych połączeń.
Kiedy ktoś pisze manualnie, nie tylko zapisuje słowa. Musi zdecydować, co jest ważne, jak to ująć i jak zapisać. Osoby notujące długopisem lepiej radzą sobie z pytaniami wymagającymi zrozumienia, a nie tylko odtworzenia faktów. Na klawiaturze natomiast łatwo wpaść w tryb szybkiego przepisywania. manualne notatki spowalniają tempo, ale dzięki temu zmuszają do większego skupienia.
Z czasem taki sposób pracy przekłada się na tzw. rezerwę poznawczą. To coś w rodzaju zapasu możliwości mózgu, który pomaga mu lepiej radzić sobie ze starzeniem. Im więcej połączeń neuronalnych, tym większa elastyczność w przetwarzaniu informacji.
W kontekście chorób neurodegeneracyjnych, takich jak Alzheimer czy inne formy demencji, mówi się o tym, iż większa rezerwa poznawcza może opóźniać pojawienie się pierwszych objawów. Nie zatrzymuje to samej choroby, ale sprawia, iż mózg może dłużej radzić sobie z jej skutkami. Regularne angażowanie pamięci i koncentracji, choćby przez pisanie manualne, wpisuje się w takie codzienne dbanie o sprawność umysłową. Czy robisz jeszcze odręczne notatki? Zapraszamy do udziału w sondzie oraz do komentowania.
