Centra Usług Społecznych mogą powstawać od 1 stycznia 2020 roku. Zgodnie z przepisami mają realizować "szeroki zakres działań dopasowanych do indywidualnych potrzeb społeczności", edukować, prowadzić działania profilaktyczne i wspierać, zarówno w formie świadczeń pieniężnych, jak i niepieniężnych. W praktyce działają w tym samym zakresie, jak Ośrodki Pomocy Społecznej, ale dodają nowe kompetencje.
REKLAMA
Zobacz wideo Ada Sułek wyznaje: "Miałam trenera, który miał problem z alkoholem. Do Tokio pojechałam sama"
Rząd chce zmienić system pomocy społecznej. Projekt ustawy już gotowy
CUS współpracują też z innymi instytucjami, organizacjami pozarządowymi. w tej chwili funkcjonuje ich 130, kolejne 250 gmin zamierza stworzyć kolejne. Przeszkodą w ocenie rządu są jednak bariery prawne, które wynikają z braku nowelizacji ustawy od momentu jej uchwalenia w 2019 roku.
Obecne przepisy są zbyt sztywne i nieprzystające do zróżnicowanych realiów organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego
- tłumaczy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. 28 stycznia 2026 roku projekt nowelizacji ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych został wpisany do wykazu prac Rady Ministrów. Trafił też do konsultacji publicznych.
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (zdjęcie ilustracyjne)Fot. Grzegorz Bukała / Agencja Wyborcza.pl
Co się zmieni? Centrum Usług Społecznych zamiast MOPS
Projekt zakłada m.in.:
wprowadzenie jasnej definicji usług społecznych,
doprecyzowanie kwestii realizowania ich przez podmioty,
zniesienie zakazu włączania do struktury CUS placówek zapewniających pobyt całodobowy,
umożliwienie zatrudniania większej liczby organizatorów społeczności lokalnej oraz innych pracowników wspierających działania.
Gminy będą mogły utworzyć CUS poprzez przekształcenie już istniejącego MOPS/GOPS. Ustawa przewiduje możliwości stworzenia wspólnego CUS dla kilku gmin, a w przypadku miast powyżej 100 tys. utworzenia nowej jednostki obok funkcjonującego równolegle MOPS. Centra będą oferowały więcej możliwości pomocy, przede wszystkim w formie niematerialnej. Mówi o tym wprost definicja, która znalazła się w Art. 2:
Usługi społeczne oznaczają działania o charakterze niepieniężnym, polegające na świadczeniu bezpośredniej pomocy, wsparcia lub opieki na rzecz osób, rodzin, grup społecznych albo ogółu mieszkańców.
przez cały czas jednak będą wypłacały zasiłki pielęgnacyjne, zasiłki pomocowe i inne świadczenia pieniężne od państwa. W katalogu usług w projekcie wymieniono m.in.: politykę prorodzinną, działania z zakresu systemu pieczy zastępczej, pomocy społecznej, promocji i ochrony zdrowia, wspierania osób z niepełnosprawnościami, edukacji, przeciwdziałania bezrobociu, kultury, turystyki, aktywności fizycznej, ochrony środowiska, pobudzenia aktywności obywatelskiej, mieszkalnictwa i integracji społecznej oraz zawodowej. Każda gmina może uchwalić swój program pomocy, dopasowany do potrzeb.