— Mam już dosyć niańczenia twojego synka — oświadczyła synowa i wyjechała nad Bałtyk U Barbary Andrzejewskiej był syn. Porządny, pracowity chłopak. Ale żona mu się trafiła nietypowa. A to gotować nie chciała, a to sprzątać odmawiała. Ostatnio to już w ogóle — jakby się z łańcucha urwała. Wczoraj znów awantura. — Tomek — mówi do męża — ja już nie mogę! Jesteś dorosłym facetem, a zachowujesz się jak dziecko! Tomek kompletnie zdezorientowany. Przecież nie prosił o nic wielkiego! Chciał tylko, żeby Ania dobrała mu skarpetki. I wyprasowała koszulę. I przypomniała o zaświadczeniu do przychodni. — Mama mi zawsze pomagała — wymamrotał. — To jedź do mamy! — wybuchła Ania. Następnego dnia spakowała walizkę. — Tomek — powiedziała spokojnie — jadę do Sopotu. Na miesiąc. A może i na dłużej. — Jak to na dłużej?! — Tak to. Mam już dosyć niańczenia dorosłego faceta. Tomek próbował się buntować, ale Ania go nie słuchała. Wyciągnęła telefon, wykręciła numer: — Pani Barbaro? Tu Ania. jeżeli bez niańki nie da rady, proszę się u nas zatrzymać. Zapasy kluczy pod wycieraczką. I wyjechała. Tomek siedział w pustym mieszkaniu i nie wiedział, co robić. W lodówce pustki. Skarpety brudne. Zlew pełen naczyń. Po kilku dniach zadzwonił do mamy: — Mamo, Anka zwariowała! Wyjechała nie wiadomo gdzie! Co teraz?! Barbara Andrzejewska westchnęła. Znów problem z synową. — Zaraz przyjadę, Tomku. Wszystko się ułoży. Przyjechała z torbą zakupów i tradycyjnym matczynym nastawieniem: wszystko naprawimy, wszystko załatwimy. Ale gdy otworzyła drzwi — aż zamarła. Wszędzie bałagan. W sypialni sterta rzeczy na podłodze. W kuchni brudne naczynia. W łazience kosz pełen brudnego prania. I wtedy Barbara zrozumiała: jej trzydziestoletni syn naprawdę nie umiał żyć. Wcale. Całe życie robiła wszystko za niego. Wychowała… dużego chłopca. — Mamo — jęczał Tomek — co na obiad? Gdzie są moje koszule? Kiedy wróci Ania? Barbara sprzątała w milczeniu. Ale w głowie wciąż kołatało jedno: co ja najlepszego narobiłam? Zawsze chroniła synka od życia. Od trudności. Od codzienności! A teraz bez kobiety — jest bezradny. Ania po prostu uciekła od dużego, bezradnego dziecka. I trudno ją winić. Przez trzy dni Barbara mieszkała u syna. I każdego dnia coraz bardziej uświadamiała sobie: wychowała dużego chłopca. Rano Tomek wstawał — i od razu marudził: — Mamo, co na śniadanie? Gdzie moja koszula? Są czyste skarpety? Barbara prasowała, gotowała, sprzątała. I obserwowała. Wyobraźcie sobie: dorosły facet nie potrafi włączyć pralki! Nie zna ceny chleba! choćby herbatę parzył nieudolnie — albo się poparzył, albo rozsypywał cukier. — Mamo — żalił się wieczorami — Ania już dawno oszalała! Kiedyś chociaż udawała, iż mnie lubi. Teraz zupełnie obca. — A ty jej kiedyś pomagasz? — delikatnie zapytała Barbara. — Jak to? — zdziwił się — Przecież pracuję! Pieniądze przynoszę! Czy to mało? — A w domu? — A co w domu? Wracam z pracy, chcę odpocząć. A ona wymaga — żeby naczynia myć, po zakupy pójść. Przecież to babskie sprawy! Tutaj Barbara usłyszała… samą siebie. Te słowa, które mówiła synowi od dziecka: „Tomku, nie ruszaj — mama sama posprząta!” „Nie chodź do sklepu — mama załatwi!” „Jesteś chłopcem, masz ważniejsze zajęcia!” I wychowała potwora. Im dłużej obserwowała, tym bardziej ją to przerażało. Tomek wracał — i leżał na kanapie. Czekał na obiad. Na wiadomości. Na rozrywkę. A gdy posiłek nie pojawiał się automatycznie, zaczynał się dąsać: — Mamo, kiedy będzie obiad? Jestem głodny! Jak dziecko. Najgorsze były jego żale o Ani. — Zrobiła się jakaś nerwowa — narzekał Tomek. — Zła cały czas. Może do lekarza powinna pójść? Hormony sprawdzić? — Może po prostu się zmęczyła? — zasugerowała Barbara. — Czym się zmęczyć?! Przecież oboje pracujemy. Ale dom to obowiązek kobiety. — Obowiązek?! — wybuchła Barbara. — Kto ci to powiedział?! Tomek był zszokowany. Mama nigdy na niego nie krzyczała. Czwartego dnia Barbara nie wytrzymała. Tomek siedział na kanapie, przewijał telefon i narzekał na nudę. W kuchni brudne naczynia, na podłodze skarpetki, w sypialni niepościelone łóżko. — Mamo — jęknął — co będzie na kolację? Barbara stała przy garnku z zupą. Jak zawsze. Jak przez trzydzieści lat. I nagle zrozumiała: dość. — Tomek — powiedziała, wyłączając gaz — musimy porozmawiać. — No słucham — nie odrywając wzroku od telefonu. — Odłóż telefon. I popatrz na mnie. W jej głosie było coś, co sprawiło, iż posłuchał. — Synku — zaczęła cicho — wiesz, dlaczego Ania od ciebie odeszła? — Przesadziła przez chwilę. Emocjonalna kobieta. Odpocznie i wróci. — Nie wróci. — Jak to nie wróci?! — Bo ma dość niańczenia dużego chłopca. Tomek zerwał się z kanapy: — Mamo! O co chodzi?! Jaki chłopiec? Pracuję, pieniądze przynoszę! — I co z tego? — Barbara wyprostowała się. — A w domu co? Ręce ci uschły? Oczy oślepły? Tomek pobladł. — Jak możesz tak mówić?! Przecież jestem twoim synem! — Właśnie dlatego! — Barbara usiadła, ręce jej się trzęsły. — Mamo, jesteś chora? — wystraszył się Tomek. — Chora! — zaśmiała się gorzko. — Chora na miłość. Na ślepą matczyną miłość. Myślałam, iż cię chronię. A stworzyłam egoistę! Dorosłego faceta, co bez kobiety nie potrafi żyć! Który uważa, iż świat mu się należy! — Ale… — zaczął Tomek. — Ale nic! — przerwała mu. — Myślisz, iż Ania ma być twoją drugą mamą? Pranie, sprzątanie, gotowanie? Za co? — Przecież pracuję. — Ona też! A do tego prowadzi dom! A ty? Leżysz na kanapie i czekasz na obsługę! W oczach Tomka pojawiły się łzy. — Mamo, ale wszyscy tak żyją. — Nie wszyscy! — krzyknęła Barbara. — Normalni mężczyźni pomagają żonom! Myją naczynia, gotują, wychowują dzieci! A ty? choćby nie wiesz, gdzie leży proszek do prania! Tomek siedział z twarzą w dłoniach. — Ania miała rację — powiedziała cicho Barbara. — Ma dość bycia twoją mamą. Ja też mam dość. — Jak to dość? — Tak to. — Barbara sięgnęła po torbę. — Wracam do siebie. A ty zostajesz. Sam. Spróbuj być dorosły. — Mamo, jak to?! Jak to sam? A kto będzie gotował? A sprzątał? — Ty! — wrzasnęła matka. — Ty będziesz! Jak każdy normalny dorosły! — Ale ja nie umiem! — Nauczysz się! Albo zostaniesz samotnym niedojrzałym nieudacznikiem! Barbara założyła płaszcz. — Nie odchodź! — błagał Tomek. — Co ja sam zrobię? — To, co powinieneś robić dwadzieścia lat temu — odpowiedziała. — Żyć samodzielnie. I wyszła. A Tomek został sam w brudnym mieszkaniu. Po raz pierwszy w życiu — zupełnie sam. Sam z rzeczywistością. Siedział na kanapie do północy. W brzuchu burczało. W zlewie śmierdziały naczynia. Na podłodze leżały skarpetki. — Kurczę — wymamrotał i po raz pierwszy od trzydziestu lat sam umył naczynia. Marnie mu szło. Talerze się ślizgały, ręce szczypały od płynu. Ale jakoś wyszło. Potem spróbował zrobić jajecznicę. Spalił. Następnym razem wyszło zjadliwie. A rano dotarło do niego: mama ma rację. Minął tydzień. Tomek codziennie uczył się żyć samodzielnie. Prać, gotować, sprzątać. Chodzić do sklepu i liczyć ceny. Planować dzień, by ze wszystkim zdążyć. Okazało się — to praca. Wtedy zrozumiał, jak czuła się Ania. — Aniu? — zadzwonił w sobotę. — Słucham — chłodny głos. — Miałaś rację — powiedział od razu. — Zachowywałem się jak duże dziecko. Ania milczała. — Tydzień żyję sam. I już rozumiem — zawahał się — jak trudno ci było. Przepraszam. Długo milczała. — Wiesz — powiedziała w końcu — twoja mama zadzwoniła do mnie wczoraj. Przeprosiła, iż źle cię wychowała. Ania wróciła po miesiącu. Wróciła do posprzątanego mieszkania i męża, który sam zrobił kolację i powitał ją kwiatami. — Witamy w domu — powiedział. A Barbara Andrzejewska dzwoniła raz w tygodniu. Dopytywała, ale w gości się nie wpraszała. A wieczorem, gdy Tomek zmywał po kolacji, a Ania parzyła herbatę, powiedziała: — Wiesz, podoba mi się nasze nowe życie. — Mi też — odpowiedział, wycierając ręce w ręcznik. — Szkoda, iż tak długo do niego dojrzewaliśmy. — Ale się udało — uśmiechnęła się Ania. I to była prawda.