Wypis ze szpitala jest w czwartek, a w domu nie ma jeszcze nic? Ani łóżka, na którym da się bezpiecznie usiąść, ani balkonika, ani kul. Tak wygląda niestety początek opieki nad bliskim w wielu przypadkach. Decyzje trzeba podjąć stosunkowo szybko, co bywa przytłaczające na początku leczenia.
W tym artykule postaramy przybliżyć możliwe rozwiązania – część sprzętu da się wypożyczyć na miesiąc czy dwa, na część możliwe może być dofinansowanie z NFZ, a do niektórych zakupów może dopłacić powiat. Postaramy przybliżyć te zagadnienia i dzięki temu uprościć odpowiedź na pytanie poukładać kwestie sprzętu rehabilitacyjnego żeby nie przepłacić i nie zostać z nieużywanym sprzętem w piwnicy.
Na jak długo potrzebny jest sprzęt?
To pierwsze pytanie, które warto sobie zadać. Odpowiedź rozstrzyga większość dylematów.
Po złamaniu szyjki kości udowej albo wymianie stawu biodrowego balkonik czy kule potrzebne są zwykle przez kilka tygodni. Potem lądują w szafie. Podobnie bywa z wózkiem po udarze, gdy rehabilitacja idzie dobrze. W takiej sytuacji kupowanie nowego sprzętu rzadko ma sens.
Inaczej wygląda opieka nad osobą leżącą na stałe. Tu łóżko z regulacją wysokości i materac przeciwodleżynowy będą pracować miesiącami, więc zakup, najlepiej z dofinansowaniem, może okazać się tańszy niż długie wypożyczenie.
Prosta zasada: jeżeli nie wiesz, czy sprzęt będzie potrzebny dłużej niż trzy, cztery miesiące, najbardziej korzystne może okazać się wypożyczenie. Zawsze możesz zmienić zdanie.
Co da się załatwić na zlecenie NFZ?
Część sprzętu podlega refundacji. Zlecenie na wyroby medyczne wystawia lekarz, ale mogą to zrobić także pielęgniarka, położna czy fizjoterapeuta1. Od 2020 roku zlecenie potwierdza się elektronicznie, więc nie trzeba jeździć do oddziału Funduszu1.
Na liście refundowanych wyrobów są między innymi wózki inwalidzkie, kule, laski i balkoniki, a także materace przeciwodleżynowe1,2. Z potwierdzonym zleceniem idziesz do dowolnego sklepu medycznego, który ma umowę z NFZ. Rejonizacja nie obowiązuje1.
Dwie rzeczy, o których często zapomina się w pośpiechu. Po pierwsze, NFZ dopłaca do określonego limitu. jeżeli wybierzesz model droższy, pokrywasz różnicę z własnej kieszeni1. Po drugie, łóżka rehabilitacyjnego w wykazie NFZ nie znajdziesz. Tu zostaje wypożyczenie albo zakup z innym dofinansowaniem.
Kiedy pomoże powiat i PFRON?
Jeśli osoba, którą się opiekujesz, ma orzeczenie o niepełnosprawności, warto zajrzeć do powiatowego centrum pomocy rodzinie. Ze środków PFRON można dostać dofinansowanie do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, także tego, którego NFZ nie refunduje3.
Warunki są dwa. Dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać 50 procent przeciętnego wynagrodzenia, a u osoby samotnej 65 procent. Trzeba też mieć zaświadczenie lekarskie, iż sprzęt jest potrzebny do rehabilitacji w domu3. Dofinansowanie sięga do 80 procent ceny, co najmniej 20 procent płacisz sam3.
Wnioski przyjmowane są przez cały rok, ale pieniądze w powiatach bywają ograniczone, więc im wcześniej złożysz dokumenty, tym lepiej3. Wniosek można wysłać przez internet w systemie SOW albo zanieść do PCPR.
Od września 2026 ponownie działa też centralna wypożyczalnia technologii wspomagających PFRON, ale na razie obejmuje głównie sprzęt dla osób niewidomych i niesłyszących4.
Co i jak wypożyczyć?
W wypożyczalniach medycznych znajdziesz zwykle to, co najczęściej potrzebne jest tuż po szpitalu: łóżka rehabilitacyjne, wózki, balkoniki, kule, materace przeciwodleżynowe, podnośniki do przenoszenia chorego, a także koncentratory tlenu. Płacisz za miesiąc użytkowania, a gdy sprzęt przestaje być potrzebny, oddajesz go i koniec.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze? Przede wszystkim na dowóz. Łóżko rehabilitacyjne waży kilkadziesiąt kilogramów i trzeba je złożyć na miejscu, więc wypożyczalnia, która przywozi i montuje sprzęt, oszczędza mnóstwo nerwów. Druga sprawa to doradztwo. Dobrze, gdy ktoś pomoże dobrać szerokość wózka do drzwi w mieszkaniu albo powie, czy w danej sytuacji lepszy będzie balkonik dwukołowy, czy czterokołowy.
Trzecia rzecz to możliwość załatwienia wszystkiego w jednym miejscu. Część wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego prowadzi też sklep medyczny i realizuje zlecenia NFZ, więc przykładowo balkonik możesz otrzymać z refundacją, a łóżko wypożyczysz od ręki.
Jak przygotować dom przed powrotem bliskiego?
Sam sprzęt to połowa sukcesu. Zanim łóżko stanie w pokoju, zmierz, czy zmieści się razem z miejscem na wózek i na opiekuna, który musi podejść z obu stron. Zdejmij dywaniki, o które łatwo zahaczyć balkonikiem. Sprawdź, czy wózek przejedzie przez drzwi do łazienki, bo to najczęstsze wąskie gardło w starszych mieszkaniach.
Warto też od razu pomyśleć o drobiazgach, które nie wyglądają poważnie, a bardzo pomagają: nasadka podwyższająca na toaletę, krzesło prysznicowe, uchwyt przy wannie. Wiele z nich jest tanich, a część również na liście NFZ.
Co zapamiętać, zanim zadzwonisz po sprzęt?
Najpierw ustal, na jak długo sprzęt będzie potrzebny. Przy kilku tygodniach wypożycz. Przy opiece długoterminowej policz, czy zakup z dofinansowaniem nie wyjdzie taniej.
Potem sprawdź, co da się załatwić na zlecenie NFZ, a co wymaga wniosku do PCPR. jeżeli bliski ma orzeczenie, złóż wniosek jak najwcześniej, bo środki w powiatach się kończą.
I wreszcie wybierz wypożyczalnię, która dowozi, montuje i doradza. Przy powrocie ze szpitala to ta różnica, która pozwala skupić się na człowieku, a nie na logistyce.
Opisywany sprzęt to wyroby medyczne. Używaj ich zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. O doborze sprzętu do stanu zdrowia decyduje lekarz lub fizjoterapeuta. Zasady refundacji i progi dofinansowania są aktualne na dzień publikacji, przed złożeniem wniosku potwierdź je w oddziale NFZ lub w PCPR.
Źródła
-
Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak zrealizować zapotrzebowanie na środki pomocnicze i ortopedyczne. nfz.gov.pl. https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-zrealizowac-zapotrzebowanie-na-srodki-pomocnicze-i-ortopedyczne/
-
Ministerstwo Zdrowia. Wyroby medyczne wydawane na zlecenie. gov.pl. https://www.gov.pl/web/zdrowie/wyroby-medyczne-wydawane-na-zlecenie
-
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej. Skorzystaj z dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego. gov.pl. https://www.gov.pl/web/gov/skorzystaj-z-dofinansowania-do-zakupu-sprzetu-rehabilitacyjnego
-
Prawo.pl. Wypożyczalnia PFRON znowu działa. 2026. https://www.prawo.pl/zdrowie/wypozyczalnia-pfron-znowu-dziala,1552162.html
