Tuż po Wielkanocy w Polsce przypada jeden z okresów, gdy szczególnie dużo jedzenia trafia do kosza. W Częstochowie działa kilka lodówek społecznych, a jedna z nich stoi przy Urzędzie Miasta przy ul. Waszyngtona 5.
W Częstochowie od kilku lat funkcjonują „lodówki społeczne”, nazywane też „jadłodzielniami” – miejsca, w których można zostawić świeżą, pełnowartościową żywność dla osób, które z niej skorzystają, w tym osób ubogich i w sytuacji bezdomności. Jeden z takich punktów, uruchomiony wraz z miejskim samorządem przez stowarzyszenie HelpCzewa, od 2024 roku znajduje się przy Urzędzie Miasta przy ul. Waszyngtona 5. Informacje o tym, iż jadłodzielnia działa i przez cały czas przyjmuje żywność, jej inicjatorzy przypominali przed świętami w mediach społecznościowych.
Do jadłodzielni można przynosić m.in. pieczywo, owoce i warzywa oraz świąteczne, domowe potrawy, takie jak sałatki, bigosy czy zupy. Żywność powinna nadawać się do spożycia, być świeża i szczelnie zapakowana. Wymagane jest także oznaczenie daty przygotowania oraz opis składu – istotny m.in. dla alergików. Jednocześnie nie należy zostawiać produktów nadgryzionych, spleśniałych, alkoholu ani surowego mięsa.
Kontekst jest szerszy: mimo wieloletniej edukacji dotyczącej oszczędzania jedzenia, okresy rodzinnych świąt wciąż wiążą się z dużą skalą wyrzucania żywności. Bankier.pl wskazuje, iż choć Polacy coraz dokładniej planują wielkanocne zakupy, po świętach przez cały czas marnuje się jej dużo. Najczęściej wyrzucaną potrawą jest sałatka jarzynowa – przyznaje się do tego 62 proc. badanych. Kolejne pozycje na liście to pieczywo (39 proc.), wędliny (27 proc.), owoce i warzywa (25 proc.) oraz baranki z cukru (23 proc.).
Z kolei cytowany przez TOK FM Łukasz Sołtysiak z Federacji Banków Żywności podaje, iż w Polsce same gospodarstwa domowe odpowiadają za ok. 60 proc. marnowanej żywności. Portal Komunalny przytacza dane, według których statystyczna polska rodzina wyrzuca rocznie ok. 165 kg produktów spożywczych, czyli 67 kg na osobę. Według IOŚ-PIB oraz raportu „Nie marnuj jedzenia 2025” Federacji Polskich Banków Żywności najczęstszym powodem wyrzucania żywności jest utrata świeżości (91 proc. badanych gospodarstw), a kolejnym – przygotowywanie zbyt dużych porcji (86 proc.). Wśród osób w wieku 18–34 lata aż 3/4 przyznaje się do wyrzucania jedzenia, podczas gdy w grupie 65–74 lata robi to mniej niż 30 proc.
W styczniu tego roku Urząd Miasta przedłużył zgodę na funkcjonowanie jadłodzielni przy ul. Waszyngtona 5 na kolejne miesiące. Miasto udostępnia lokalizację i pokrywa koszty prądu dla lodówki, a jej bieżącym utrzymaniem i dbaniem o czystość zajmują się wolontariuszki z HelpCzewa.
red
źródło/fot: UM w Częstochowie
