Ledwie skończyłam osiemnaście lat, wyszłam za mąż. Wyszłam to chyba najtrafniejsze słowo, bo sama nie spodziewałam się takiego kroku, podobnie zresztą jak wszyscy dookoła. Stało się jednak, zaczęło się nowe życie, zupełnie mi nieznane. Czekało mnie między innymi poznanie rodziców młodego męża, który był równie zagubiony jak ja. Oboje opuściliśmy rodzinne gniazdo, nie zdążywszy się jeszcze porządnie nauczyć latać.
Pewnego ranka, gdy ciocia Aniela, jak zawsze, szykowała mi śniadanie, podtykała smakołyki i namawiała do jedzenia, weszła do nas sąsiadka, pani Jadwiga, znana w okolicy babunia. Przysłuchując się troskliwej opiece cioci, westchnęła smutno:
No, Ty to jesteś rozpieszczona panienka… zobaczysz jeszcze, teściowa to Ci da popalić.
Oj, Jadzia, nie strasz dziewczyny zganiła ją moja ciocia.
I rzeczywiście, krzywdy nie znałam. Nasza nietypowa rodzina składała się z babci i trzech jej córek: mamą moją i Jacka była najmłodsza, Helena, a ja byłam oczkiem w głowie najstarszej cioci Anieli. Mężczyzn nie było wszystkich zabrała wojna. Żyliśmy zgodnie, dzieci miały u nas miłość i troskę aż zanadto.
Jako najmłodsza byłam wręcz rozpieszczana. Pani Jadzia miała rację nie wiedziałam, co to żal. Ale słowo teściowa zabrzmiało mi jakoś podejrzanie, groźnie i kłująco. Wydawało się, iż niesie za sobą jakieś nieznane jeszcze przykrości To słowo tkwiło we mnie jak cierń aż do dnia spotkania.
Tymczasem teściowa okazała się sympatyczną, wysoką, zgrabną kobietą. Wchodź, córeczko powiedziała ciepło i uśmiechnęła się. Nic strasznego, krzątała się, częstowała, a potem zaprowadziła na podwórko i z dumą pokazała swój niewielki ogródek, gdzie już zieleniły się świeże warzywa, i pochwaliła się dorodnym prosiaczkiem, który na jej widok radośnie kwiknął.
Franek, Franek, już zaraz dostaniesz jedzenie, jesteś moim skarbem powiedziała do prosiaka i jakoś mi się wtedy zrobiło ciepło na sercu, jakby to mnie właśnie pochwaliła.
Ogródek i prosiak Franek były mi aż za dobrze znane z dzieciństwa; u nas także świnki zawsze nazywało się Frankami i mówiło do nich czule. Wszystko to budziło zaufanie i powoli zaczynało mi się podobać.
Rankami nasi mężczyźni szli do pracy na budowie, a ja z teściową zostawałyśmy zajmować się gospodarstwem. Słowo teściowa jednak wciąż jakoś nie chciało mi przejść przez gardło, choć coraz częściej musiałam ją jakoś zawołać. Kiedyś, gdy pochwaliła moje imię, opowiedziałam jej o świętej Brygidzie, a ona zaśmiała się:
To tak mnie mów Brygida. Same Brygie z naszej rodziny! Podoba Ci się to imię?
W ten sposób rozwiązała za mnie problem i tak już do niej mówiłam, obowiązkowo z dodanym imieniem ojca Brygida Stanisławowna.
Życie stawało się coraz prostsze. Teściowa była zawsze uśmiechnięta, pracowita, miała talent sprzątania tak dyskretnego, iż gdy się budziłam, śniadanie już czekało, podłogi lśniły czystością, ogródek był wypielony, a Franek najedzony.
Siadałyśmy razem na ganku i opowiadała mi śmiesznie, jak to podczas wojny musiała sama radzić sobie z trzema chłopakami, jak dźwigała drzewo w lesie na tzw. obowiązki wojenne, a jak stracili kartki na chleb, kierownik sklepu sam ją zatrudnił na sprzątaniu, pozwolił brać okruszki chleba z lady i tym ratowała dzieci, a zwłaszcza najmłodszego, mojego przyszłego męża, który był bardzo delikatny.
Wyobraźnia podsuwała mi te obrazy świat poszerzał się o nowe smaki i uczucia, wszystko wydawało się dobre, aż do pewnego zdarzenia.
Pewnego ranka teściowa obudziła mnie:
Córeczko, kobiety idą dzisiaj zbierać jagody do lasu, pójdę z nimi, może uzbieram dla was trochę. Czy dasz radę nakarmić Franka? Wszystko zostawiłam w wiaderku. Poradzisz sobie?
Oczywiście, to żaden problem, nie martw się! odparłam.
Bardzo gwałtownie Franek przypomniał o sobie przeraźliwym piskiem. Wzięłam wiaderko z jedzeniem i ruszyłam do jego zagrody obok ogródka. Prosiak był już spory, klatka niewielka, musiałam wejść do środka i wysypać jedzenie do koryta. Wydawało się banalnie łatwe Jakże się myliłam.
Ledwie uchyliłam drzwi, Franek z siłą tarana wypchnął mi je, wytrącił z rąk wiadro i pognał prosto na grządki, wśród warzyw. Wolność szalonych świniaków! Zaczął biegać po rabatkach, tarzać się w sałacie i buraczkach, popiskiwać z radości. Stałam jak wryta, nie wiedząc co robić musiałam jakoś powstrzymać tę katastrofę, bo cały trud teściowej szedł na marne. I ja już wiedziałam, co to znaczy być ukrzywdzoną, spełniało się ostrzeżenie babci Jadwigi.
„Muszę go koniecznie zapędzić do klatki!” z tą myślą rzuciłam się za Frankiem wprost w rozmokłe, podlewane rano grządki. Ledwo dogoniłam tę świnię, chwytałam za grubaśne cielsko, ale on wyczuł mój fortel i sprytnie wymykał się z objęć. Zrozumiałam, iż trzeba użyć innej sztuczki może spróbować zwabić go czymś smacznym?
Poleciałam do domu po chleb. Franek, głodny po zabawie, podchodził i brał kawałki prosto z mojej ręki. Powoli przesuwaliśmy się w kierunku zagrody, ale przy samej furtce świnia odwracała się na pięcie i z nowym zapałem wracała buszować po ogródku. Robił rzeczy naprawdę niesamowite przewrócił choćby mini szklarenkę z sadzonkami pomidorów! Klęska.
W końcu Franek opadł z sił, usiadł na swoich jeszcze chudych tylkach, pochrząkał z zadowolenia i zaczął przesuwać się przednimi nogami, spłaszczając pozostałe grządki. Ze zrezygnowania przypomniałam sobie, jak kiedyś głaskało się domowe zwierzaki.
Prosiak już nie traktował mnie jak wroga, więc podeszłam, przewróciłam go delikatnie na bok i zaczęłam drapać brzuch. Franek z rozkoszy przymknął oczy, sapnął i leżał spokojny. Nie wiem ile to trwało; zmieniając ręce z przemęczenia, drapałam na zmianę w nadziei, iż choć przez chwilę nie ruszy się więcej, bo ja nie miałam już siły. Gorące słońce nie miało litości, a gardło zaschło od płaczu i zmęczenia. Widok był żałosny zachwycony świniak i zapłakana, unaoczniona dziewczyna, oboje utytłani w ziemi, wśród zrujnowanych grządek, bez nadziei na poprawę sytuacji.
Nagle zaskrzypiała furtka i do naszej dwójki dobiegła Brygida Stanisławowna.
Ty łobuzie, narobiłeś biedy dziewczynie! zawołała, chwyciła Franka za tylną nogę, przerzuciła przez grządki i wrzuciła do klatki z rozmachem.
Usiłowałam podźwignąć się na nogi, aż ciocia pomogła mi wstać i zejść z połamanych zagonów.
Zaczekaj, córeńko moja kochana powiedziała, wbiegła do domu, przyniosła duże wiadro zimnej wody (ciągniętej o świcie z daleka na żurawiu) i zaczęła mnie obmywać polewając zaschnięte, czarne od ziemi nogi, ręce, twarz.
Woda ściekała ze mnie razem ze łzami i miałam wrażenie, iż wraz z nią odpływa na zawsze to straszne, kłujące słowo TEŚCIOWA, znikając bez śladu.
Ogarnęło mnie poczucie ulgi; nieświadomie wyrwało mi się: O mamo!.
Brygida się roześmiała, objęła mnie mocno i zaprowadziła do domu, by nakarmić świeżymi jagodami z lasu.
Rozmowa o zdewastowanym ogródku trwała chwilę, machnęła ręką:
Ach, co tam te grządki, jeszcze urosną, a pomidorki się odbiją, zobaczysz. Od świni nie można żądać zbyt wiele. Teraz się prześpij, jeszcze chwilka zanim wrócą nasi chłopcy, a ja już gotuję zupę.
Nigdy nie przestanie mnie zadziwiać, skąd u tak doświadczonej przez życie kobiety tyle cierpliwości, dobroci i mądrości. Nie wiem, kto ją obdarzył takim sercem, ale wiem na pewno, jak rosną silni, dobrzy, uczciwi i kochający synowie, których matki przekazują innym dziewczynom a my niesprawiedliwie nazywamy je czasem tym ostrym słowem: teściowaW tamtym cichym popołudniu, leżąc na miękkiej kanapie z pajdą chleba i słodkimi jagodami na języku, nagle poczułam, iż już naprawdę jestem „u siebie”. Wszystko, co wydawało mi się groźne, nowe i obce, zniknęło w zwykłym śmiechu Brygidy Stanisławowny, w jej dużych dłoniach sprawnie obierających ziemniaki i w słonecznym zapachu zupy, który rozchodził się po kuchni. Siedząc tam razem ja, ona, Franek chrumkający bezpiecznie za oknem zrozumiałam, iż rodzina to nie jest tylko słowo, z którym przychodzimy na świat. Czasem rodzi się ona wśród rozdeptanych grządek, w niefortunnej pogoni za głupawą świnią, w śmiechu pomieszanym z łzami i w kojących, dobrych ramionach, które przygarną cię do siebie bez względu na wszystko.
I choć w życiu jeszcze nie raz miało się rozlewać wiadro z paszą, a niejedna ścieżka okazać się kręta, tego dnia wiedziałam już jedno: ze wszystkimi przeciwnościami dam sobie radę, dopóki mam przy sobie kogoś, kto potrafi zamienić największą katastrofę w wspólnotę śmiechu, zupę i czułe słowa. choćby prosiak Franek, utytłany i zadowolony, patrzył na mnie jakby z wdzięcznością. Uśmiechnęłam się, wsunęłam się głębiej w miękką poduszkę i po raz pierwszy pomyślałam, iż dobrze jest być nie tylko czyjąś córką, ale też choć przez chwilę czyjąś mamą, opiekunką i przyjaciółką.
I tak, pod tym gościnnym dachem, w domu pełnym czułości i śmiechu, zaczęłam naprawdę dorastać i nauczyłam się, iż choćby uparty prosiak potrafi czasem pokazać drogę do serca drugiego człowieka.
