Obudziłam się i sięgnęłam ręką po grzebień na nocnym stoliku, tak jak robię to codziennie od czterdziestu lat. Palce natrafiły na coś, czego nie rozpoznawałam — kolce, szczecinę, gołą skórę. Poderwałam się z łóżka i pobiegłam do łazienki. Lustro pokazało kobietę, której nie znałam: goła czaszka, gdzieniegdzie strzępy siwych włosów, jakby ktoś strzygł w pośpiechu i po ciemku. A przecież dzisiaj Kacper, mój syn, brał ślub.
Za oknem Kraków budził się zwyczajnie — tramwaj numer 8 skrzypiał na zakręcie, w radiu sąsiadka z dołu słuchała porannych wiadomości, w klatce schodowej pachniało świeżym pieczywem z piekarni na rogu. Świat toczył się dalej, jakby nic się nie stało. A u mnie w mieszkaniu przy Świętokrzyskiej, w moim własnym mieszkaniu, ktoś w nocy wszedł do sypialni i ogolił mi głowę.
Wiedziałam kto. W niedzielę widziałam Julię, narzeczoną Kacpra, z moim zapasowym kluczem w torebce — powiedziała wtedy, iż "na wszelki wypadek, gdyby coś się działo z mamą". Teraz rozumiałam, co miała na myśli.
To mieszkanie — trzy pokoje, sześćdziesiąt dwa metry, w kamienicy tuż przy Rynku — dostałam po rodzicach jedenaście lat temu. Warte było, według wyceny sąsiada rzeczoznawcy, około osiemset tysięcy złotych. jeżeli uznają mnie za niepoczytalną, sąd wyznaczy opiekuna. A opiekunem, rzecz jasna, zostanie syn. A syn zrobi to, co powie mu żona.
Zadzwoniłam do Kacpra. Głos mu się łamał, ale nie ze strachu o mnie — z irytacji.
— Mamo, co ty wygadujesz. Julia całą noc była ze mną w hotelu, przecież wiesz, iż dzisiaj ślub. Wymyślasz sobie.
— Przyjedź. Zobacz na własne oczy.
Przyjechali po czterdziestu minutach. Julia weszła pierwsza, w szlafroku narzuconym na suknię do ślubu cywilnego, i złapała się za usta, jakby zobaczyła coś strasznego.
— Pani Barbaro, Boże, co się stało? Kacper, ona chyba naprawdę potrzebuje lekarza…
Patrzyłam na syna. Odwracał wzrok, przestępował z nogi na nogę.
— Mamo, załóż perukę. Nie psuj nam dzisiaj dnia, dobrze?
Kiwnęłam głową. Bez słowa. Bo w tamtej chwili zrozumiałam coś prostego: on nie chce wiedzieć prawdy. Prawda zburzyłaby mu wygodny świat, w którym Julia jest idealna, a matka po prostu traci rozum. Wybrał wygodę.
Na ślubie siedziałam w trzecim rzędzie, w peruce kupionej w aptece za sto dwadzieścia złotych, bo na nic lepszego nie było już czasu. Ciotka Kacpra szeptała coś do sąsiadki, obie zerkały w moją stronę. "Biedaczka, podobno jej odbiło". Julia przy stole prezydialnym opowiadała gościom ze śmiechem, iż teściowa oskarżyła ją o ostrzyżenie na łyso w środku nocy. Śmiali się. Ktoś dolał jej szampana.
A potem usłyszałam zdanie, które wszystko poukładało na swoim miejscu. Julia, już lekko podchmielona, mówiła do kuzynki Kacpra:
— Musimy z Kacprem pomyśleć o ubezwłasnowolnieniu. Dla jej dobra, żeby ktoś się nią zajął jak trzeba. A to mieszkanie przy Rynku i tak stoi puste, szkoda, żeby niszczało.
Więc o to chodziło. Nie tylko upokorzenie. Mieszkanie. Konkretna kwota, konkretny adres, konkretny plan.
Wieczorem wróciłam do pustego mieszkania. Zdjęłam perukę, powiesiłam ją na oparciu krzesła jak zdechłego kota. Usiadłam przy kuchennym stole, na którym stał jeszcze nieumyty kubek po herbacie sprzed dwóch dni — nie miałam siły go umyć, tak jak nie miałam siły na wiele rzeczy tego wieczoru. Za oknem ktoś wyprowadzał psa, słyszałam brzęk smyczy o barierkę.
Ale rano, zanim jeszcze zadzwoniłam do Kacpra, zanim w ogóle wyszłam z domu — zrobiłam coś innego.
O siódmej rano, gdy jeszcze siedziałam z gołą głową nad kubkiem zimnej herbaty, zadzwoniłam do notariusza, pana Wieczorka, którego znałam jeszcze z czasów, kiedy załatwialiśmy z mężem spadek po rodzicach. Powiedziałam mu, iż to pilne, iż muszę się z nim spotkać jeszcze przed weselem. Przyjął mnie na czterdzieści minut, w garniturze, bez krawata, bo była sobota. Podpisałam wtedy pełnomocnictwo do zarządu moim mieszkaniem na rzecz mojej siostrzenicy, Ewy — prawniczki z Wrocławia, jedynej osoby w rodzinie, która od razu powiedziała mi przez telefon: "Ciociu, jedź natychmiast na policję i zrób obdukcję, zanim to się zagoi". I jeszcze jedno: złożyłam wniosek o zablokowanie wszelkich prób ustanowienia dla mnie kurateli, dopóki nie zostanie przeprowadzona pełna opinia biegłego, którą sama zainicjowałam.
Teraz, wieczorem po weselu, wyjęłam z szuflady kopertę, którą notariusz dał mi rano — kopię aktu pełnomocnictwa i skierowanie na obdukcję sądowo-lekarską. Zdjęcia mojej ogolonej głowy, zrobione telefonem o siódmej rano, zanim jeszcze włożyłam perukę, leżały już u lekarza sądowego razem z opisem obrażeń — dwa niewielkie zadrapania na skórze głowy od nieostrej maszynki, ślad po środku nasennym w wynikach krwi, bo poprosiłam też o badanie toksykologiczne. Ktoś musiał mnie najpierw uśpić, żeby spokojnie ogolić.
W poniedziałek Ewa złożyła w moim imieniu zawiadomienie na policję — naruszenie nietykalności cielesnej, podanie środka usypiającego bez wiedzy poszkodowanej, a do tego pismo do sądu rodzinnego z wnioskiem o zabezpieczenie, żeby żadne postępowanie o ubezwłasnowolnienie nie mogło ruszyć bez mojej pełnej, udokumentowanej zgody na badanie.
W środę Kacper zadzwonił blady, powiedział, iż przyszło do niego wezwanie na policję jako świadka, iż Julia płacze i twierdzi, iż to jakieś nieporozumienie. Nie płakałam już przy telefonie. Powiedziałam mu spokojnie, iż mieszkanie przy Świętokrzyskiej od dziś prowadzi w moim imieniu Ewa, iż wszystkie decyzje dotyczące tego mieszkania — w tym każda próba wynajmu, sprzedaży czy zameldowania kogokolwiek — wymagają teraz jej podpisu, i iż to się nie zmieni, dopóki sąd nie zamknie sprawy.
W piątek stanęli oboje pod moimi drzwiami — Kacper z bukietem kupionym pewnie w kwiaciarni na dole, Julia bez makijażu, w dresie, zupełnie inna niż na weselu tydzień wcześniej. Nie otworzyłam. Rozmawialiśmy przez domofon.
— Mamo, otwórz, porozmawiajmy jak ludzie — powtarzał Kacper, a ja słyszałam w tle, jak Julia mówi mu coś szeptem, żeby przestał błagać, iż to nic nie da.
Nie otworzyłam drzwi. Powiedziałam tylko przez domofon, iż sprawa jest teraz w rękach prokuratury i mojego pełnomocnika, i iż kiedy będę gotowa rozmawiać z synem — zadzwonię sama. Odłożyłam słuchawkę domofonu i usiadłam przy oknie. Na dole, na chodniku, Julia jeszcze przez chwilę stała z rękami skrzyżowanymi na piersi, potem odwróciła się i poszła pierwsza, zostawiając Kacpra samego przed drzwiami, do których nikt już nie miał zamiaru go wpuścić.
