Od 3 listopada 2026 roku obowiązuje wyższy limit zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy sprzedaży rzeczy ruchomych. Zamiast dotychczasowych 1000 zł jest to teraz 3000 zł. Zmiana ma znaczenie m.in. dla osób kupujących od prywatnych sprzedawców używane telefony, komputery, rowery, meble czy samochody.
Pieniądze w nieładzie. | Fot. Warszawa w Pigułce.Jeżeli wartość rynkowa kupowanej rzeczy nie przekracza 3000 zł, sprzedaż może korzystać ze zwolnienia z PCC. Po przekroczeniu tego progu podatek wynosi co do zasady 2 proc. wartości rynkowej rzeczy, a kupujący ma zasadniczo 14 dni na złożenie deklaracji PCC-3 i zapłatę należności.
Limit PCC wzrósł z 1000 do 3000 zł
To jedna z istotnych zmian podatkowych dla osób kupujących rzeczy od prywatnych sprzedawców.
Przez lata ustawa przewidywała zwolnienie ze sprzedaży rzeczy ruchomych, o ile podstawa opodatkowania nie przekraczała 1000 zł.
Od 3 listopada 2026 roku limit wynosi już 3000 zł.
Zmianę wprowadziła ustawa z 18 września 2026 roku o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
W praktyce oznacza to, iż wiele drobniejszych transakcji między osobami prywatnymi nie będzie już powodowało obowiązku zapłaty PCC.
Telefon za 3000 zł bez PCC
Nowy limit oznacza, iż sprzedaż rzeczy ruchomej o wartości rynkowej dokładnie 3000 zł może korzystać ze zwolnienia.
Przykładowo osoba kupująca od prywatnego sprzedawcy używany telefon o wartości 2800 zł nie zapłaci PCC tylko z powodu takiej transakcji.
Podobnie będzie przy laptopie wartym 3000 zł.
Sytuacja zmienia się jednak wtedy, gdy podstawa opodatkowania przekroczy limit.
3001 zł zmienia sytuację
Przepisy mówią o sprzedaży rzeczy ruchomych, o ile podstawa opodatkowania nie przekracza 3000 zł.
Oznacza to, iż przy wartości 3001 zł zwolnienie wynikające z tego przepisu już nie działa.
Co szczególnie ważne, 3000 zł nie jest kwotą wolną, którą odejmuje się od wartości przedmiotu.
Po przekroczeniu limitu PCC oblicza się od całej podstawy opodatkowania.
Jeżeli więc rzecz ma wartość rynkową 4000 zł, podatek wyniesie:
4000 zł × 2 proc. = 80 zł.
Przy wartości 10 000 zł będzie to:
10 000 zł × 2 proc. = 200 zł.
A przy samochodzie o wartości 30 000 zł:
30 000 zł × 2 proc. = 600 zł.
Nie tylko samochody. Podatek może dotyczyć wielu rzeczy
PCC często kojarzy się przede wszystkim z zakupem używanego samochodu od osoby prywatnej.
Zakres przepisów jest jednak dużo szerszy.
Rzeczą ruchomą może być m.in.:
telefon, laptop, komputer, telewizor, rower, motocykl, meble, zegarek, biżuteria, sprzęt fotograficzny czy elektronarzędzia.
Jeżeli transakcja spełnia warunki opodatkowania PCC i wartość rynkowa rzeczy przekracza 3000 zł, kupujący powinien sprawdzić, czy musi rozliczyć podatek.
Liczy się wartość rynkowa, a nie tylko cena z umowy
To jedna z najważniejszych zasad.
Podstawą opodatkowania przy umowie sprzedaży jest wartość rynkowa rzeczy.
Nie zawsze będzie więc nią kwota, którą strony wpisały na umowie.
Jeżeli samochód jest rzeczywiście wart 25 tys. zł, ale znajomy sprzeda go drugiej osobie za 10 tys. zł, samo wpisanie niższej ceny nie oznacza automatycznie, iż PCC można obliczyć od 10 tys. zł.
Przy ustalaniu wartości rynkowej bierze się pod uwagę przeciętne ceny stosowane przy sprzedaży rzeczy tego samego rodzaju, z uwzględnieniem m.in. ich stanu, stopnia zużycia i miejsca położenia.
Uszkodzony samochód rzeczywiście może więc mieć niższą wartość niż identyczny model w bardzo dobrym stanie.
Niższa wartość powinna jednak wynikać z rzeczywistych cech przedmiotu.
Kupujesz na OLX, Allegro albo innym portalu? To nie daje automatycznego zwolnienia
Samo zawarcie transakcji przez internet nie powoduje, iż PCC przestaje obowiązywać.
Jeżeli dwie osoby prywatne zawierają umowę sprzedaży rzeczy, mogą mieć zastosowanie takie same zasady jak przy zakupie dokonanym osobiście.
Znaczenie ma charakter konkretnej transakcji, status sprzedawcy oraz wartość i położenie przedmiotu.
Dlatego używany telefon kupiony od osoby prywatnej przez portal ogłoszeniowy może podlegać PCC, o ile jego wartość przekracza obowiązujący limit i nie występuje inne wyłączenie lub zwolnienie.
Od firmy zasady mogą wyglądać inaczej
Inaczej należy oceniać wiele zakupów dokonywanych od przedsiębiorców.
Ustawa o PCC przewiduje wyłączenia związane z czynnościami objętymi VAT.
Dlatego typowy zakup towaru w sklepie czy od przedsiębiorcy działającego w ramach swojej działalności nie oznacza automatycznie konieczności dopłacenia jeszcze 2 proc. PCC.
Najczęściej z obowiązkiem PCC przy rzeczach ruchomych spotykają się osoby dokonujące sprzedaży między sobą prywatnie.
Przed rozliczeniem zawsze warto jednak sprawdzić charakter konkretnej transakcji.
Kto płaci podatek?
Przy umowie sprzedaży obowiązek podatkowy spoczywa na kupującym.
To nabywca powinien ustalić, czy transakcja podlega PCC, obliczyć należność, złożyć deklarację i wpłacić podatek.
Sprzedający nie przejmuje tego obowiązku tylko dlatego, iż otrzymał pieniądze za przedmiot.
W przypadku kilku kupujących sytuacja wymaga uwzględnienia wszystkich nabywców zgodnie z zasadami dotyczącymi PCC.
Na rozliczenie jest 14 dni
Jeżeli PCC jest należny, obowiązek podatkowy przy zwykłej umowie sprzedaży powstaje zasadniczo w momencie jej zawarcia.
Od tego momentu kupujący ma 14 dni na rozliczenie podatku.
Należy złożyć deklarację PCC-3 oraz wpłacić należną kwotę.
Deklarację można przesłać elektronicznie, również korzystając z usług administracji skarbowej.
Ważna jest data zakupu
Przy zmianie limitu szczególne znaczenie ma data dokonania transakcji.
Nowe przepisy dotyczące limitu 3000 zł obowiązują od 3 listopada 2026 roku.
Do czynności dokonanych przed wejściem w życie nowych regulacji stosuje się przepisy obowiązujące wcześniej.
Oznacza to, iż osoba, która zawarła umowę sprzedaży 2 listopada 2026 roku, nie może automatycznie zastosować nowego limitu tylko dlatego, iż termin na złożenie PCC-3 przypada już po 3 listopada.
Decydujący jest moment dokonania czynności.
2 listopada i 3 listopada mogą oznaczać zupełnie inne rozliczenie
Dobrze pokazuje to prosty przykład.
Załóżmy, iż używany telefon ma wartość rynkową 2500 zł.
Jeżeli transakcja została dokonana 2 listopada 2026 roku, zastosowanie znajdują jeszcze wcześniejsze regulacje z limitem 1000 zł.
Jeżeli ten sam telefon został kupiony 3 listopada 2026 roku, obowiązuje już nowy próg 3000 zł i sprzedaż może korzystać ze zwolnienia.
Przy transakcjach zawieranych w okresie zmiany przepisów data umowy może więc mieć bezpośredni wpływ na powstanie obowiązku podatkowego.
Nowy limit nie zmienił stawki podatku
Podniesienie progu zwolnienia nie oznacza zmiany wysokości samej stawki PCC.
Przy sprzedaży rzeczy ruchomych przez cały czas wynosi ona 2 proc.
Zmieniła się natomiast grupa transakcji, które dzięki wyższemu limitowi mogą być całkowicie zwolnione.
Przykładowo:
rzecz warta 2500 zł – zwolnienie,
rzecz warta 3000 zł – zwolnienie,
rzecz warta 3500 zł – co do zasady 70 zł PCC, o ile transakcja podlega temu podatkowi.
Nie warto sztucznie zaniżać ceny
Podwyższenie limitu do 3000 zł może zachęcać niektórych kupujących i sprzedających do wpisywania na umowie kwoty mieszczącej się poniżej progu.
Nie jest to jednak bezpieczny sposób na uniknięcie podatku.
Jeżeli rzeczywista wartość rynkowa przedmiotu jest wyższa, urząd skarbowy może zakwestionować podaną podstawę.
Przy PCC liczy się bowiem wartość rynkowa, a nie dowolna cena ustalona przez strony wyłącznie na potrzeby dokumentu.
Co grozi za brak rozliczenia?
Jeżeli podatnik miał obowiązek zapłaty PCC, ale nie złożył deklaracji i nie uregulował należności, może powstać zaległość podatkowa wraz z odsetkami.
W zależności od okoliczności możliwa jest również odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie karnym skarbowym.
Nie należy jednak zakładać, iż każde opóźnienie oznacza automatycznie maksymalną karę.
Jeżeli podatnik sam zauważy błąd, powinien możliwie gwałtownie sprawdzić możliwość złożenia zaległej deklaracji, uregulowania podatku wraz z odsetkami oraz – o ile wymaga tego sytuacja – skorzystania z czynnego żalu.
Jak sprawdzić, czy po 3 listopada musisz zapłacić PCC?
Przed zakupem droższej rzeczy od osoby prywatnej warto sprawdzić cztery kwestie.
Sprawdź wartość rynkową. o ile nie przekracza 3000 zł, sprzedaż rzeczy ruchomej może korzystać z nowego zwolnienia.
Sprawdź datę umowy. Nowy limit obowiązuje dla czynności objętych zmianą od 3 listopada 2026 roku. Wcześniejsze transakcje rozlicza się według wcześniejszych przepisów.
Sprawdź, od kogo kupujesz. Inne zasady mogą dotyczyć sprzedaży dokonywanej przez przedsiębiorcę w ramach czynności objętej VAT.
Pilnuj 14 dni. o ile podatek jest należny, kupujący powinien w ustawowym terminie złożyć PCC-3 i zapłacić należność.
Od 3 listopada 3000 zł zamiast 1000 zł
Zmiana jest korzystna szczególnie dla osób kupujących tańszą elektronikę, rowery, meble i inne przedmioty z drugiej ręki.
Od 3 listopada 2026 roku sprzedaż rzeczy ruchomych korzysta ze zwolnienia z PCC, o ile podstawa opodatkowania nie przekracza 3000 zł. Wcześniej próg wynosił tylko 1000 zł.
Stawka po przekroczeniu limitu przez cały czas wynosi 2 proc., a podstawą jest wartość rynkowa rzeczy.
Dlatego przed droższym zakupem od osoby prywatnej warto sprawdzić nie tylko cenę, ale również datę transakcji i rzeczywistą wartość przedmiotu.
