Korzyści Programu Gmina Przyjazna Seniorom
Starzenie się społeczeństwa przestaje być prognozą demograficzną, a staje się codziennością samorządów. W audycji „Portfel seniora” eksperci, samorządowcy i praktycy polityki społecznej rozmawiali o programie „Gmina Przyjazna Seniorom” – inicjatywie, która ma nie tylko poprawić jakość życia osób starszych, ale także ograniczyć przyszłe wydatki publiczne.
Aktywność zamiast kosztów opieki
Program realizowany przez Stowarzyszenie MANKO – Głos Seniora obejmuje już około 360 samorządów w całej Polsce. Jego podstawowym celem jest wydłużenie sprawności i samodzielności osób starszych poprzez aktywizację społeczną, zdrowotną i edukacyjną.
Jak podkreśla prezes Stowarzyszenia MANKO – Głosu Seniora, a także twórca programu GPS – Łukasz Salwarowski – ekonomiczny sens takich działań jest jednoznaczny:
wydatki na profilaktykę i aktywność seniorów znacząco ograniczają późniejsze koszty opieki długoterminowej.
Utrzymanie osoby starszej w domu pomocy społecznej kosztuje od ok. 6 do 12 tys. zł miesięcznie. Do tego dochodzą koszty leczenia i hospitalizacji wynikające z braku ruchu, izolacji i pogarszającego się stanu zdrowia. Samorządy zaczynają więc traktować politykę senioralną jako inwestycję, a nie obciążenie budżetu.
Stowarzyszenie MANKO – Głos Seniora od lat prowadzi działania służące aktywizacji osób starszych. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć są Międzynarodowe Senioralia w Krakowie – największa w Europie impreza integracyjno-edukacyjna dla seniorów, gromadząca uczestników z wielu krajów. W tym roku odbędą się już 19 czerwca w Krakowie. Organizacja realizuje również liczne konkursy aktywizujące osoby 60+, m.in. kulinarne, ogrodnicze i artystyczne
Co realnie zyskują seniorzy
Program przynosi osobom starszym wymierne korzyści finansowe, zdrowotne i społeczne.
Seniorzy korzystają z Ogólnopolskiej Karty Seniora, która obniża koszty usług medycznych, rehabilitacyjnych, kulturalnych i turystycznych w całym kraju. W gminach uczestniczących w projekcie np. w Lesznowoli organizowane są również regularne zajęcia ruchowe, takie jak gimnastyka „zdrowy kręgosłup”, joga czy nordic walking, poprawiające sprawność i przeciwdziałające samotności.
Ważnym elementem są także warsztaty edukacyjne i profilaktyczne: dotyczące bezpieczeństwa finansowego, zdrowia czy adekwatnego stosowania leków. Uzupełniają je kluby seniora i uniwersytety trzeciego wieku, które wzmacniają relacje społeczne i pomagają utrzymać samodzielność.
W efekcie senior pozostaje aktywny dłużej, rzadziej wymaga opieki instytucjonalnej i aktywnie uczestniczy w życiu lokalnej społeczności.
Stowarzyszenie MANKO – Głos Seniora prowadzi także ogólnopolskie kampanie edukacyjne. Program „Zażywaj leki bezpiecznie” zwraca uwagę na problem nadużywania leków i uczy, jak stosować je rozważnie i bezpiecznie. Z kolei kampania „Bezpieczny Senior – Stop Manipulacji, Nie daj się Oszukać” ostrzega osoby starsze przed oszustwami i próbami manipulacji. Aktualne porady i komunikaty publikowane są również na stronie https://niedajmysieoszukac.pl.
Korzyści dla gmin
Samorządy podkreślają, iż udział w programie przynosi wymierne efekty finansowe i społeczne. Aktywny senior dłużej pozostaje samodzielny, co ogranicza wydatki na opiekę instytucjonalną, a jednocześnie osoby starsze korzystające z karty seniora wydają pieniądze w lokalnych usługach i turystyce. Program wzmacnia też więzi społeczne w szczególności w mniejszych miejscowościach i pozwala gminom wymieniać się sprawdzonymi rozwiązaniami.
Znaczenie tych działań rośnie wraz ze zmianami demograficznymi – prognozy wskazują, iż około 2040 roku osoby po 60. roku życia mogą stanowić blisko 40 procent społeczeństwa. Oznacza to, iż polityka senioralna przestaje być dodatkiem do działań gminy i staje się jednym z jej kluczowych obszarów, bo brak działań dziś oznacza wyższe koszty w przyszłości.
Do programu często przekonują sami mieszkańcy. Seniorzy, którzy poznają jego korzyści w innych miejscowościach, wracają i pytają w swoich urzędach, dlaczego ich gmina jeszcze nie uczestniczy w projekcie.
W efekcie coraz więcej samorządów traktuje politykę senioralną nie jako system przywilejów, ale jako przygotowanie na starzenie się społeczeństwa – aktywni seniorzy rzadziej chorują, dłużej pozostają samodzielni i przez cały czas uczestniczą w życiu lokalnym.
W obliczu pogłębiających się zmian demograficznych Stowarzyszenie MANKO – Głos Seniora prowadzi również kampanię „Seniorze, walcz z niżem demograficznym!”, zachęcającą osoby starsze do wspierania młodszych pokoleń i budowania relacji rodzinnych. Elementem tych działań jest program „Arche Pokolenia” realizowany z Grupą Arche – partnerem Głosu Seniora – promujący więzi międzypokoleniowe i działania na rzecz zwiększenia dzietności.
Solidarni z Seniorami – Razem Damy Radę!
Pełne nagranie audycji dostępne jest tutaj: https://www.youtube.com/embed/VJjwKkimyvM
