Rząd intensyfikuje prace nad rewolucyjnymi przepisami, które na zawsze zmienią polski rynek modowy. Od kwietnia 2028 roku producenci odzieży i obuwia zostaną obciążeni nowymi opłatami za zagospodarowanie odpadów tekstylnych, co jest bezpośrednią odpowiedzią na zalew rynku tanią, niskiej jakości ofertą z Chin. Zgodnie z unijną zasadą „zanieczyszczający płaci”, koszty utylizacji ubrań przestaną obciążać wyłącznie gminy, a zostaną przeniesione na firmy wprowadzające produkty do obrotu. To finansowe trzęsienie ziemi ma promować naprawę i recykling zamiast wyrzucania ubrań do śmieci.
Fot. Shutterstock
Wiceministra klimatu Anita Sowińska zapowiedziała, iż rok 2026 będzie najważniejszy dla finalizacji prac legislacyjnych nad systemem Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) dla tekstyliów. Polska ma czas do połowy czerwca 2027 roku na przygotowanie ostatecznych zmian, które wprowadzą ekomodulację – mechanizm uzależniający wysokość opłat od tego, jak łatwo daną rzecz można przetworzyć.
ROP dla tekstyliów: Kto i za co zapłaci?
Nowe regulacje mają za zadanie objąć pełny cykl życia ubrań, butów oraz innych wyrobów włókienniczych. System ten wprowadzi szereg nowych obowiązków dla branży modowej:
Finansowanie odpadów: Producenci będą musieli pokrywać koszty zbiórki i segregacji zużytej odzieży.
Ekomodulacja stawek: Opłaty będą zróżnicowane – firmy projektujące ubrania trwalsze i łatwiejsze do recyklingu zapłacą mniej.
Monitorowanie danych: Prawdopodobnie zostanie rozszerzona baza BDO, aby precyzyjnie śledzić ilość tekstyliów trafiających na rynek i do odzysku.
Rozbudowa infrastruktury: Planowane jest wzmocnienie sieci Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) oraz większe zaangażowanie organizacji pozarządowych w zbiórki odzieży używanej.
Rewolucja w opakowaniach: 5 mld zł na czystszą Polskę
Równolegle z przepisami dotyczącymi ubrań, Ministerstwo Klimatu kończy prace nad nowym systemem ROP dla opakowań. Obecne mechanizmy oparte na dokumentach recyklingu (DPR) zostały ocenione jako nieskuteczne i wymagają gruntownej reformy.
- Opłaty od materiału: Stawki za opakowania będą różnić się w zależności od rodzaju tworzywa, co ma wymusić na producentach rezygnację z plastików trudnych w przetworzeniu.
- Wpływy do budżetu: Szacuje się, iż w 2028 r., po dwuletnim okresie przejściowym, wpływy z opłat opakowaniowych przekroczą 5 mld zł.
- Ulga dla mieszkańców: Nowy system ma docelowo odciążyć finansowo gminy i mieszkańców, przenosząc ciężar kosztów segregacji na firmy.
W 2026 roku zauważysz pierwsze efekty tych zmian, choć pełne uderzenie w portfele nastąpi w kwietniu 2028 roku. Wprowadzenie ROP prawdopodobnie przełoży się na wzrost cen najtańszych ubrań typu „fast fashion”, ponieważ producenci będą musieli wliczyć koszt ich przyszłej utylizacji w cenę zakupu.
Z drugiej strony, możesz liczyć na lepszą jakość odzieży oraz łatwiejszy dostęp do punktów, w których będziesz mógł oddać stare ubrania do recyklingu lub naprawy. Warto już teraz zwracać uwagę na metki – ubrania wykonane z jednorodnych materiałów naturalnych nie tylko będą trwalsze, ale w przyszłości mogą stać się relatywnie tańsze niż wielomateriałowe syntetyki obłożone wyższymi opłatami środowiskowymi.
