Kiedyś byłaś zupełnie w porządku

Kiedyś byłaś normalna tak myślę, wspominając tamte czasy.

Daj, wyciągnij pięćdziesiątkę? Nie mam kasy, a benzyna już zerknęła kończył się głosowy od kumpla.

Dorota Kowalska otworzyła cicho aplikację banku, stuknęła przycisk przelewu. Stu złotych w mig poleciało do Leszka Nowaka. Zanim zdołała dokończyć irytującą myśl, dźwięk powiadomienia przerywał ciszę.

Dzięki, słońce, jesteś najlepsza! przyjechała wiadomość po minucie.

Odeszła od telefonu i wpatrzyła się w sufit swojej sypialni. Najlepsza Tak, bo kto jeszcze przelewa pieniądze o jedenastej w nocy, nie pytając o żadne szczegóły? Kto nie przypomni jej o trzech tysiącach złotych pożyczonych dwa tygodnie temu?

Pół roku wstecz wszystko wyglądało inaczej. Dorota, Leszek, Grażyna Wiśniewska i Krzysztof Kwiatkowski zarabiali mniej więcej tyle samo ok. pięć tysięcy złotych, czyli trochę grosza. Dzielili się pizzą po równo, rozdzielali rachunek w kawiarni na czworo, nikt nie liczył cudzych pieniędzy. Potem Dorota obroniła dyplom, dostała awans i przeniosła się do innego działu.

Pensja wzrosła czterokrotnie nie we dwoje, nie we troje, a w cztery.

Początkowo nie zauważyła, co się zmieniło. Przez pierwsze dwa miesiące żyła jak dawniej odkładała na czarny dzień, kupowała jedzenie po promocjach, liczyła każdą zakupioną rzecz jako koszt powyżej stu złotych. Przyzwyczajenie. Ale przyjaciele dostrzegli to od razu. Wydawało się, iż na jej czole pojawiła się neonowa tabliczka: Teraz jestem milionerką, wpadajcie.

Dorota usiadła na łóżku, przyciągnęła kolana do klatki. Przypomniała sobie ten wieczór, pierwsze spotkanie po awansie. Grażyna przyniosła tani napój, Krzysztof paczkę chipsów, a Leszek przyszedł z pustymi rękami i szerokim uśmiechem.

Dorota zamówiła sushi, kupiła dobre napoje, ser, owoce. Zwykłym nawykiem podzieliła koszt na czworo i wrzuciła sumę na wspólny czat. Nikt nie przelał pieniędzy. Czekała dzień, dwa, tydzień. W końcu napisała przypomnienie, grzeczne, z uśmiechniętą buźką.

Doroto, co się stało? Teraz już ci nie brakuje grosza odparła Grażyna.
Spokojnie, następnym razem się dorzucimy dodał Krzysztof.

Kolejny raz nie nadszedł. A może nadszedł, ale powtórzyło się to samo. Dorota znów przyrządziła jedzenie, przyjaciele przyszli, zjedli, odlecieli. I znowu zapłaciła wszystko sama.

W końcu postanowiła zapytać wprost. Siedzieli w jej kuchni, dojadali spaghetti, które ona gotowała dwie godziny.

Ludzie, jak podzielimy koszty? Wydaję na wszystko około pięciu tysięcy złotych zaczęła.

Leszek zaplątał się winem, Grażyna przymrużyła oczy, Krzysztof udawał, iż wpatruje się w wzór obruska.

Doroto, jesteś teraz bogata. Dla nas pięć tysięcy to jak pięćset złotych rzekła Grażyna tonem, którym rozmawia się z kapryśnym dzieckiem.
Zgadza się podciągnął Leszek. Nic ci nie brakuje, a nam i tak trudno.
Dorotka, nie bądź skąpa poklepał ją Krzysztof po ramieniu. Jesteśmy przyjaciółmi.

Przyjaciele. Dorota przytaknęła, uśmiechnęła się i odsunęła niewygodny temat, bo nie chciała kłótni, nie chciała być tą skąpą, która liczy grosze przy sześciocyfrowej pensji. Po tamtym wieczorze rzadziej zapraszała ich do siebie, tłumacząc się pracą, zmęczeniem, planami. Czasem kłamała, by nie czuć się wykorzystaną.

Wspólne wypady na zakupy stały się formą tortur. Za każdym razem ktoś zapomniał portfela, nie zdążył wypłacić gotówki, zostawił kartę w domu. Dwa tysiące tu, trzy tysiące tam. Dorota pomagała, bo odmawiało to niewygodę stojącą za kolejką.

Ale pieniądze nigdy nie wracały. Nigdy.

Nadszedł Sylwester. Trzydziesty pierwszy grudnia. Dorota stała pośrodku swojego salonu, spoglądając na nakryty stół. Sałatka jarzynowa, śledź w śmietanie, karp pieczony, wędliny, mandarynki w misce z kryształowego wazonu. Wszystko piękne, świąteczne. Wszystko na jej koszt.

Nie planowała świętować z nimi. Chciała być sama, obejrzeć jakiś głupi film świąteczny, położyć się spać o drugiej w nocy. Ale przyjaciele sami się napierali.

Dorotko, jak zamierzasz spędzić Sylwestra sama? Przyjedziemy, będzie wesoło!
Masz dużą kawalerkę, wszyscy się zmieszczą!
Nie zostawisz nas?.

Zgodziła się, bo wciąż wierzyła, iż może się zmienią. Może przyniosą coś, dorzucą się, przynajmniej podziękują.

Telewizor mruczał w tle. Dorota poprawiła błyszczącą bombkę na sztucznej choince w rogu i spojrzała na zegar. Jedenasta. niedługo przyjdą. Dzwonek do domofonu rozbrzmiał tuż przed dwunastą. Grażyna wpadła pierwsza, w chmurze słodkich perfum i brokatu.

Dorotka! Szczęśliwego nowego! Przyniosłam prezent!

Za nią wbiegli Leszek i Krzysztof.

O, stołek super! Krzysztof rozłożył się na kanapie i od razu sięgnął po sałatkę. Dorotka, jesteś niezła, nie jadłem od rana.

Dorota napełniła kieliszki, przelała napoje. Zrobili toast za miniony rok, za nowy, za przyjaźń. Uśmiechała się, mówiła adekwatne słowa. Wewnątrz coś drążyło, ale nie pozwoliła temu wyjść. Nie teraz, nie dziesięć minut przed północą.

Pod dźwięk kurantów Dorota wypowiedziała życzenie: aby kolejny rok był uczciwszy.

Prezenty! zawołała Grażyna. Rozpakowujemy!

Dorota podała paczki przyjaciołom.

Trzymaj, Dorotka! wrzuciła jej Grażyna torbę.

W środku żel pod prysznic o zapachu arbuza.

Dzięki Dorota wyjęła go, obracając w dłoniach. Arbuz, ładny.

Od mnie! podał Krzysztof swój pakunek.

Skarpetki czerwone, z reniferami. Cena nieodłączona sto dwadzieścia złotych.

Super odłożyła je na bok.

I ode mnie! Leszek wręczył małe pudełko.

Bombki choinkowe, trzy sztuki, plastikowe, z zniszczoną farbą.

Dorota przyjrzała się swoim podarunkom: żel, skarpetki, bombki. Łączna wartość trzysta złotych, nie więcej. Skinęła głową, potwierdzając: wszystko w porządku.

A teraz otwierajcie moje rzekła.

Grażyna pierwsza rozerwała opakowanie. W środku notes, cukierki i skarpetki z reniferami, ale ładniejsze.

Krzysztof dostał zestaw do golenia i słodycze. Leszek termocupkę i szalik.

Wszyscy jednocześnie wyciągnęli twarze, jakby ćwiczyli przed lustrem.

Co to ma być? spytała Grażyna, przeglądając notes. Dorotka, to wszystko?

Co masz na myśli?

No właśnie machnęła notesem w powietrzu prezent. To cały prezent?

Dorota odciągnęła się na oparcie, skrzyżowała nogi.

Tak. Coś nie tak?

Doraso wtrącił Leszek myśleliśmy, iż że wydasz pieniądze bez problemu. Możesz sobie pozwolić.

Daję wam to, co wy mi dajecie odparła spokojnie. W przybliżeniu tej samej wartości. To uczciwe.

Niesprawiedliwe! podniosła głos Grażyna. Zarabiasz setki razy więcej niż my!

Cztery razy więcej, i to nie znaczy, iż muszę wydawać na was więcej niż wy na mnie.

Obowiązek! wstała. Jesteśmy przyjaciółmi! Przyjaciele muszą się dzielić!

Dorota patrzyła w nią z dołu, na podarty makijaż, brokat we włosach, drżące z oburzenia usta.

Dzielić się? zapytała. Od pół roku pokrywam wszystkie koszty. Każde spotkanie kosztuje mnie fortunę. Długość waszych długów nie maleje. Przychodzicie do mnie z pustymi rękami i zjadajcie moje jedzenie. A teraz mówicie, iż powinnam?

Jesteś skąpa rzucił Krzysztof. Po prostu skąpa. Masz pełne kieszenie, a zachowujesz się jak biedna.

Zachowuję się jak osoba, której przesyciło się wykorzystywaniem wstała Dorota. W tym roku długowaliście mnie nieźle. Nie oddaliście ani grosza. Dziś stół kosztował piętnaście tysięcy złotych. Dorzuciliście się? Nie. Zaproponowaliście? Nie. Przyszliście, usiedli i jedli.

Bo jesteś bogata! krzyknęła Grażyna. Dla ciebie to grosze!

Nieważne, czy to grosze, czy miliony. Liczy się to, iż to moje pieniądze. Moje. Zarobiłam je. I nie muszę ich wydawać na ludzi, którzy traktują mnie jak portfel z nogami.

Zapanowała cisza. Krzysztof głośno westchnął. Leszek odwrócił się w stronę okna. Grażyna stała z czerwonymi plamami na policzkach, notes wciąż drżał w ręku.

Zmieniłaś się powiedziała cicho. Kiedyś byłaś normalna.

Grażyna rzuciła notes na kanapę.

Chodźmy, chłopaki. Nie ma tu nic dla nas.

Wstali w milczeniu, zakładali kurtki, wkładali buty, nie spoglądając na nią. Leszek w końcu odwrócił się przy drzwiach.

Szkoda, iż tak, Doroto. Byliśmy przyjaciółmi latami.

Przyjaciółmi potwierdziła. A potem uznaliście, iż mam was utrzymywać.

Drzwi zamknęły się z hukiem. Kroki po schodach zniknęły. Dorota została sama w mieszkaniu, w którym unosił się zapach sałatki jarzynowej i spalonego kadzidła.

Wróciła do stołu, nalała kieliszek. Zjadła łyżkę sałatki smakowała wyśmienicie, domowy majonez. Wzięła mandarynkę, potem kolejną. Telewizor puszczał Miłość w latach 80. Dorota uśmiechnęła się, wyciągnęła telefon. Najpierw zablokowała Grażynę, potem Leszka, potem Krzysztofa. Usunęła ich ze znajomych we wszystkich portalach, wyczyściła czaty.

Ta przyjaźń nie przetrwała próby pieniędzy. Myślała, iż przyjaciele pozostaną przyjaciółmi, niezależnie od zer w wypłacie. Jednak pieniądze okazały się lakmusowym papierkiem: pokazują, kto jest przy tobie dla ciebie, a kto dla twojego portfela.

Dorota dokończyła sałatkę, owinęła się kocem, przeszukała kolejny kanał. Za oknem ktoś wystrzeliwał fajerwerki, barwne błyski rozświetlały niebo nad dachami miasta. Patrzyła na nie i uśmiechała się. Nie smutny, nie wymuszony prawdziwy.

To nie koniec. Znajdzie innych ludzi. Tych, którzy będą cenić ją taką, jakaZ nową siłą i spokojem w sercu ruszyła w przyszłość, wiedząc, iż prawdziwa wartość leży w ludziach, nie w liczbach.