Kiedy zostałam matką, usłyszałam to w drugim tygodniu po porodzie. Leżałam na kanapie w naszym mieszkaniu na Bielanach, a córka po raz kolejny tego dnia szukała piersi. Mama przyszła z siatką pomarańczy, zdjęła kurtkę, popatrzyła na mnie i powiedziała: „No przynajmniej nie musisz kupować mleka modyfikowanego, w dzisiejszych czasach to majątek”.
Wtedy jeszcze nie umiałam odpowiedzieć. Miałam popękane brodawki, plecy zdrętwiałe od szukania wygodnej pozycji i wrażenie, iż moje ciało nie należy już do mnie. Uśmiechnęłam się, bo tak było prościej. Bo co miałam powiedzieć? Że tej nocy spałam dwie godziny, tyle iż w trzech kawałkach? Że czwarty dzień chodzę w tej samej bluzie, bo każda inna uwiera? Że wczoraj o trzeciej nad ranem siedziałam na podłodze w łazience i płakałam, bo mała znowu nie chciała się przystawić, a ja czułam, iż robię coś źle, tylko nie wiem co?
Karmienie piersią nie jest darmowe. I nie chodzi o pieniądze.
To są noce, których nikt nie widzi. Budzik nastawiony na co dwie godziny, chociaż budzika nie trzeba, bo piersi same puchną i budzą bólem. To godziny spędzone w jednej pozycji z dzieckiem przy ciele, kiedy sztywnieją ramiona, a szklanka wody stoi za daleko, żeby po nią sięgnąć. To laktator, na którego widok robi mi się niedobrze, bo kojarzy mi się z szumem, z odciąganiem w pracy, z przerwami, których nikt nie rozumie. Pamiętam, jak koleżanka z działu logistyki zapytała, kiedy w końcu „wrócę do normalności”. Wróciłam. Tylko ta normalność wyglądała tak, iż zamykałam się w małym pokoju socjalnym, obok regału z kartonami, i patrzyłam na zegarek, żeby zdążyć przed konferencją.
A potem to pytanie. „Nadal karmisz?” Jakby to był zarzut. Jakby gdzieś w oddali stał zegar, który tyka i mówi: czas minął. Za rok? Za dwa? Przecież ona już chodzi, przecież sama je kanapki, przecież nie pamięta, co robiła przy twojej piersi. Ale ja pamiętam. Pamiętam, jak zasypiała z policzkiem na moim ramieniu, jak jej paluszki dotykały mojej skóry, jak patrzyła na mnie z dołu tym wzrokiem, który mówił: jesteś całym moim światem. Tego nie mierzy się w złotówkach.
Najtrudniejszy był moment, kiedy przestała sama. Miała dwa lata i cztery miesiące. Któregoś wieczoru po prostu się odsunęła, pokazała palcem na butelkę z wodą i powiedziała: „Pi”. Tylko tyle. Bez pożegnania, bez wielkiej sceny. Przygotowywałam się do tego tygodniami, czytałam fora, pytałam położnej, a w końcu stało się zwykłe wtorkowe popołudnie i nie było klatki piersiowej, w której coś pękłoby na pół. Była tylko cisza. Taka, jak po wyłączeniu radia, kiedy nagle słychać, iż za oknem pada.
Tego samego wieczoru zadzwoniła mama. „To może już być lżej, co?” Zapytała, czy wybrałam się w końcu do pracy na pełny etat, czy odsypiam. Odpowiedziałam, iż jutro muszę wstać o szóstej. Nie powiedziałam, iż zanim zasnęłam, siedziałam na brzegu wanny i oglądałam zdjęcia córki z pierwszych tygodni. Milena na moim biodrze, z głową odgiętą do tyłu, z jedną ręką na mojej szyi. Że przez cały czas karmienia nie kupiłam jej ani jednego smoczka. Na smoczku i tak by nie zależało.
Kilka dni później poszłam do apteki po maść, bo piersi jeszcze się dostosowywały. Pani w okienku podała mi kartonik i spojrzała na moją torbę, z której wystawał rękaw dziecięcej kurtki. „Karmi pani?” — zapytała. „Karmiłam” — powiedziałam. „No to oszczędność była” — zaśmiała się. A ja jej nie poprawiałam. Wzięłam paragon, schowałam do kieszeni, wyszłam na chodnik i dopiero tam pomyślałam, iż mogłam jej powiedzieć, ile razy odciągałam mleko na izbie przyjęć, kiedy mała leżała w szpitalu z rotawirusem. Mogłam powiedzieć, iż mleko to nie jest towar z półki — nie ma ceny, nie ma promocji, nie ma daty ważności wydrukowanej z tyłu. Ale nie powiedziałam. Bo są rzeczy, które rozumie się dopiero wtedy, kiedy trzecia noc z rzędu wstajesz, a za oknem przejeżdża ten sam autobus linii 114 i myślisz: tylko ja i ona nie śpimy w całej Warszawie.
Teraz Milena ma pięć lat. Czasem wieczorem kładzie mi głowę na brzuchu i mówi: „Mamo, opowiedz, jaka byłam mała”. Opowiadam jej o pierwszym śniegu za oknem i o tym, jak tata uczył się robić herbatę w termosie. Nie opowiadam o godzinach przy piersi, bo to moja pamięć, nie jej. Ale chowam ją głęboko, jak bilet, którego nie wyrzuca się po podróży. Bo podróż się skończyła, ale bilet dalej jest mój.
I rzeczywiście, karmienie piersią to nieoszczędność. Ale gdybym miała zapłacić za tamte noce, zapłaciłabym każdą sumę. Tyle iż nikt mi ich nie sprzeda. I nikt mi ich nie odbierze.
