Kamienny pomnik, który łatwo przeoczyć
Podczas wycieczki do Kłodzka większość turystów kieruje się w stronę twierdzy, rynku lub słynnego gotyckiego mostu.
Nie wszyscy wiedzą, iż niedaleko centrum miasta, przy ulicy Traugutta, znajduje się również niewielki Kamień Napoleona.
Jest to pionowy monument z wyrytym wizerunkiem nakrycia głowy. Wygląda niepozornie, ale od dawna budzi zainteresowanie osób poznających lokalną historię.
Jego popularna nazwa jest związana z dawną legendą.
Skąd wzięła się opowieść o kapeluszu Napoleona?
Według miejscowego podania Napoleon Bonaparte miał przejeżdżać konno przez Kłodzko podczas wojny z Prusami.
W pewnej chwili podmuch wiatru strącił mu kapelusz. Prusacy uznali to za znak zapowiadający przyszły upadek francuskiego cesarza i mieli upamiętnić wydarzenie kamieniem.
Inna wersja legendy opowiada o Hieronimie Bonapartem, któremu nakrycie głowy miała strącić kula podczas walk.
Wydarzenia te miałyby być związane z wojną z 1807 roku.
Historia potwierdza, iż wojska napoleońskie rzeczywiście walczyły wówczas o Kłodzko. Brały udział w oblężeniu twierdzy, a w czerwcu podpisano akt jej kapitulacji.
Nie ma jednak podstaw do twierdzenia, iż Napoleon osobiście przebywał w mieście. Sam kamień nie pochodzi też z tamtej epoki.
Pomnik kolonialny zamiast pamiątki po cesarzu
Z oficjalnego opracowania historycznego Urzędu Miasta Kłodzka wynika, iż monument odsłonięto dopiero 19.09.1937 roku.
Był to niemiecki pomnik kolonialny, wzniesiony przez lokalną organizację skupiającą środowiska związane z dawnymi wojskami kolonialnymi.
W tamtym okresie Niemcy nie posiadały już swoich dawnych kolonii. Utraciły je po I wojnie światowej, ale pamięć o nich była przez cały czas podtrzymywana przez różne organizacje.
Właśnie do tej historii odnosił się kłodzki monument.
Wyryty na jego powierzchni symbol przedstawia nakrycie głowy niemieckich wojsk kolonialnych, a nie kapelusz francuskiego cesarza.
Pod symbolem znajdował się napis „Gedenkt unserer Kolonien”, oznaczający „Pamiętajcie o naszych koloniach”. w tej chwili jest zatarty.
Legenda przetrwała, choć historia jest inna
Przez lata nazwa Kamień Napoleona utrwaliła się w lokalnej tradycji i przez cały czas jest powszechnie używana.
Tymczasem rzeczywista historia pomnika prowadzi do XX wieku, a nie do czasów cesarza Francuzów.
To interesujący przykład tego, jak zabytek może zyskać nowe znaczenie w pamięci mieszkańców, odmienne od zamierzeń jego fundatorów.
Wybierając się z powiatu ząbkowickiego na spacer po Kłodzku, warto poświęcić chwilę również na odnalezienie tej niewielkiej pamiątki przy ulicy Traugutta.
Kamień Napoleona pokazuje, iż historia regionu może zaskakiwać nie tylko w znanych twierdzach i zamkach, ale także w miejscach, które mijamy na co dzień.
