Traktowanie zwolnienia lekarskiego jako czasu w remont lub przedłużony weekend to ryzykowna gra. W 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) nie strzela już na oślep. Zaawansowany system analityczny typuje „podejrzanych” z chirurgiczną precyzją. Sprawdź, co dokładnie wolno Ci robić na zwolnieniu, a za co grozi dyscyplinarka.

Fot. Shutterstock
Kogo ZUS sprawdza w pierwszej kolejności?
Kontrole nie są losowe. System ZUS analizuje tysiące zwolnień dziennie i flaguje te, które odbiegają od normy. W grupie najwyższego ryzyka kontroli (również w soboty i niedziele) znajdują się osoby, które:
- Biorą częste, krótkotrwałe zwolnienia (tzw. „trzydniówki”).
- Regularnie chorują w okolicach weekendów (piątki, poniedziałki) lub dni ustawowo wolnych.
- Otrzymują zwolnienia od wielu różnych lekarzy, często o odmiennych specjalizacjach.
- Zostały już wcześniej przyłapane na wykorzystywaniu L4 niezgodnie z przeznaczeniem.
- Mają zwolnienie wystawione po ustaniu zatrudnienia.
Kody na zwolnieniu – to one decydują o twoim losie
To najważniejsza sekcja dla wszystkich chorego. Na druku ZLA znajduje się cyfrowy kod, który jest instrukcją dla kontrolera. Musisz wiedzieć, co oznacza Twój kod.
Kod „1” – Chory musi leżeć
To nakaz bezwzględny. Oznacza, iż Twój stan zdrowia uniemożliwia poruszanie się. jeżeli kontroler zapuka do drzwi, a Ty będziesz na spacerze, w sklepie, a choćby u fryzjera – tracisz zasiłek. Nie ma od tego odwołania, chyba iż udowodnisz, iż byłeś na wizycie lekarskiej.
Kod „2” – Chory może chodzić
Uwaga, pułapka! „Może chodzić” nie oznacza „może robić wszystko”. Ten kod pozwala jedynie na wykonywanie czynności niezbędnych do zaspokojenia potrzeb życiowych, takich jak:
- Wizyta u lekarza lub w aptece.
- Krótkie zakupy spożywcze (jeśli mieszkasz sam).
- Wyjście na krótki spacer rehabilitacyjny (jeśli zalecił to lekarz).
Wyjście do kina, na piwo ze znajomymi czy praca w ogrodzie są zabronione również przy kodzie „2”.
Ile to kosztuje? Tabela kar za „lewe” L4
Konsekwencje oszustwa są dwojakie: finansowe (ze strony ZUS) i zawodowe (ze strony pracodawcy). Oto co Ci grozi:
| Przewinienie | Konsekwencja ZUS | Reakcja pracodawcy |
| Nieobecność podczas kontroli (bez wyjaśnienia) | Utrata 100% zasiłku chorobowego | Upomnienie lub nagana |
| Praca zarobkowa na L4 (np. remont u sąsiada) | Utrata prawa do zasiłku + zwrot wypłaconych środków | Zwolnienie dyscyplinarne (art. 52 KP) |
| Wyjazd wakacyjny na L4 | Utrata zasiłku za cały okres zwolnienia | Zwolnienie dyscyplinarne |
FAQ – Najczęstsze pytania o kontrole
1. Czy kontroler może przyjść w weekend?
Tak. ZUS prowadzi kontrole również w soboty i niedziele, zwłaszcza jeżeli zwolnienie obejmuje te dni. Choroba nie ma „wolnego” w weekendy.
2. Co jeżeli nie usłyszę dzwonka bo śpię?
Jeśli kontroler nikogo nie zastanie, zostawi awizo. Masz wtedy określony czas na złożenie wyjaśnień w ZUS. jeżeli udowodnisz, iż byłeś w domu (np. spałeś po lekach nasennych), a sąsiedzi to potwierdzą, ZUS może uznać wyjaśnienie. Ale uwaga – urzędnicy są wyczuleni na takie tłumaczenia.
3. Czy zdjęcie na Facebooku może być dowodem?
Tak. ZUS i pracodawcy coraz częściej monitorują media społecznościowe. Zdjęcie z grilla, wycieczki czy imprezy wrzucone w czasie L4 jest wystarczającym dowodem do wstrzymania wypłaty zasiłku.












![34. Finał WOŚP we Wrocławiu – atrakcje na Rynku i okolicach [PROGRAM]](https://wroclife.pl/galleryImgArt/7625/gallery/0/base.jpg?1769178019)

