Wracam z pracy głodny, przygotuj coś. Ten facet, z którym spotykałam się od pół roku, powiedział jedno zdanie, po którym poprosiłam go, żeby wyszedł.
Bilety kupuję z tygodniowym wyprzedzeniem. Dwa miejsca w siódmym rzędzie, na wieczorny seans, na ten film, który omawiamy z Igorem jeszcze we wrześniu. Myślę sobie: zaskoczę go, nie powiem wcześniej, niech przyjedzie – a ja już mam wszystko gotowe.
Poznajemy się w marcu. Zakładam konto na portalu z nudów, szczerze mówiąc, nie wierzę w nic, po prostu jest mi samotnie wieczorami, zwłaszcza w piątki, kiedy z okna słychać, jak sąsiedzi całą rodziną idą gdzieś, a u mnie – czajnik i telewizor. Igor pisze pierwszy. Zwykła wiadomość, bez sprośności, pyta, jakiej muzyki słucham. Potem okazuje się, iż oboje mamy syna, który uczył się w tej samej szkole, tylko w różnych latach, i to nas jakoś gwałtownie zbliża, jakbyśmy znali się od dawna.
On umie żartować. Po dobremu, nie złośliwie, i żarty są takie, iż śmieję się prawdziwym śmiechem, a nie z grzeczności. Woźimy się nawzajem na wystawy, chodzimy do kawiarni przy dworcu, gdzie podają złą kawę, ale dobry strudel. Raz biegnęy w deszczu na przystanek, a on zdejmuje swoją kurtkę i narzuca mi na ramiona, a sam idzie cały mokry i mówi, iż mu nie zimno, chociaż zęby mu szczękają.
W ogóle, człowiek jest dobry. Tak myślę.
Tego wieczoru przyjeżdża o ósmej, jak się umawiamy – chociaż umawiamy się po prostu na wieczorne posiedzenie, bez szczegółów, ja celowo nie mówię o kinie. Chcę, żeby się zdziwił. Otwieram drzwi – a na mnie sukienka, fryzura, którą układałam godzinę, szminka odrobinę ciemniejsza niż zwykle. Widzę, jak na mnie patrzy, a w jego wzroku nie ma podziwu, tylko coś w rodzaju zdziwienia, jakbym ubrała się nieodpowiednio.
— Gdzieś się wybierasz? — pyta, nie wchodząc dalej za próg.
— My się wybieramy — mówię i wyciągam bilety z torebki, macham nimi jak magik. — Niespodzianka. Na 19:40, ale jeszcze zdążymy, jeśli…
Nie daje mi dokończyć. Stawia na podłodze torbę, którą trzyma – a tam, już potem widzę, jest mięso, mrożone, w próżniowym opakowaniu, około półtora kilograma – i mówi, iż adekwatnie liczył na spędzenie wieczoru w domu.
— Kupiłem mięso — mówi, jakby to wszystko wyjaśniało. — Myślałem, posiedzimy, przygotujesz coś do jedzenia, włączę telewizor, dzisiaj jest mecz.
Stoję z biletami w ręce i czuję, iż uśmiech na mojej twarzy jeszcze się trzyma, ale już jakoś krzywo, niepewnie. Mówię, iż mecz można obejrzeć jutro, iż biletów nie oddać, iż tak się przygotowywałam…
— No widzisz — śmieje się, ale nie złośliwie, raczej zmęczony, jak dorosły, który tłumaczy dziecku oczywistość — przygotowywałaś się, zamiast po prostu… po ludzku przyjąć. Pomalować się można i w domu. A ja z pracy głodny, chciałem domowego.
Wtedy po raz pierwszy tego wieczoru czuję, iż w środku coś lodowacieje. Jeszcze nie z obrazy, ale ze zdziwienia – jakby nagle zaczął mówić w innym języku.
— Igor — mówię — nie umawialiśmy się, iż będę gotować. Ja po prostu chciałam pójść do kina, razem, jak kiedyś chodziliśmy.
— Kiedyś to kiedyś było — odpowiada, przechodząc obok mnie do kuchni, po gospodarsku, jakby bywał tu setki razy właśnie tak, z torbą mięsa w rękach. — A teraz mamy, można powiedzieć, poważny związek, już prawie pół roku. Jesteś dojrzałą kobietą, Grażyno, nie masz dwudziestu pięciu lat, żeby latać po klubach. W twoim wieku trzeba tworzyć przytulność, prowadzić dom, nakarmić mężczyznę, wyprasować koszulę. A nie stroić się i ciągnąć do kina.
Stoję jak pod zimnym prysznicem i nie mogę zrozumieć, skąd woda leci.
— Co znaczy „w moim wieku”? — pytam cicho.
— To i znaczy. — On już rozwija opakowanie, szuka u mnie noża w szufladzie, jak u siebie w domu. — Mężczyzna potrzebuje domu, a nie wiecznej imprezy. Gotowanie, czystość, troska. A kino to dla młodych, którzy nie mają innych zmartwień.
Patrzę na niego i nagle bardzo wyraźnie przypominam sobie inną kuchnię, inne mieszkanie, ponad dwadzieścia lat temu. Tam też stoi mężczyzna – mój pierwszy mąż, Wiesław – i też mówi podobne słowa, tylko innym tonem, łagodniejszym na początku, a potem coraz ostrzejszym z biegiem lat. Wtedy słucham. Gotuję, prasuję, rezygnuję z siebie, żeby tylko był dom, żeby tylko ciepło, żeby tylko on się nie gniewał. Syn rośnie, pracuję, ciągnę wszystko na sobie, a Wiesław przychodzi i mówi, iż kobieta powinna. Dwadzieścia lat powinnam. A potem on odchodzi do innej, młodszej, mówi, iż jestem „za bardzo zwinięta”, i zostaję sama w pustym mieszkaniu z nawykiem prasowania koszul, których nikt już nie nosi.
I teraz, patrząc na Igora z tym mięsem w rękach, rozumiem – oto znowu. Tylko tym razem nie jestem młoda, mam już doświadczenie tego, jak się to kończy. Nie chcę drugi raz w życiu być kucharką za bilet w jedną stronę do samotności.
— Odłóż nóż — mówię.
Odwraca się, zaskoczony moim tonem.
— Nie będę ci gotować obiadu — mówię. — Nie dzisiaj i chyba w ogóle. Nie jestem twoją gosposią, Igor. Nie najmowałam się do ciebie.
— Co, obraziłaś się? — on choćby się gubi, stawia mięso na stole. — Przecież nie powiedziałem nic takiego, mówię tylko jak jest, po męsku…
— Wyjdź, proszę — mówię.
Od razu nie rozumie, iż mówię poważnie. Potem rozumie. Twarz mu się zmienia, staje się twarda, taka, jaką już widziałam raz u innego człowieka.
— Głupia jesteś — mówi, zakładając kurtkę gwałtownymi ruchami. — Myślisz, iż jesteś jeszcze młoda? Kino ci, stroje. Będziesz sama na starość, zobaczysz. Komu taka dumna jesteś potrzebna.
Zabiera swoje mięso – choćby to zabiera, pamiętam, jak wpycha torbę z powrotem do plecaka – i wychodzi, trzaskając drzwiami tak, iż w przedpokoju dzwoni wazon na półce.
Stoję jeszcze kilka minut w przedpokoju, w swojej niebieskiej sukience, z biletami w ręce, które teraz nadają się tylko do wyrzucenia. Potem zdejmuję buty, wycieram szminkę chusteczką i kładę się na kanapie, nie rozbierając się. Płakać mi się nie chce. Ogarnia mnie jakieś dziwne spokoj, jak po wyjęciu drzazgi – bolące szarpnięcie, a potem lżej.
Następnego dnia około południa dzwoni dzwonek do drzwi. Już wiem, kto to, jeszcze nie otwierając – słyszę, jak ktoś przebiera nogami pod drzwiami.
Igor stoi z kwiatami, niezbyt drogimi, pewnie kupionymi przy metrze w pośpiechu, i z taką skruszoną miną, iż w innym życiu pewnie od razu bym wybaczyła.
— Grażyno, uniosłem się — zaczyna. — Nie pomyślałem, jak to zabrzmi. Jesteś dobrą kobietą, po prostu wczoraj byłem zmęczony, w pracy różnie… Przepraszam mnie, co?
Patrzę na niego i myślę – oto człowiek, którego przez prawie pół roku uważałam za dobrego. Może jest dobry, na swój sposób. Może naprawdę matka mu tak wpoiła, albo pierwsza żona przyzwyczaiła, albo po prostu takie były czasy, w których on dorastał, uważając, iż kobieta po czterdziestce to od garnków, a nie od kina. Może choćby nie ze złości.
Ale tu nie chodzi o to, czy ze złości, czy nie.
— Igor — mówię spokojnie — nie chodzi o przeprosiny. Chodzi o to, iż wczoraj powiedziałeś to, co naprawdę myślisz. A ja już raz przeżyłam dwadzieścia lat z człowiekiem, który myślał tak samo. Nie chcę drugi raz.
— Przecież przyszedłem, przepraszam…
— Słyszę. — Nie cofam się, nie robię kroku w tył, nie zapraszam go do środka. — Ale nie wrócę do tego, co było wczoraj. Nie chcę znowu udowadniać, iż nie muszę nic gotować ani prasować, żeby być kochaną. Przepraszam, ale nie.
Stoi jeszcze chwilę, nie rozumiejąc chyba do końca, co się stało – dla niego to była zwykła kłótnia o obiad, którą można załagodzić kwiatami. A dla mnie to cała przeszłość, całe życie, którego nie chcę powtarzać.
Kwiatów nie zostawia – zabiera je ze sobą, wychodząc, jakby teraz były nikomu niepotrzebne. Zamykam drzwi i idę do kuchni zaparzyć sobie herbatę. Za oknem zwykły dzień, szary, niczym szczególnym się nie wyróżniający, tylko iż mi po raz pierwszy od dawna wydaje się, iż nie tracę, ale w końcu coś znajduję – choć to jestem tylko ja, ta, która nie zgadza się być wygodną kosztem innych.
