Stawy, czyli ruchome połączenia kości, są niezbędne do prawidłowego poruszania się człowieka. Dlatego tak ważne jest dbanie o ich dobrą kondycję. Ich funkcjonowanie zależy między innymi od budowy, stanu chrząstki i otaczających je mięśni i więzadeł. Zobacz, na jakie rodzaje się dzielą oraz jak działają.
Rodzaje stawów w ciele
Stawy działają na różne sposoby, według tego, jaki ruch wykonuje dana partia ciała. Odmienne typy połączeń obejmują stawy:
- kuliste – pozwalają na ruch niemal we wszystkich kierunkach, przez co wspierają zginanie, odwodzenie, prostowanie i pełną rotację,
- elipsoidalne – umożliwiają zginanie i prostowanie oraz odwodzenie i przywodzenie ze względu na owalny kształt,
- siodełkowate – przypominają kształtem siodło i pozwalają na różnorodny ruch, w tym przeciwstawianie kciuka,
- zawiasowe – działające na jednej płaszczyźnie, zapewniające zginanie i prostowanie,
- obrotowe – umożliwiają ruchy wokół jednej osi.
Jeśli w Twoich stawach pojawia się ból, możliwe, iż doszło do urazu. Przy skręceniach, zwichnięciach czy przewlekłych problemach warto skonsultować się ze specjalistą, który pomoże znaleźć źródło problemu. Jednym z nich jest objaw Payra, który diagnozuje się w siadzie ze skrzyżowanymi nogami.
Jak wygląda mechanika stawów?
W stawach występuje odpowiedni system, który pozwala amortyzować ruch. Dzięki niemu kości nie trą o siebie i nie niszczą się tak szybko. Składa się on z:
- mazi stawowej – śliskiego płynu, który zmniejsza tarcie i odżywia chrząstkę,
- chrząstki stawowej – elastycznej warstwy, która pokrywa oba końce kości i działa jak miękka gąbka, amortyzująca obciążenie,
- łąkotek – przyśrodkowej i bocznej, które pochłaniają wstrząsy i stabilizują prawidłowe działanie stawu. Dopasowują do siebie powierzchnie kości udowej i piszczelowej.
Jak skutecznie dbać o swoje stawy?
Wrogami stawów są: bezruch i przeciążenia. Dlatego tak ważne jest odpowiednie planowanie swoich aktywności i dostosowywanie działań do możliwości. Aby zadbać dobrze o stan swoich stawów, powinno się:
- ruszać regularnie – aktywność fizyczna stymuluje produkcję mazi stawowej, bez której niemożliwe jest prawidłowe funkcjonowanie stawów,
- dbać o siłę mięśni – trening siłowy rozwija mięśnie wokół stawów, przez co przejmują one część obciążeń, a do tego stabilizują układ kostny,
- słuchać swojego ciała – przewlekły ból, uporczywe przeskakiwanie czy inne niepokojące sygnały sugerują urazy, czy inne problemy, które powinny być skonsultowane ze specjalistą.
