Każda osoba czasami odczuwa złość. Ważne jest jednak, aby wyrażać ją w sposób, który nie rani ani nas samych, ani innych osób. jeżeli masz trudność z kontrolowaniem swojego zachowania, istnieją różne sposoby, które mogą pomóc lepiej radzić sobie z tym uczuciem.
Czym jest złość?
Jakie są rodzaje złości?
Dlaczego się złoszczę?
Jak radzić sobie ze złością?
Gdzie szukać pomocy?
Jak pomóc komuś, kto nie radzi sobie ze złością?
CZYM JEST ZŁOŚĆ?
Wszyscy od czasu do czasu się złoszczą – to naturalna część bycia człowiekiem. Sama złość nie jest czymś złym. Czasami może być sygnałem, iż w naszym życiu dzieje się coś niewłaściwego. Może też motywować nas do wprowadzenia pozytywnych zmian. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy tracimy nad nią kontrolę, ponieważ w takiej sytuacji może ona stać się szkodliwa.
Jeśli trudno ci panować nad swoim zachowaniem, a twoja złość rani ciebie lub innych ludzi, warto poszukać wsparcia. Pomoc może być potrzebna szczególnie wtedy, gdy:
- bijesz lub fizycznie ranisz innych albo samego siebie
- często krzyczysz na innych ludzi
- niszczysz przedmioty lub rzucasz rzeczami
- odczuwasz ciągłą złość wobec siebie, innych osób albo tego, co dzieje się na świecie
Jeżeli złość zaczyna wpływać na twoje codzienne życie, istnieje wiele sposobów, które mogą pomóc ci sobie z nią poradzić. Możemy pomóc ci nauczyć się, jak to zrobić.
JAKIE SĄ RODZAJE ZŁOŚCI
Złość może być wyrażana na różne sposoby. Oto trzy najczęstsze formy jej okazywania:
Agresja skierowana na zewnątrz
To złość wyrażana poprzez agresję fizyczną lub gwałtowne zachowania, takie jak krzyczenie, uderzanie, rzucanie przedmiotami czy grożenie innym.
Agresja skierowana do wewnątrz
W tym przypadku złość kierowana jest przeciwko sobie. Może to oznaczać mówienie sobie, iż się siebie nienawidzi, celowe zaniedbywanie snu lub jedzenia, unikanie kontaktów z innymi albo samookaleczanie.
Agresja bierna
To sytuacja, w której czujesz złość, ale zamiast powiedzieć o niej wprost, okazujesz ją w pośredni sposób. Może to być np. ignorowanie kogoś, celowe wykonywanie czegoś niedbale albo używanie sarkazmu, aby kogoś zranić.
Każdy z nas wyraża złość w trochę inny sposób. Zrozumienie, jak zwykle reagujesz, może pomóc ci lepiej zrozumieć swoje emocje. Kiedy nauczysz się rozpoznawać swoje reakcje, łatwiej będzie ci zauważyć je we właściwym momencie i znaleźć zdrowsze sposoby radzenia sobie z sytuacją.
Odczuwanie złości jest całkowicie naturalne. To emocja, która pomaga nam zrozumieć, kim jesteśmy, co lubimy, a czego nie. jeżeli jednak powtarzasz sobie, iż nie wolno ci jej odczuwać, może to negatywnie wpłynąć na twoje samopoczucie i zdrowie psychiczne.
DLACZEGO SIĘ ZŁOSZCZĘ?
Istnieje wiele powodów, dla których ludzie odczuwają złość. Czasami łatwo wskazać konkretną przyczynę. Innym razem możesz nie wiedzieć, skąd dokładnie bierze się to uczucie. Każdy człowiek ma inne doświadczenia, przekonania i spojrzenie na świat, dlatego coś, co wywołuje złość u jednej osoby, może nie mieć takiego samego wpływu na kogoś innego.
Nie oznacza to jednak, iż twoja złość jest niewłaściwa. Twoje emocje są ważne i mają znaczenie, niezależnie od tego, co je wywołało. Zastanowienie się nad przyczyną może jednak pomóc wyrażać je w bezpieczny sposób.
Doświadczenia z przeszłości
To, w jaki sposób zostaliśmy wychowani, ma duży wpływ na to, jak radzimy sobie z emocjami i trudnymi sytuacjami. jeżeli od dziecka widziałeś, iż reagowanie agresją na złość jest akceptowane, możesz nie znać innych sposobów radzenia sobie z tym uczuciem. Być może obserwowałeś dorosłych, którzy tracili kontrolę nad swoim zachowaniem.
Jeżeli w przeszłości przeżyłeś trudne lub traumatyczne wydarzenia, które wywołały złość, uczucia te mogą przez cały czas być w tobie obecne. Mogłeś doświadczyć rasizmu, islamofobii, przemocy, prześladowania w szkole lub dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, orientację seksualną czy tożsamość płciową.
Dyskryminacja nigdy nie jest w porządku, dlatego złość w takiej sytuacji jest zrozumiała. choćby jeżeli twoje emocje są uzasadnione, ważne jest jednak, aby wyrażać je w zdrowy sposób. Zrozumienie ich źródła może pomóc znaleźć bezpieczniejsze reakcje.
To, co dzieje się teraz w twoim życiu
Gdy przechodzisz przez trudny okres, kontrolowanie emocji może być znacznie trudniejsze. W takiej sytuacji choćby drobne rzeczy mogą wywołać silną reakcję.
Może to być związane z takimi sytuacjami jak:
- stres związany z egzaminami
- trudne zakończenie związku
- problemy rodzinne, np. rozwód rodziców
- żałoba lub strata bliskiej osoby
- dyskryminacja lub poczucie niesprawiedliwości
Jeśli przeżywasz coś podobnego i wpływa to na twoje zdrowie psychiczne, warto poszukać wsparcia.
Obawy dotyczące świata
Naturalne jest odczuwanie frustracji lub smutku z powodu wydarzeń na świecie. Czasami widzimy sytuacje, które wydają się niesprawiedliwe lub krzywdzące. Bywa też, iż nie zgadzamy się z decyzjami podejmowanymi przez osoby sprawujące władzę. To może sprawić, iż czujemy się bezsilni i rozgniewani.
Choć takie emocje bywają trudne, mogą stać się czymś pozytywnym, jeżeli zostaną skierowane w dobrą stronę. Wiele osób wykorzystuje swoją złość do działania społecznego, np. angażując się w kampanie społeczne lub działania na rzecz ważnych spraw.
Zdrowie i samopoczucie
Twoje zdrowie fizyczne i psychiczne ma ogromny wpływ na to, jak się czujesz na co dzień. jeżeli coś w tej sferze się pogarsza, radzenie sobie z emocjami może być trudniejsze.
Na przykład na twoje samopoczucie mogą wpływać:
- zmiany hormonalne, np. podczas menstruacji lub przy stosowaniu niektórych środków antykoncepcyjnych
- problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak lęk czy depresja
- brak odpowiedniej ilości snu
- niezdrowa dieta lub brak aktywności fizycznej.
JAK RADZIĆ SOBIE ZE ZŁOŚCIĄ?
Zamiast tłumić gniew lub wyładowywać go agresywnie, spróbuj konstruktywnie podejść do tej emocji:
1. Naucz się rozpoznawać wczesne sygnały z ciała
Złość zawsze zaczyna się od reakcji fizjologicznej. Przyspieszone bicie serca, płytki oddech, ściskanie w żołądku czy napięcie mięśni to system wczesnego ostrzegania. Rozpoznawania tych sygnałów pozwali Ci na przerwanie automatycznej reakcji i zrobienie kroku w tył, zanim uczucia przejmą całkowitą kontrolę nad Twoim zachowaniem.
2. Zapomnij o „wyładowywaniu się”
Badania kliniczne jednoznacznie obalają popularny mit, iż uderzanie w poduszkę lub intensywny trening fizyczny (np. szybki bieg) w szczycie gniewu pomaga go rozładować. Takie działania utrzymują wysoki poziom pobudzenia układu nerwowego i mogą wręcz utrwalać agresywne reakcje. Najskuteczniejsze są techniki obniżające pobudzenie:
- świadome, głębokie oddychanie przeponowe,
- trening relaksacyjny.
- praktyka uważności.
3. Komunikuj się
Zdrowy gniew to często sygnał, iż czyjeś granice zostały przekroczone lub ważne potrzeby nie są zaspokajane. Należy go wyrażać, ale w sposób asertywny. Skupienie się na własnych odczuciach i używanie komunikatów „ja” („Czuję się zlekceważony, gdy postępujesz w ten sposób”) pozwala na konstruktywne rozwiązanie problemu bez atakowania i ranienia drugiej osoby.
CO KRYJE SIĘ POD POWIERZCHNIĄ TWOICH EMOCJI?
Czasami wydaje się, iż złościmy się z jednego powodu, ale w rzeczywistości stoi za tym coś głębszego. Na przykład możesz złościć się, gdy rodzeństwo trzaska drzwiami, ale tak naprawdę chodzi o to, iż czujesz się samotny lub pomijany.
Zastanowienie się nad prawdziwą przyczyną emocji pomaga rozwiązać problem w spokojniejszy sposób.
Jeśli to czyjeś zachowanie wywołuje twoją złość, spróbuj zastanowić się, dlaczego ta osoba tak się zachowuje. Często ludzie reagują w trudny sposób, ponieważ sami przechodzą przez coś trudnego.
Jeśli czujesz się na siłach, spróbuj z nimi porozmawiać. Postaraj się naprawdę wysłuchać ich punktu widzenia.
SZUKANIE POMOCY
Jeśli odczuwasz złość przez większość czasu i trudno ci kontrolować swoje zachowanie, warto poszukać wsparcia.
Porozmawiaj z kimś zaufanym
Zmiana zachowania nie jest łatwa, ale nie musisz radzić sobie z tym samodzielnie. Rozmowa o swoich emocjach może pomóc lepiej zrozumieć własne reakcje i znaleźć sposoby radzenia sobie z nimi.
Jeżeli nie radzisz sobie z gniewem domowymi sposobami lub chcesz o tym porozmawiać zadzwoń na Antyprzemocową Linię Pomocy SEXEDPL codziennie od 10 do 22 pod numerem 720 720 020 lub rozważ terapię.
Antyprzemocowa Linia Pomocy SEXEDPL Terapia i poradnictwo
Podczas terapii rozmawiasz z wykwalifikowanym specjalistą o swoich problemach. Może on pomóc znaleźć źródło złości i nauczyć się lepiej radzić sobie z emocjamI.
JAK WSPIERAĆ OSOBĘ, KTÓRA ZMAGA SIĘ ZE ZŁOŚCIĄ?
Jeśli ktoś bliski ma problem ze złością, może to być trudne – zwłaszcza gdy jego reakcje są skierowane przeciwko tobie. Oto kilka sposobów, które mogą pomóc.
Zachowaj spokój i daj przestrzeń
W trudnej sytuacji staraj się zachować spokój. jeżeli emocje rosną, czasem najlepszym rozwiązaniem jest zrobienie przerwy i danie sobie nawzajem przestrzeni.
Słuchaj bez oceniania
Pokazanie, iż jesteś gotów wysłuchać drugiej osoby bez osądzania, może bardzo pomóc. Kiedy ludzie czują się wysłuchani, łatwiej im się uspokoić.
Ustal granice
Gdy emocje opadną, warto jasno określić, jakie zachowania są nieakceptowalne. Nikt nie powinien tolerować sytuacji, które sprawiają, iż czuje się zagrożony.
Zachęcaj do szukania pomocy
Kiedy osoba jest spokojna, możesz zasugerować jej rozmowę ze specjalistą lub skorzystanie z dostępnych form wsparcia.
Jeżeli ktoś zaczyna zachowywać się agresywnie lub stosować przemoc, najważniejsze jest twoje bezpieczeństwo. W takiej sytuacji warto przygotować plan działania na wypadek zagrożenia i skorzystać z pomocy organizacji wspierających osoby doświadczające przemocy.
