Czy można stracić pięćdziesiąt, a choćby sto tysięcy dolarów, sprzedając własny dom, i wcale nie zdawać sobie z tego sprawy?
Oczywiście, iż można! Wystarczy kilka pozornie niewinnych decyzji, upór i przekonanie, iż nikt nie zna naszego domu lepiej niż my sami. Przez ponad 35 lat pracy na kanadyjskim rynku nieruchomości widziałem już bardzo wiele i wiem, iż o wyniku transakcji często decyduje nie sam dom, ale jego przygotowanie, wycena i negocjacje. Oto osiem błędów, których warto uniknąć. Być może przy którymś ktoś pomyśli: „Zaraz, zaraz… przecież ja właśnie tak chciałem zrobić!”.
1. Mój dom jest wyjątkowy, więc musi być droższy!
Właściciele często kierują się własnymi oczekiwaniami, kosztami remontów albo ceną, którą kilka lat temu uzyskał sąsiad. Tymczasem rynek nie stoi w miejscu, a nowa kuchnia nie podnosi wartości domu o tyle, ile kosztowała. Dom nie jest wart tyle, ile chcielibyśmy za niego dostać. Jest wart tyle, ile kupujący są gotowi za niego zapłacić. Zbyt wysoka cena oznacza długie czekanie, kolejne obniżki i pytanie kupujących: „Co jest nie tak z tym domem?”. Dlatego tak ważna jest analiza rynku oparta na danych z MLS: nie tylko za ile wystawiono podobne domy, ale za ile naprawdę je sprzedano. Bo cena z ogłoszenia to czasem jedynie bardzo optymistyczne życzenie właściciela.
2. Wystawmy dom, a posprzątamy później!
Kupujący mają wyobraźnię, to prawda. Problem w tym, iż często używają jej do liczenia, ile będzie kosztowało doprowadzenie domu do porządku. Kupujący nie przychodzi oglądać naszych pamiątek. Przychodzi wyobrazić sobie własne życie w tym domu. Warto więc pozbyć się nadmiaru rzeczy, odświeżyć ściany i naprawić cieknący kran. A garaż? W Kanadzie teoretycznie służy do parkowania, w praktyce bywa rodzinnym muzeum historii najnowszej: stara choinka, cztery rowery, opony do samochodu, którego nie mamy od dziesięciu lat, i tajemnicze kartony z napisem „WAŻNE”, których nikt nigdy nie otworzył. o ile sprzedajemy dom z garażem na dwa samochody, pokażmy, iż naprawdę zmieszczą się w nim dwa samochody.
3. Zaniedbany wygląd domu i ogród
Pierwsze wrażenie powstaje, zanim kupujący wejdzie do środka. Zadbany trawnik, czyste okna i ładne wejście mówią: „tu ktoś dbał o dom”. Chwasty i odpadająca farba każą zapytać: „skoro tak wygląda z zewnątrz, to co zastanę w środku?”. Nieraz widziałem kupujących, którzy rezygnowali, nie wysiadając z samochodu. Nie trzeba sprowadzać egzotycznych palm, choć w listopadzie w Ontario z pewnością przyciągnęłyby uwagę! Wystarczy porządek i odrobina zieleni.
4. Złote klamki nie zawsze oznaczają złoty interes!
Jako architekt i budowniczy rozumiem miłość do remontów. Ale o ile domy w okolicy sprzedają się za milion dolarów, a właściciel wyda trzysta tysięcy na luksusową modernizację, jego dom nie będzie automatycznie wart miliona trzystu. Może być najpiękniejszym domem na ulicy, ale przez cały czas stoi na tej samej ulicy. Kupujący z takim budżetem wybierze raczej lepszą dzielnicę. Czasem świeża farba i dobre oświetlenie dają więcej niż marmurowe posadzki. Nie każdy dolar wydany na dom wraca przy sprzedaży.
5. Obrazili moją kuchnię, więc im nie sprzedam!
Kuchnia, która kosztowała czterdzieści tysięcy i której kolor szafek wybierano przez trzy miesiące, dla kupującego może być po prostu do wymiany. On nie zna tej historii i nie musi podzielać naszego gustu. Jeden lubi drewno, drugi biel, a trzeci marzy o czarnej kuchni, która moim zdaniem wymagałaby osobnego etatu do wycierania odcisków palców. Podobnie z ofertami: propozycja niższa o pięćdziesiąt tysięcy to nie obraza, tylko początek negocjacji. Nie sprzedajemy wspomnień, sprzedajemy nieruchomość. A urażona duma rzadko pomaga uzyskać lepszą cenę.
6. Mały przeciek? Może nikt nie zauważy!
„Panie Maćku, w piwnicy czasem pojawia się trochę wody, ale tylko przy naprawdę dużym deszczu. Może nie trzeba o tym wspominać?”. Otóż trzeba bardzo uważać. W Ontario świadome zatajenie istotnej, ukrytej wady może skończyć się poważnym sporem, a jeżeli sprzedający wypełnia formularz SPIS, jego odpowiedzi muszą być rzetelne. Usterkę lepiej naprawić albo uczciwie ujawnić i uwzględnić w negocjacjach. Bo list od prawnika to znacznie mniej przyjemna korespondencja niż podziękowanie za udaną transakcję. A dobry sen po sprzedaży domu też ma swoją wartość.
7. Pierwsza oferta? Poczekajmy na lepszą!
Znam ten scenariusz aż za dobrze. Po kilku dniach wpływa rozsądna oferta, ale właściciel uznaje, iż skoro ktoś zdecydował się tak szybko, dom musi być wart więcej. Czekamy tydzień, drugi, trzeci. Telefon dzwoni coraz rzadziej. Po dwóch miesiącach słyszę: „Panie Maćku, a może zadzwonimy do tego pierwszego kupującego?”. Tylko iż on dawno kupił inny dom. Największe zainteresowanie jest zwykle na początku. Oferta to też nie tylko cena: liczą się depozyt, termin zamknięcia i warunki. Bo w nieruchomościach, jak na giełdzie, łatwo potem powiedzieć: „Szkoda, iż wtedy nie sprzedałem!”.
8. Po co mi agent? Przecież sam potrafię sprzedać dom!
Można i tak. Podobnie jak można uznać, iż skoro potrafimy trzymać młotek, to sami zbudujemy dom. Sprzedaż to jednak nie tylko zdjęcia i ogłoszenie, ale wycena, marketing, negocjacje i wyłapanie niekorzystnych klauzul, zanim staną się kosztowne. o ile zaoszczędzimy dwadzieścia tysięcy na prowizji, a sprzedamy o pięćdziesiąt tysięcy taniej, trudno mówić o sukcesie. Jako architekt, budowniczy i home inspector potrafię dostrzec w domu wartość, której przeciętny kupujący nie zauważy, np. potencjał rozbudowy czy wyjątkową działkę. Bo profesjonalna obsługa nie polega na tym, żeby otworzyć drzwi i powiedzieć: „A tutaj mamy kuchnię”. To kupujący zwykle zauważy sam!
Na zakończenie
Sprzedaż domu to nie loteria, choć czasem mam wrażenie, iż niektórzy właściciele liczą głównie na szczęście. Przez te wszystkie lata nauczyłem się, iż w nieruchomościach nie zawsze wygrywa ten, kto najwięcej żąda, ale ten, kto najlepiej rozumie rynek. Dom można sprzedać tylko raz. Później pozostaje cieszyć się dobrą decyzją albo przez następne dziesięć lat opowiadać znajomym, ile mogliśmy dostać, gdybyśmy postąpili inaczej. A tego drugiego scenariusza zdecydowanie Państwu nie życzę!
Maciek Czaplinski
W przypadku pytań jestem
do Państwa dyspozycji.
Tel. 905-278-0007















