Idę do młodej oznajmił 65-letni dziadek, pakując walizkę; wrócił po godzinie ze łzami w oczach.
Idę do młodej! powtórzył Stanisław Kwiatkowski, usiłując wcisnąć w walizkę kraciasty pled, który jakby nie chciał się z nim rozstać.
Powiedział to tak, jakby zapowiadał podróż na Marsa albo odkrycie nowego kontynentu. Głośno, z dramatycznym tonem, licząc na efekt wybuchu bomby.
Ale żadna bomba nie wybuchła, choćby nie sykła.
Jego żona, Jadwiga Kwiatkowska, stała przy desce do prasowania i spokojnie przeciągała żelazkiem po jego odświętnej koszuli. Para huczała cicho, przerywając spokój mieszkania.
Słyszę cię, Staszek odpowiedziała spokojnie, nie podnosząc wzroku. A majtki flanelowe włożyłeś? Listopad jest, ta twoja młoda nie zadba o twoje nerki.
Stanisław zamarł ze skarpetą w ręce. Spodziewał się wszystkiego: rozbitych talerzy, zawału, błagań o pozostanie, czy groźby zadzwonienia do dzieci.
Ale na pewno nie codziennego pytania o bieliznę.
Co mają majtki do rzeczy, Jadzia?! zawył, czując jak twarz mu płonie. Mówię ci o miłości, nowym życiu, o… renesansie!
Z trudem upchał pled, przysiadł na walizce i szarpnął suwak. Walizka jęknęła żałośnie, jak jego własne stawy, ale się zamknęła.
A ty znowu o majtkach! Cała ty przyziemna i nudna! sapnął. A tam, u niej jest lot! Energia!
Ta energia ma jakieś imię? Jadwiga ostrożnie odwiesiła koszulę na wieszak i podała mu. Czy tylko Kózka w kontaktach?
Ma na imię Elżbieta! wyprostował się dumnie Stanisław, biorąc koszulę. To nie tylko kobieta to muza.
Jadwiga parsknęła pod nosem. Wiedziała, iż jedyna poezja Stanisława to toast na imieninach znajomych.
Elżbieta, powiadasz. Ładnie. Ile ta twoja muza ma lat?
Dwadzieścia osiem! wypalił Stanisław, patrząc z wyzwaniem na żonę.
Jadwiga choćby odłożyła żelazko, patrząc długo i badawczo na męża jak na starego, jeszcze ukochanego kredensu, któremu nagle wypada drzwiczka.
Staszek, powiedziała cicho, ale w głosie była stal masz sześćdziesiąt pięć lat. choćby po siedzeniu na kiblu łupie cię krzyż. Do tego dieta numer pięć na wątrobę.
Westchnęła i dodała:
I co ty zrobisz z dwudziestoośmioletnią Elżbietą? Wiersze jej poczytasz?
Nie twoja sprawa! ofuknął i złapał rączkę walizki. Będziemy podróżować! Spacerować w świetle księżyca! Rozkoszować się życiem! Jeszcze mnie stać!
Spróbował unieść walizkę, ale ta okazała się cięższa, niż wyglądała. Zabolały go plecy, ale Stanisław, zaciśniętymi zębami, nie okazał nic po sobie.
Nie mógł pokazać słabości przed, a w zasadzie już prawie byłą, żoną.
Nie zapomnij leków na ciśnienie, casanova! krzyknęła Jadwiga, wracając do prasowania poszewki. Są w górnej szufladzie komody. I maść na plecy też weź.
Nie potrzebuję leków! skłamał. Serce waliło mu jak młotem. Przy niej czuję się na trzydzieści! Do widzenia, Jadzia. Mieszkanie zostawiam tobie, jestem wielkoduszny.
Dzięki, żywicielu kiwnęła głową. Klucze zostaw na komodzie i wyrzuć śmieci po drodze.
To dobiło go ostatecznie. Żadnej dramy. Po prostu wynieś śmieci.
Chwycił siatkę spod drzwi, głowę uniósł dumnie i ruszył na klatkę schodową. Drzwi zatrzasnęły się cicho za nim.
Stanisław wyszedł na korytarz pachniało mokrym kotem i smażonymi ziemniakami od sąsiadów. Walizka szarpała w ręku, plecy bolały, a telefon w kieszeni wibrował.
To pewnie pisała Elżbieta, czekała na swego rycerza.
Przywołał windę, a gdy czekał, wyciągnął telefon serce zadrżało. Wiadomość: Kochany, długo jeszcze? Zarezerwowałam stolik. Ale wypadł mi problem….
Stanisław czytał uważnie: Muszę natychmiast wysłać 5000 zł mamie na leki, ale mam limit w banku. Przelejesz mi? Oddam ci potem!.
Zmarszczył brwi. Pięć tysięcy? Wczoraj były trzy na taksówkę. Przedwczoraj dwa na internet. A tydzień temu dziesięć na kursy inspiracji.
Winda przyjechała. Stanisław wepchnął walizkę, nacisnął 0. W lustrze widział dostojnego staruszka w czapce, z czerwoną twarzą i zagubionymi oczami.
Idę do młodej, powtórzył w myślach, ale słowa straciły magiczny blask.
Na zewnątrz było zimno: drobny deszcz i wiatr zrywał ostatnie liście. Stanisław ciągnął walizkę do przystanku Elżbieta mieszkała na drugim końcu Warszawy, w nowych blokach.
Usiadł na mokrej ławce pod wiatą i znów sięgnął po telefon, by zrobić przelew. Palce sztywne z zimna ledwo trafiały w klawisze. Zalogował się do banku.
Saldo: 4800 zł. Emerytura dopiero za tydzień.
Cholera, mruknął pod nosem.
Napisał: Elżusiu, kochanie, mam teraz mało na koncie. Przyjadę, przyniosę gotówką, mam trochę odłożone.
Odpowiedź natychmiast: uśmieszek z przewracającymi oczami. I potem: Stasiek, no przestań! Pożycz od kogoś! Mama choruje! o ile mnie kochasz, znajdziesz wyjście!.
Stasiek. Nie Stanisław, nie kochany, tylko Stasiek. Jak sąsiedzki pies.
Coś przykrego ułożyło się w sercu. Nie miłość raczej lepka podejrzliwość.
Przypomniał sobie, iż ani razu nie rozmawiali na wideo. Zawsze zepsuta kamera albo zły internet. ale na zdjęciach była piękna, jak z magazynu.
Postanowił zadzwonić, ot tak, by usłyszeć głos. Sygnały… Po chwili odrzucone.
I wiadomość: Nie mogę mówić, płaczę!.
Siedział na przystanku, ściskając rękojeść walizki. Samochody pryskały brudną wodą. Zimno przenikało do kości mimo kurtki i odświętnej koszuli. Plecy bolały okrutnie.
Elżbieta, powiedział cicho, smakując imię. Pachniało plastikiem.
Znów sms: No i co? Przelałeś? jeżeli nie nie przyjeżdżaj. Nie chcę faceta, który nie potrafi załatwić prostej sprawy!.
Patrzył na ekran. Litery zamazywały się.
Przypomniał sobie Jadwigę. Jak wczoraj bez szemrania masowała mu plecy. Jak gotowała parowe kotlety, których nie znosił, ale jadł bo wątroba, to nie żarty.
Jak lepiej od niego samego wiedziała, gdzie leżą jego skarpetki.
Nie chcę faceta…
Wyobraził sobie siebie w mieszkaniu Elżbiety. Obca kanapa, obcy zapach, obce zasady. Ciągły obowiązek być super.
I płacić, płacić, płacić… za prawo do bycia blisko młodości.
A co jeżeli i u niej złapie go krzyż? Czy posmaruje go maścią, czy tylko skrzywi się i pójdzie do innego pokoju?
Stanisław powoli wstał, kolana trzeszczały jak suche gałęzie. Spojrzał na nadjeżdżający autobus na Białołękę, ale nie ruszył się z miejsca.
Autobus odjechał, zostawiając go w kłębach spalin.
Jeszcze chwilę stał na pustej ulicy, potem zawrócił, złapał ciężką walizkę i ruszył do domu.
Powrót był męczący. Windy nie było klasyka. Brodził walizkę na trzecie piętro.
Na każdym półpiętrze przystawał, ciężko oddychał, ścierał pot z czoła. Serce biło już nie z miłości, ale z wysiłku.
Pod drzwiami stanął, postawił walizkę, zadzwonił. Cisza, nikt nie otwiera.
Fala paniki zimna, lepka, ogarnęła go. A jeżeli odeszła? Może się obraziła, zmieniła zamki?
W końcu klucze zostawił na komodzie! Zadzwonił raz jeszcze, długo i zdecydowanie.
Jadzia! zachrypiał. Jadzia, otwórz!
Zaskrzypiał zamek, drzwi się otworzyły. Jadwiga stała w progu, spokojna, w szlafroku.
Stanisław stał mokry, brudny, z przemokłą czapką w ręce. Łzy ciekły mu po policzkach. Prawdziwe, gorzkie za naiwność, za głupotę i starość, co przyniosła nie tyle mądrość, ile brednie.
Ja… zaczął, głos mu się załamał. Jadwiga… Tam autobus… I deszcz… I tak sobie pomyślałem…
Nie miał odwagi powiedzieć prawdy. Nie zdołałby przyznać, iż Elżbieta okazała się pusta i żądna pieniędzy. Byłoby zbyt wstydliwie.
Jadwiga spojrzała na niego, potem na walizkę, westchnęła.
Wyniosłeś śmieci? zapytała.
Zgłupiał i spojrzał na rękę. Siatki nie było, zostawił ją na ławce.
Zapomniałem… wyszeptał, spuszczając głowę.
Jadwiga pokręciła głową i uchyliła drzwi.
No wchodź, Romeo. Herbata stygnie. I ręce umyj, cały jesteś w błocie.
Wszedł do przedpokoju, wlókł za sobą przeklętą walizkę. Znany zapach prania i leków uderzył mu w nos.
To był najlepszy zapach świata.
Zdjął buty, poszedł do łazienki. W lustrze zobaczył starego, zmęczonego faceta. Otarł twarz zimną wodą, zmywając łzy i upokorzenie.
Gdy wszedł do kuchni, Jadwiga nalewała już herbatę do jego ulubionego kubka. Na stole parowały kotlety.
Jadzia… mruknął, siadając Wybacz. Stary dureń ze mnie… Diabeł podkusił.
Jedz odparła krótko, nie odwracając się wystygnie.
Nie, serio. Jaka Elżbieta, jaka muza? Beż ciebie… Ja choćby nie wiem, gdzie polisa leży!
W segregatorze z papierami, w górnej szufladzie, odparła odruchowo, siadając naprzeciw. Stasiu, błagam cię, nie rób już więcej takich cyrków. Wróciłeś i dobrze.
Przeżuwał kotleta był smaczniejszy niż jakiekolwiek restauracyjne danie.
Ta Elżbieta… mruknął, próbując uratować swą dumę. Okazała się inna. Pali! I przeklina.
Jadwiga spojrzała ponad okularami. W jej oczach zatańczyły iskierki.
No nie, to straszne powiedziała poważnie. A ty, jako prawdziwy estet, nie mogłeś tego znieść?
Oczywiście! nabrał rejterady Stanisław. Powiedziałem jej, iż jej słownictwo nie pasuje do wizerunku. A ona…
Machnął ręką.
Ogólnie, zrozumiałem swój błąd. Pustka, Jadzia. Próżnia totalna.
Dobrze, żeś zrozumiał na przystanku, a nie w urzędzie stanu cywilnego.
Wstała, podeszła do szafki i wyjęła tubkę maści. Położyła przed nim.
Pewnie kręgosłup siadał od tej walizki?
Stanisław spąsowiał.
Trochę…
Rozbieraj się, posmaruję.
Zdjął koszulę, sapiąc i wyginając się, i poczuł znajome mocne ręce Jadwigi, wcierające maść pewnym ruchem.
Piekło, ale to był dobry ból uzdrawiający.
Jadzia… wymamrotał do stołu.
Co?
Wiedziałaś, iż wrócę?
Oczywiście iż wiedziałam.
Dlaczego?
Jadwiga klepnęła go lekko w zdrowe ramię.
Bo nie wziąłeś ani majtek, ani skarpet, ani leków.
Uśmiechnęła się kącikami ust.
Za to wepchnąłeś pled i moją starą futrzaną kurtkę, którą miałeś zanieść do pralni.
Stanisław zamarł i spojrzał na żonę.
Kurtkę?
Kurtkę. Rano widziałam, jak ją tam pakowałeś. Myślałeś, iż nie zauważę? Bez okularów jesteś ślepy jak kret.
Zapadło milczenie. Stanisław przetrawiał fakt, iż szedł w nowe życie z żoną kurtką i pledem.
Nagle wybuchnął śmiechem najpierw cicho, potem coraz głośniej. Śmiech przeszedł w kaszel, potem znów w śmiech.
Jadwiga patrzyła, a kącik jej ust też drżał.
No stary cap jesteś rzuciła bez złości. Dobra, podróżniku. Jedz kotleta. Jutro jedziemy na działkę, trzeba znosić przetwory do piwnicy. Będzie i ruch, i świeże powietrze.
Pojedziemy, Jadziu. Na pewno przytaknął Stanisław, ocierając łzy śmiechu.
Telefon zawibrował w kieszeni. Stanisław spojrzał na ekran: Elżbieta: Gdzie jesteś?? Mama umiera!! Przelej choć tysiąc!!.
Bez wahania kliknął Zablokuj numer. Potem Usuń czat. Odłożył telefon ekranem do stołu.
A może tak zostawmy te przetwory zaproponował, patrząc na nią innym wzrokiem. Zróbmy po prostu grilla? Zamarynuję sam mięso. Tak jak lubisz, z cebulą.
Jadwiga uniosła brwi, zaskoczona. Stanisław nie dotykał grilla od dekady.
Grill? A wątroba?
A do diabła z wątrobą machnął ręką. Jedno życie mamy.
Złapał jej rękę spracowaną, szorstką i niezdarnie, ale czule pocałował.
Dziękuję, iż mnie wpuściłaś, Jadziu.
Odsunęła rękę, niezbyt stanowczo raczej nieśmiało.
Jedz, Don Juanie. Bo wystygnie.
Za oknem szalał listopadowy deszcz, wiatr tłukł w szyby, ale w kuchni było ciepło i jasno. Na krześle wisiała odświętna koszula, pachniało maścią i herbatą.
Ten zapach był lepszy niż najdroższe perfumy.
Stanisław patrzył na żonę i myślał, iż dwadzieścia osiem lat to rzecz jasna ładny wiek.
Ale kto poza Jadwigą wiedziałby, iż w walizce można przez pomyłkę schować żonine rzeczy i wciąż zostać wpuszczonym do domu?
Jadwiga powiedział.
No?
Kurtkę do pralni jednak trzeba zanieść. Jutro zawiozę.
Zawieź zgodziła się. Najpierw jednak rozpakuj walizkę i wyjmij pled. Bo mi nogi marzną.
Stanisław kiwnął głową i odgryzł kawałek kotleta.
Życie toczyło się dalej i, cholera, wcale nie było takie złe.
(W życiu czasem gonimy miraże, zapominając o tym, co najcenniejsze mamy tuż obok. Doceniajmy tych, którzy są z nami naprawdę, choćby jeżeli to zwykła para skarpet, sprawia, iż mamy gdzie wracać.)Za oknem świat moknął i przemijał, a w kuchni Stanisław i Jadwiga siedzieli razem przy herbacie, wśród znajomych przedmiotów i starych żartów, które tylko oni rozumieli. Po chwili Jadwiga, udając surowość, zsunęła dla niego koc z walizki.
Stanisław otulił nią jej stopy i poczuł, iż znowu jest u siebie.
Wiesz, Jadziu mruknął, patrząc, jak deszcz tańczy na szybie. Może nie odkryłem dziś Ameryki. Ale wróciłem do domu. A to, przynajmniej dla mnie, było najtrudniejsze.
Jadwiga spojrzała na niego ciepło, pierwszy raz tego dnia dotykając na chwilę jego dłoni.
Życie, Stasiu, czasem daje człowiekowi w kość, ale jak się ma do kogo wracać, to i sztorm nie straszny.
Westchnęli, patrząc na parującą herbatę. Za oknem świat pogrążał się w szarości.
A w kuchni rozbrzmiał śmiech dwojga, którzy pomylili walizki, marzenia i własne siły, ale nigdy siebie nawzajem.
I to wystarczyło.
