Hiszpania pozwana za przyłów waleni. Monitoring 0,46% dni połowowych to za mało.
Ssaki zagrożone przyłowem
W wodach u wybrzeży północnej i północno-zachodniej Hiszpanii występuje ok. 30 gatunków waleni, w tym delfinów, morświnów i wielorybów. Region ten należy jednocześnie do ważnych obszarów połowowych Europy.
Jednym z największych zagrożeń dla żyjących tam waleni jest przyłów, czyli przypadkowe chwytanie organizmów niebędących celem połowów. Przypadkowe zaplątanie w sieci i inne narzędzia połowowe może prowadzić do obrażeń, utonięcia lub śmierci zwierząt wskutek wyczerpania.
Co najmniej 2000 waleni może ginąć każdego roku wskutek przyłowu w wodach Galicji – to szacunki przywoływane przez organizację ClientEarth. Rzeczywista skala problemu pozostaje jednak trudna do określenia ze względu na niewystarczający monitoring działalności połowowej. Z tego względu organizacja skierowała sprawę do sądu, zarzucając hiszpańskim władzom brak skutecznych działań adresujących ten problem.
Hiszpania monitoruje mniej niż 0,5% dni połowowych
Według raportu grupy roboczej ICES ds. przyłowu gatunków chronionych (WGBYC, 2025), monitoringiem objęto zaledwie 0,46% dni połowowych w Hiszpanii. Dla porównania liczby te wynoszą 0,62 % dla Wielkiej Brytanii, 0,98% dla Portugalii i 1,32% dla Francji. Tak ograniczony zakres obserwacji utrudnia wiarygodne oszacowanie liczby przypadkowych połowów oraz ocenę skuteczności działań ochronnych.
Pozew przeciwko Hiszpanii
W lipcu 2026 r. organizacja ClientEarth skierowała do hiszpańskiego Ministerstwa Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności formalne wezwanie do podjęcia działań ograniczających przyłów waleni. Wskazała na niewystarczający monitoring, braki w gromadzeniu danych oraz nieskuteczne wdrażanie środków ochronnych.
Wobec braku odpowiedzi ze strony władz organizacja skierowała sprawę do hiszpańskiego Sądu Krajowego. ClientEarth zarzuca Hiszpanii niewypełnianie obowiązków wynikających z europejskiego prawa ochrony przyrody i rybołówstwa.
Znany problem
Już w 2019 roku ClientEarth i inne organizacje ekologiczne złożyły skargę do Komisji Europejskiej dotyczącą niewystarczającej ochrony waleni przed przyłowem w kilku państwach UE, w tym w Hiszpanii.
Komisja wszczęła następnie postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wskazując na niedostateczny monitoring i niewykorzystanie dostępnych środków ochronnych.
W 2020 roku Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES) zaleciła m.in. poprawę zbierania danych, wdrożenie metod ograniczania przyłowu oraz czasowe zamykanie określonych łowisk. Wiele z tych zaleceń przez cały czas nie zostało odpowiednio wdrożonych.
Czego domaga się ClientEarth?
Organizacja oczekuje od hiszpańskich władz trzech kluczowych działań:
1. Skutecznego monitoringu – wdrożenia systemów pozwalających określić rzeczywistą skalę przyłowu waleni.
2. Ograniczenia przyłowu – zastosowania środków zapobiegawczych i minimalizujących zagrożenie, opartych na aktualnej wiedzy naukowej.
3. Zapewnienia finansowania – uruchomienia środków niezbędnych do realizacji działań ochronnych wszędzie tam, gdzie przyłów zagraża populacjom waleni.
Hiszpania pracuje w tej chwili nad nowymi przepisami dotyczącymi ochrony waleni, żółwi morskich i ptaków morskich przed przyłowem. Zdaniem ClientEarth nowe regulacje muszą jednak nie tylko odpowiadać wymaganiom prawa UE, ale również zapewniać skuteczne wdrażanie i kontrolę działań ochronnych.
Sprawa może mieć znaczenie wykraczające poza Hiszpanię – przyłów gatunków chronionych pozostaje problemem rybołówstwa w całej Europie.
Źródło: https://oceanographicmagazine.com/news/client-earth-takes-spain-to-court-over-whale-and-dolphin-bycatch/
Żródło materiału: Fundacja MARE














