Główna Grań Tatr – przebieg punkt po punkcie (Przewodnik Topograficzny)

tatry-przewodnik.com.pl 1 dzień temu

Grań Główna Tatr, nazywana również Wielką Granią Tatr, to najważniejsza linia orograficzna całego masywu. Liczy około 75 kilometrów długości i biegnie od Przełęczy Huciańskiej do Zdziarskiej Przełęczy, łącząc Tatry Zachodnie, Wysokie i Bielskie.

Aby lepiej zrozumieć podział i budowę tego pasma, warto poznać charakterystykę i podział Tatr. W środowisku górskim uchodzi za jedną z najbardziej wymagających tatrzańskich grani oraz klasyczny cel dla osób zainteresowanych taternictwem.

Stanowi ona oś całego pasma, łącząc Tatry Zachodnie, Wysokie oraz Bielskie. Przejście jej w całości bez obejść i opuszczania linii grzbietu to jeden z najpoważniejszych celów taternickich i graniowych w całych Karpatach.

Poniższy spis przedstawia kompletny, chronologiczny przebieg Głównej Grani Tatr (idąc geograficznie od zachodu na wschód), z uwzględnieniem punktów wysokościowych oraz podziału na poszczególne sektory pasma.

1. Tatry Zachodnie: Od Przełęczy Huciańskiej do Liliowego

W tej sekcji grań ma charakter w dużej mierze trawiasto-skalisty, z potężnymi, rozłożystymi grzbietami, przechodzącymi w rejonie Rohaczy w ostrą, eksponowaną grań skalną. Dla turystów dostępny jest również fragment słynnej grani Tatr Zachodnich.

Odcinek Liptowsko-Orawski

Przełęcz Huciańska (905 m) – punkt początkowy całego systemu graniowego Tatr.
Huciański Beskid (950 m)
Wyżnia Huciańska Przełęcz (ok. 910 m)
Jaworzyna (1283 m)
Przełęcz pod Białą Skałą
Biała Skała (1378 m)
Biała Przełęcz (ok. 1320 m)
Palenica Jałowiecka (1574 m)
Siwy Przechód
Siwy Wierch (1806 m)

Otoczenie Doliny Rohackiej i Żarskiej

Bregi / Zuberski Wierch (1747 m)
Brestowa Kopa (1870 m)
Brestowa (1902 m)
Salatyńska Przełęcz (1872 m)
Wielki Salatyn (2050 m)
Salatyńska Kopa
Przełęcz pod Dzwonem (1885 m)
Skrzyniarki
Spalona (2084 m)
Spalona Przełęcz (2055 m)
Pachoł (2166 m)
Banikowska Przełęcz (2062 m)
Banówka (2178 m) – najwyższy punkt w słowackiej części Głównej Grani Tatr Zachodnich.
Przełęcz nad Zawratami (ok. 2050 m)
Hruba Kopa (2163 m)
Hruba Przechyba (ok. 2100 m)
Trzy Kopy (2154 m)
Smutna Przełęcz (1965 m)
Rohacz Płaczliwy (2126 m)
Rohacka Przełęcz (1955 m)
Rohacz Ostry (2084 m)
Jamnicka Przełęcz (1909 m)

Sekcja Graniczna (Polsko-Słowacka)

Wołowiec (2063 m) – pierwszy zwornik na granicy polsko-słowackiej.
Dziurawa Przełęcz (1836 m)
Łopata (1957 m)
Niska Przełęcz (1831 m)
Jarząbczy Wierch (2137 m)
Jarząbcza Przełęcz (1904 m)
Kończysty Wierch (2003 m)
Starorobociańska Przełęcz (1967 m)
Starorobociański Wierch (2176 m) – najwyższy punkt w polskich Tatrach Zachodnich, leżący bezpośrednio w linii grani granicznej.
Raczkowa Przełęcz (1959 m)
Baniste
Bystra Przełączka (Banista Przełączka)
Błyszcz (2159 m) – kulminacja graniowej osi (sama Bystra 2248 m leży w grzbiecie bocznym).
Pyszniańska Przełęcz (1788 m)
Kamienista (2121 m)
Hlińska Przełęcz (1907 m)
Smreczyński Wierch (2066 m)
Smreczyńska Przełęcz (1799 m)
Tomanowy Wierch Polski (1978 m)
Tomanowy Wierch Liptowski (1839 m)
Tomanowa Przełęcz (1686 m)

Rejon Czerwonych Wierchów i Kasprowego Wierchu

Ciemniak (2096 m)
Mułowa Przełęcz (2065 m)
Krzesanica (2122 m)
Litworowa Przełęcz (2037 m)
Małołączniak (2096 m)
Przełęcz Małołącka (1924 m)
Kopa Kondracka (2005 m)
Przełęcz pod Kopą Kondracką (1863 m)
Suchy Wierch Kondracki (1890 m)
Suche Czuby
Goryczkowa Czuba (1912 m)
Goryczkowa Przełęcz Zachodnia (1801 m)
Pośredni Wierch Goryczkowy (1873 m)
Goryczkowa Przełęcz Wschodnia / nad Zakosy (1816 m)
Kasprowy Wierch (1987 m)
Sucha Przełęcz (1950 m)
Beskid (2012 m)
Liliowe (1952 m) – umowna i geologiczna granica między Tatrami Zachodnimi a Wysokimi.

Najbardziej znanym znakowanym odcinkiem tego fragmentu grani jest trasa przez Czerwone Wierchy.

2. Tatry Wysokie: Od Liliowego do Przełęczy pod Kopą

W tym miejscu grań diametralnie zmienia swój charakter. Staje się silnie pofragmentowana, najeżona turniami z granitu, wymagająca zaawansowanych technik asekuracyjnych i wspinaczkowych.

Sektor Świnicy i grani Liptowskich Kosturów

Skrajna Turnia (2096 m)
Skrajna Przełęcz (2071 m)
Pośrednia Turnia (2128 m)
Świnicka Przełęcz (2051 m)
Świnica (2301 m)
Walentkowa Przełęcz (2100 m)
Walentkowy Wierch (2156 m)
Gładka Przełęcz (1994 m)
Gładki Wierch (2065 m)
Kotelnica
Czarna Ławka Liptowska (1969 m)
Niżni Liptowski Kostur (2055 m)
Niżnia Liptowska Ławka
Wyżni Liptowski Kostur (2083 m)
Wyżnia Liptowska Ławka (2070 m)

Rejon Morskiego Oka i Mięguszowieckich Szczytów

Szpiglasowy Wierch (2172 m)
Wrota Chałubińskiego (2022 m)
Ciemnosmreczyńska Turnia (2142 m)
Zadni Mnich (2172 m)
Przełączka pod Zadnim Mnichem
Cubryna (2376 m)
Hińczowa Przełęcz (2323 m)
Mięguszowiecki Szczyt Wielki (2438 m)
Mięguszowiecka Przełęcz Wyżnia
Mięguszowiecki Szczyt Pośredni (2389 m)
Mięguszowiecka Przełęcz pod Chłopkiem (2308 m)
Mięguszowiecki Szczyt Czarny (2410 m)
Hińczowa Turnia (2377 m)
Wołowy Grzbiet
Wołowa Turnia (2373 m)
Żabia Turnia Mięguszowiecka (2336 m)
Żabia Przełęcz Wyżnia (2272 m)
Żabi Koń (2291 m)
Żabia Przełęcz (2225 m)
Rysy (2501 m) – najwyższy punkt graniczny Polski, potężny potrójny zwornik.

Głębokie partie Tatr Słowackich (Kocioł Mięguszowiecki i Batyżowiecki)

Waga (2284 m)
Ciężki Szczyt (2520 m)
Wysoka (2565 m)
Rumanowa Przełęcz (2289 m)
Mały Ganek (2418 m)
Ganek (2462 m)
Rumanowy Szczyt (2428 m)
Żłobisty Szczyt (2426 m)
Zachodni Szczyt Żelaznych Wrót (2360 m)
Zachodnie Żelazne Wrota (2280 m)
Śnieżna Kopa (2322 m)
Wschodnie Żelazne Wrota (2255 m)
Wschodni Szczyt Żelaznych Wrót (2340 m)
Przełęcz koło Drąga
Zmarzły Szczyt (2392 m)
Kaczy Szczyt (2401 m)
Kacza Przełęcz
Batyżowiecki Szczyt (2448 m)
Zachodnia Batyżowiecka Przełęcz
Wschodnia Batyżowiecka Przełęcz
Zadni Gerlach (2616 m) – potężny zwornik odgałęziający grań główną od masywu najwyższego Gerlacha (2655 m).
Litworowy Szczyt (2423 m)
Litworowa Przełęcz
Wielicki Szczyt (2318 m)
Polski Grzebień (2200 m)
Mała Wysoka (2429 m)

Otoczenie Doliny Pięciu Stawów Spiskich i Lodowego

Rohatka (2288 m)
Dzika Turnia (2373 m)
Świstowy Szczyt (2383 m)
Świstowa Przełęcz (2192 m)
Graniasta Turnia (2261 m)
Zawracik Rówienkowy (2270 m)
Mały Jaworowy Szczyt (2385 m)
Jaworowy Szczyt (2418 m)
Ostry Szczyt (2367 m)
Mały Lodowy Szczyt (2461 m)
Lodowa Przełęcz (2372 m)
Lodowa Kopa (2611 m)
Lodowy Szczyt (2630 m)
Śnieżny Szczyt (2465 m)
Śnieżna Przełęcz (2383 m)
Baranie Rogi (2526 m)
Przełęcz Stolarczyka (2370 m)
Czarny Szczyt (2429 m)
Czarna Przełęcz (2266 m)
Kołowy Szczyt (2418 m)
Kołowa Przełęcz (2090 m)
Jagnięcy Szczyt (2225 m)
Przełęcz pod Kopą (1750 m) – wyraźne obniżenie stanowiące granicę geologiczną i orograficzną między Tatrami Wysokimi a Bielskimi.

3. Tatry Bielskie: Od Przełęczy pod Kopą do Zdziarskiej Przełęczy

Ostatni, wschodni odcinek Grani Głównej. Zbudowany z wapieni i dolomitów, charakteryzuje się stromymi trawiastymi upłazami oraz białymi basztami skalnymi. W większości objęty jest ścisłym rezerwatem przyrody TANAP-u.

Szalony Przechód (1934 m)
Szalony Wierch (2061 m)
Szeroka Przełęcz Bielska (1826 m)
Płaczliwa Skała (2142 m)
Strzystarska Przełęcz (1969 m)
Hawrań (2152 m) – najwyższy szczyt całych Tatr Bielskich.
Nowy Wierch (2009 m)
Podspadzkie Siodło
Zdziarska Przełęcz (1081 m) – oficjalny, wschodni koniec Głównej Grani Tatr, opadający ku Podtatrzu.

Dlaczego przejście Głównej Grani Tatr jest tak wymagające?

Przejście całej Głównej Grani Tatr należy do najambitniejszych celów górskich w Karpatach. Wymaga nie tylko umiejętności wspinaczkowych, ale również bardzo dobrej orientacji w terenie, odporności na zmienne warunki pogodowe oraz doświadczenia w poruszaniu się eksponowanymi odcinkami grani. To właśnie na tatrzańskiej grani wielu wspinaczy zdobywa doświadczenie, które później wykorzystuje podczas wypraw w wyższe pasma górskie Europy i świata.

Na wielu odcinkach konieczna jest podstawowa asekuracja, a część fragmentów wymaga umiejętności typowo wspinaczkowych.

Pod względem trudności technicznych przejście całej grani jest znacznie bardziej wymagające niż przejście Orlej Perci, która uchodzi za najtrudniejszy znakowany szlak w polskich Tatrach. Dotyczy to szczególnie rejonu Zadniego Mnicha, Żabiej Turni Mięguszowieckiej czy odcinków w pobliżu Małej Śnieżnej Kopy i Lodowego Szczytu.

Pierwsze przejście Głównej Grani Tatr

Historia przejść Głównej Grani Tatr sięga połowy XX wieku. Za pierwsze kompletne przejście całej grani, bez omijania szczytów, przełęczy i nazwanych turni, uznaje się wyprawę czterech zakopiańskich taterników z 1960 roku: Stanisława Obrochty, Józefa Olszewskiego, Mariana Kruczka i Henryka Szota.

Pokonanie całej grani zajęło im 23 dni i wymagało nie tylko umiejętności wspinaczkowych, ale także wcześniejszego zakładania składów żywności, transportu sprzętu biwakowego oraz radzenia sobie z załamaniami pogody. Wydarzenie to zapisało się na trwałe w historii polskiego taternictwa i do dziś uznawane jest za jeden z najważniejszych wyczynów w dziejach eksploracji Tatr.

Samotne przejście Włodka Cywińskiego

W historii przejść Głównej Grani Tatr szczególne miejsce zajmują także inni wybitni polscy taternicy. W 1975 roku Władysław „Włodek” Cywiński dokonał jednego z najsłynniejszych samotnych przejść Wielkiej Grani Tatr, pokonując ją w około 3,5 dnia (54,5 godziny ciągłej akcji). Wynik ten przez wiele lat budził ogromny podziw w środowisku taternickim. Należy jednak zaznaczyć, iż nie było to przejście ściśle granią w rozumieniu klasycznym.

Jak sam Cywiński przyznał w sprawozdaniu opublikowanym w „Taterniku” (nr 3/1975), podczas przejścia pominął kilka punktów graniowych, m.in. Ostre Czuby, Bartkową Turniczkę, Igłę w Banówce oraz przełęcze Rozdziele i Małą Rogatą Szczerbinę. Włodek Cywiński zasłynął później jako autor monumentalnego, wielotomowego cyklu przewodników po Tatrach, który do dziś pozostaje jednym z najważniejszych opracowań poświęconych topografii tego pasma.

Główna Grań Tatr a turystyka graniowa

Prześledzenie całej linii Wielkiej Grani Tatr pozwala zrozumieć, jak wielkim organizmem górskim jest ten masyw. Osoby zainteresowane wędrówkami graniowymi powinny sprawdzić nasze zestawienie najciekawszych grani Tatr dostępnych znakowanymi szlakami turystycznymi.

AUTOR

Michał Jarząbek-Giewont

Przewodnik tatrzański — ponad 10 lat doświadczenia w oprowadzaniu po Tatrach i Zakopanem. Rodowity góral z Zakopanego i miłośnik przyrody tatrzańskiej. Przewodnictwem zajmuje się zawodowo. Prywatnie pasjonat jazdy na rowerze, skiturów oraz fotografii krajobrazów górskich.

Idź do oryginalnego materiału