W ramach kampanii Stowarzyszenia MANKO – Głos Seniora oraz Międzynarodowego Instytutu Rozwoju Społecznego „Pracodawca Przyjazny Seniorom” zwracamy uwagę na sytuację osób po 50. i 60. roku życia na rynku pracy. Kampania zachęca firmy, aby zamiast patrzeć na datę urodzenia, dostrzegały doświadczenie, kompetencje i potencjał dojrzałych pracowników. O dyskryminacji ze względu na wiek, aktywności zawodowej seniorów oraz potrzebie tworzenia zespołów międzypokoleniowych rozmawiano w programie „Gość Regionów”. Głos Seniora reprezentował prezes Stowarzyszenia MANKO Łukasz Salwarowski.
„Czas zrobić miejsce młodszym”, „nie pasujesz już do naszej koncepcji”, „może pora odpocząć” – takie słowa przez cały czas słyszą osoby, które przez wiele lat zdobywały doświadczenie i budowały swoją pozycję zawodową.
Dojrzali pracownicy bywają pomijani przy rekrutacji, awansach i szkoleniach. Czasem są odsuwani od ważnych zadań, a choćby tracą zatrudnienie, mimo iż przez cały czas mają wiedzę, motywację i chęć do pracy.
Wiek przez cały czas bywa przeszkodą
Dyskryminacja ze względu na wiek, czyli ageizm, może pojawić się już podczas przeglądania CV. Kandydat po pięćdziesiątce, mimo odpowiednich kwalifikacji, nie zawsze otrzymuje zaproszenie na rozmowę rekrutacyjną.
Wciąż funkcjonują stereotypy, iż starszy pracownik będzie mniej elastyczny, gorzej poradzi sobie z technologią, częściej będzie chorował albo nie zechce rozwijać swoich umiejętności. Takie założenia nie mają jednak nic wspólnego z indywidualnymi możliwościami konkretnej osoby.
– Nie możemy przedwcześnie wykluczać ludzi z rynku pracy tylko dlatego, iż przekroczyli pięćdziesiąty czy sześćdziesiąty rok życia. Czasem robią to pracodawcy, ale czasem również sami seniorzy zaczynają wierzyć, iż nie ma już dla nich miejsca – mówił prezes Stowarzyszenia MANKO Łukasz Salwarowski.
Szczególnie trudna jest sytuacja pracowników po 50. roku życia, którzy nie osiągnęli jeszcze wieku emerytalnego, ale już słyszą, iż firma chce postawić na młodszy zespół. Utrata pracy w tym okresie może oznaczać wielomiesięczne, a choćby wieloletnie poszukiwanie nowego zatrudnienia.
„Pracodawca Przyjazny Seniorom” – liczą się kompetencje, nie metryka
Kampania „Pracodawca Przyjazny Seniorom” powstała po to, aby zmieniać sposób myślenia o osobach 50+ i 60+ na rynku pracy. Jej celem jest wspieranie aktywności zawodowej dojrzałych osób, przeciwdziałanie ageizmowi oraz promowanie firm, które świadomie budują zespoły złożone z przedstawicieli różnych pokoleń.
– Dobry pracodawca nie powinien pytać wyłącznie o wiek. Powinien pytać o doświadczenie, kompetencje, odpowiedzialność, motywację i gotowość do pracy – podkreślił Łukasz Salwarowski.
Pracodawca Przyjazny Seniorom daje dojrzałym osobom realną szansę na zatrudnienie, rozwój i awans. Nie pomija ich podczas szkoleń, zapewnia odpowiednie warunki pracy i potrafi wykorzystać ich doświadczenie dla dobra całego zespołu.
Nie chodzi przy tym o przywileje wynikające z wieku. Chodzi o równe traktowanie i ocenianie każdego pracownika na podstawie jego rzeczywistych możliwości.
Kampania zachęca pracodawców do zatrudniania osób 60+, wdrażania elastycznych form pracy, zapewniania dostępu do szkoleń oraz tworzenia programów mentoringowych. Ważnym elementem jest również zarządzanie wiekiem, czyli takie organizowanie pracy, aby wykorzystywać mocne strony osób na różnych etapach życia zawodowego.
Dojrzały pracownik może być mocnym punktem zespołu
Osoby po 50. i 60. roku życia często wnoszą do firmy coś, czego nie można zdobyć podczas krótkiego kursu ani przeczytać w podręczniku. To wiedza wynikająca z wieloletniej praktyki, umiejętność przewidywania problemów oraz spokój w trudnych sytuacjach.
Dojrzali pracownicy są często lojalni, odpowiedzialni i przywiązani do miejsca pracy. Dzięki swojemu doświadczeniu mogą również wspierać młodszych członków zespołu i pomagać im unikać błędów.
Łukasz Salwarowski zwrócił uwagę, iż w przedsiębiorstwie społecznym zatrudniającym 25 osób aż 40 proc. zespołu stanowią pracownicy po 50. roku życia.
– Z naszego doświadczenia wynika, iż dojrzali pracownicy są lojalni, sumienni, punktualni i odpowiedzialni. Rzadziej zmieniają miejsce zatrudnienia, a swoją wiedzą i doświadczeniem wspierają cały zespół – powiedział prezes Stowarzyszenia MANKO.
– Doceńcie pracownika 60+. Nie pożałujecie. To na pewno jest dobra inwestycja – zaapelował do pracodawców.
Kampania „Pracodawca Przyjazny Seniorom” pokazuje, iż nie należy przeciwstawiać sobie pokoleń. Młodsi pracownicy mogą wnosić świeże spojrzenie, znajomość nowych technologii i energię, a starsi – doświadczenie, stabilność i wiedzę branżową.
– Nie chodzi o wybieranie pomiędzy młodszymi i starszymi pracownikami. Największą wartość mają zespoły międzypokoleniowe, w których jedni mogą uczyć się od drugich – zaznaczył Łukasz Salwarowski.
Praca to nie tylko wynagrodzenie
Aktywność zawodowa ma znaczenie nie tylko dla domowego budżetu. Dla wielu osób praca oznacza codzienny kontakt z ludźmi, poczucie bycia potrzebnym, regularny rytm dnia i motywację do działania.
O zdrowotnym oraz społecznym znaczeniu pracy mówił w programie dr Tomasz Majszyk, ekspert zdrowia publicznego.
– Aktywność zawodowa może pomagać w utrzymywaniu dobrych relacji, motywować do dbania o zdrowie i ograniczać izolację społeczną – podkreślił dr Tomasz Majszyk.
Odejście z pracy bywa dla niektórych osób początkiem samotności i stopniowego wycofywania się z życia społecznego. Nie oznacza to oczywiście, iż każdy powinien pracować jak najdłużej. Ważne jest jednak, aby osoby, które chcą i mogą pozostać aktywne, nie były wypychane z rynku pracy wyłącznie z powodu wieku.
– Praca daje nie tylko dochód. Daje również poczucie sensu, kontakt z drugim człowiekiem i motywację do codziennej aktywności. Wszystkie te elementy mają znaczenie dla zdrowia psychicznego i społecznego – mówił dr Tomasz Majszyk.
Ekspert zwrócił także uwagę na potrzebę prowadzenia profilaktyki zdrowotnej odpowiednio wcześnie. Dzięki temu osoby chcące pozostać dłużej aktywne zawodowo mogą robić to w dobrej kondycji psychofizycznej.
– O możliwości dłuższej pracy trzeba myśleć wcześniej. Profilaktyka zdrowotna nie powinna zaczynać się dopiero w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego – zaznaczył dr Majszyk.
Firma może zatrzymać doświadczonych pracowników
Dojrzali pracownicy nie potrzebują specjalnego traktowania, ale warunków dopasowanych do ich możliwości. Elastyczne godziny, ergonomiczne stanowiska, możliwość pracy w niepełnym wymiarze czy stopniowe ograniczanie części obowiązków mogą pomóc zatrzymać cennych specjalistów w firmie.
Ważny jest również dostęp do szkoleń. Pracownik nie powinien być pomijany w planach rozwojowych tylko dlatego, iż zbliża się do wieku emerytalnego.
– o ile pracownik chce się rozwijać i przez cały czas dobrze wykonuje swoje obowiązki, nie wolno odcinać go od szkoleń czy możliwości awansu wyłącznie z powodu metryki – powiedział Łukasz Salwarowski.
Jednym z najważniejszych obszarów kampanii jest więc edukowanie pracodawców, działów HR i kadry zarządzającej w zakresie zarządzania wiekiem. Chodzi o takie organizowanie pracy, aby potencjał osób w różnym wieku był odpowiednio wykorzystywany.
Konkretne działania w ramach kampanii
Kampania „Pracodawca Przyjazny Seniorom” zachęca firmy do wdrażania praktycznych rozwiązań.
Jednym z nich może być Dzień Seniora u Pracodawcy – wydarzenie skierowane do pracowników 60+, emerytowanych pracowników oraz rodziców członków zespołu. W programie mogą znaleźć się badania profilaktyczne, konsultacje, warsztaty zdrowotne, spotkania dotyczące cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwa konsumenckiego oraz nowych technologii.
Innym rozwiązaniem jest Klub Emerytowanego Pracownika. Pozwala on utrzymywać kontakt z osobami, które zakończyły już aktywność zawodową, ale przez cały czas mogą dzielić się wiedzą, uczestniczyć w wydarzeniach firmy i wspierać młodszych pracowników.
– Emerytowany pracownik przez cały czas może być ekspertem, mentorem i ambasadorem organizacji. Warto utrzymywać relacje z osobami, które przez wiele lat współtworzyły firmę – podkreślił Salwarowski.
Certyfikat dla odpowiedzialnych pracodawców
Firmy i instytucje, które podejmują rzeczywiste działania na rzecz osób 60+, mogą otrzymać Certyfikat Partnera kampanii „Pracodawca Przyjazny Seniorom”.
Certyfikat potwierdza, iż organizacja przeciwdziała dyskryminacji, wspiera aktywność zawodową osób dojrzałych, wdraża rozwiązania z zakresu zarządzania wiekiem i buduje środowisko oparte na współpracy międzypokoleniowej.
Nie chodzi jednak wyłącznie o posiadanie znaku czy dyplomu. Najważniejsze są konkretne działania widoczne w rekrutacji, codziennej organizacji pracy, dostępie do szkoleń i sposobie traktowania dojrzałych pracowników.
– Pracodawca Przyjazny Seniorom nie tylko mówi o różnorodności. Pokazuje ją w swoich decyzjach rekrutacyjnych, szkoleniowych i organizacyjnych – zaznaczył prezes Stowarzyszenia MANKO.
Biura karier dla seniorów to dobry początek
W Krakowie uruchomiono biuro karier skierowane do seniorek i seniorów. Podobne inicjatywy działają również w Warszawie i Gdańsku.
Takie miejsca mogą pomóc osobom dojrzałym znaleźć oferty odpowiadające ich doświadczeniu, przygotować się do rekrutacji, zmienić branżę lub odzyskać pewność siebie po dłuższej przerwie zawodowej.
– Biura karier dla seniorów są potrzebne i mogą realnie pomagać. Same jednak nie rozwiążą problemu. Potrzebujemy także zachęt dla pracodawców, edukacji oraz zmiany sposobu myślenia o osobach po pięćdziesiątce i sześćdziesiątce – powiedział.
Doświadczenie nie ma wieku
Polskie społeczeństwo się starzeje, a firmy coraz częściej zmagają się z niedoborem pracowników. W takiej sytuacji rezygnowanie z wiedzy i umiejętności osób 50+ i 60+ jest nie tylko niesprawiedliwe, ale również niekorzystne dla gospodarki.
Data urodzenia nie może być zawodowym wyrokiem. O zatrudnieniu, awansie i dalszym rozwoju powinny decydować wiedza, umiejętności, odpowiedzialność i chęć do pracy.
– Seniorzy nie są wyłącznie przyszłością rynku pracy. Są jego teraźniejszością – podkreślił.
Stowarzyszenie MANKO – Głos Seniora oraz Międzynarodowy Instytut Rozwoju Społecznego zapraszają firmy, instytucje i organizacje do udziału w kampanii „Pracodawca Przyjazny Seniorom”.
Dołącz do kampanii i pokaż, iż w Twojej organizacji liczą się kompetencje, doświadczenie i potencjał – niezależnie od wieku.
Wysłuchaj rozmowy: https://youtu.be/pjkQiuc8Sjg
