Zacząłem ten dzień od krawata. Nie, nie tak — zacząłem od tego, iż o szóstej rano stałem w łazience i trzeci raz poprawiałem węzeł, a ręce mi się trzęsły jak po kacu. Choć nie piłem. Po prostu pierwszy września. Pierwszy raz Yvonne szła do szkoły. I to nie byle jakiej — tej samej, do której chodziłem ja, mój ojciec i, o ile dobrze pamiętam rodzinne opowieści, połowa naszej kamienicy przy Starowiślnej w Krakowie. Więc garnitur w paski, chociaż na dworze dwadzieścia siedem stopni. Białe podkolanówki Yvonne. Żółty tornister z kaczuszkami, który sama wybrała w sklepie na Długiej, bo „tato, przecież one są takie śmieszne”. No to kupiliśmy. Stary by powiedział, iż szkoła to nie zoo, ale akurat w tej kwestii miałem wywalone.
Żona od rana była w pracy — dyżur na SOR w szpitalu imienia Żeromskiego zaczynał się o siódmej, a nie ma czegoś takiego jak „spóźnię się, bo dziecko ma apel”. Niech ją Bóg kocha, Malwina to najporządniejszy człowiek, jakiego znam, ale tego dnia chciałem, żeby była z nami. Stała przy drzwiach w swoim białym fartuchu, już spóźniona, i zawiązywała Yvonne wstążki. Białe. Wielkie. Takie, iż jak córka biegła, to wyglądało, jakby jej nad głową trzepotały dwa gołębie.
– Tylko jej nie zgub, Paweł – powiedziała, całując mnie w policzek. – To dziecko, nie kluczyki.
– To ja wychodzę z nią do szkoły, nie na plac targowy.
– No właśnie. Pilnuj.
Wtedy wydawało mi się to śmieszne.
Pod szkołą tłum jak w niedzielę w Sukiennicach. Dzieciaki odświętne, chłopcy w białych koszulach, które po godzinie miały już ślady po palcach umoczonych w trawie, dziewczynki w spódniczkach, z któregoś balkonu naprzeciwko sąsiadka sypała kwiaty na uczniów. Pachniało świeżo skoszonym trawnikiem i starym murem nagrzanym słońcem. Yvonne trzymała mnie za dwa palce — bo inaczej nie umiała złapać całą dłonią — i patrzyła na wszystko tymi swoimi ciemnymi oczami, szeroko otwartymi, jakby chciała zapamiętać każdą sekundę. Ja chyba też.
– Tato, pić mi się chce – powiedziała, kiedy ustawiali nas w rzędy.
– Wytrzymasz pół godziny?
– Nie. Naprawdę mi się chce.
Spojrzałem na zegarek. Ósma czterdzieści. Do apelu dziesięć minut. Naprzeciwko, po drugiej stronie ulicy, Żabka. Dwie minuty tam, minuta w środku, dwie z powrotem. Nikt choćby nie zauważy.
– Stój tu i nie ruszaj się – powiedziałem. – Zaraz przyniosę.
– Dobrze.
Pobiegłem.
W Żabce kolejka, bo to pierwszy września, każdy kupuje wodę, chipsy, chusteczki. Za mną jakaś kobieta odliczała drobne, a ja patrzyłem przez szybę na szkołę i liczyłem sekundy. Pięć, sześć, siedem minut. Głupia kolejka.
Kiedy wróciłem, rzędy dzieciaków się poprzestawiały. Nie było jej tam, gdzie ją zostawiłem. I nigdzie obok. Rozejrzałem się — same obce twarze, białe bluzki, wstążki we włosach. Każda dziewczynka z daleka wyglądała jak Yvonne.
– Przepraszam, nie widziała pani takiej małej? – zaczepiłem jakąś matkę.
– Wszystkie tu są małe – burknęła, nie odwracając głowy.
I tu mnie trzasnęło. W skroniach, w mostku, w żołądku — jakby ktoś wlał mi pod skórę litr zimnej wody. Zacząłem iść między ludźmi, coraz szybciej, potykałem się o torby, o nogi, ktoś na mnie warknął, a ja nie mogłem złapać oddechu. Wyobraźnia podsuwała mi obrazy, jeden gorszy od drugiego: ruchliwa ulica, ktoś obcy, van, pisk opon, banknot w czyjejś kieszeni. Za siedem lat ojcostwa nigdy nie poczułem takiego strachu. To nie był strach, iż coś się stało. To była pewność, iż stało się przeze mnie.
Przypomniało mi się, co powiedziała Malwina. „Tylko jej nie zgub.” A ja, idiota, zostawiłem dziecko samo w tłumie, bo chciała pić.
– Gdzie twoja córka? – usłyszałem nagle.
Odwróciłem się. Koło mnie stała kobieta w okularach, z plakietką na szyi. Pani Sawicka, wychowawczyni pierwszej C. Widzieliśmy się może dwa razy, ale jej twarz akurat zapamiętałem — sprawiała wrażenie, jakby sama bała się pierwszaków.
– Nie wiem – powiedziałem. – Zostawiłem ją na chwilę. Poszła… nie wiem, gdzie poszła.
– Jak to ją pan zostawił?
– Kurwa, no, normalnie! Wody jej przynieść! – Głos mi się załamał. Nie chciałem krzyczeć. To wyszło samo. – Niech mi pani pomoże zamiast pytać, jak mogłem.
Pani Sawicka zbladła, ale nie odeszła. Złapała mnie za rękaw i pociągnęła w stronę wejścia.
– Niech pan spróbuje sobie przypomnieć, w co była ubrana. Wszystkie dziewczynki wyglądają dziś tak samo, potrzebuję czegoś konkretnego.
– Białe podkolanówki. Kucyki. Żółty tornister…
– Co na tornistrze?
– Kaczuszki. Żółty, w kaczuszki. Tylko ona taki ma.
– Dobrze. Już coś.
Ruszyła wzdłuż szeregu, a ja stałem jak kołek. adekwatnie to nie wiedziałem, co ze sobą zrobić. Patrzyłem na główne drzwi szkoły i myślałem, iż gdyby weszła do środka, to budynek ma dwa piętra, szesnaście sal, korytarze, szatnie, klatki schodowe, piwnicę. Może siedzi teraz w bibliotece i ogląda książki z obrazkami. Może poszła do toalety i boi się wrócić, bo drzwi za ciężkie. Może jakiś starszy uczeń ją zaczepił. Może.
– Nie ma jej wśród moich klas – wróciła pani Sawicka. – Pytałam dzieci. Nikt nie widział dziewczynki z takim tornistrem. Był pan w środku?
– Nie.
– To chodźmy.
Obeszliśmy dziedziniec, potem boisko, za huśtawkami stał ochroniarz, który oglądał coś w telefonie. Zapytała go, a on z miną, jakbyśmy przerwali mu serial, powiedział, iż przez branę żadne dziecko w tornistrze w kaczuszki nie wychodziło. Nie patrzył jednak zbyt uważnie. Chciałem go uderzyć. Nie dlatego, iż był winny. Dlatego, iż taką samą minę miałem ja, kiedy wychodziłem do sklepu.
– A telefon? – spytała, kiedy skręciliśmy na zaplecze szkoły, tam, gdzie kończyło się podwórko i zaczynał wąski pas trawy pod starym kasztanem.
– Telefon ma… to znaczy, nie ma. Został u mnie w kieszeni. Nie zdążyłem jej oddać.
Pani Sawicka zacisnęła usta, ale nic nie powiedziała. I to było gorsze od awantury, bo widziałem, iż ona też myśli: gdyby zostawił ją dziś na noc, też powiedziałby „nie zdążyłem”.
Za rogiem szkoły, pod tym kasztanem, stała moja córka. Z zadartą głową. Rękawy białej bluzki miała podwinięte, na łokciach ślady po gałęziach, a na twarzy totalną powagę. Nad nią, na wysokości trzech metrów, siedział mały bury kociak i miauczał jak wariat.
– Yvonne! – ryknąłem.
Odwr óciła się i uśmiechnęła, jakbyśmy wpadli na siebie w drodze po bułki.
– Tato, chodź! On nie umie zejść.
Byłem tak wściekły, iż przez moment chciałem ją złapać za rękę i zaciągnąć z powrotem do rzędu. Ale potem zobaczyłem tego kota. Siedział na gałęzi, z pazurami wbitymi w korę, z uszami poło żonymi po sobie, i drżał tak, iż liść nad nim też się trząsł.
– Wlazłeś i nie zlazłeś, bidoku – powiedziałem, podchodząc.
– Próbowałam go zwabić – oznajmiła Yvonne. – Ale on się boi. Wytłumaczyłam mu, iż go złapię, a on dalej siedzi. Może nie rozumie po polsku.
Pani Sawicka parsknęła śmiechem. Ja wdrapałem się na pierwszą gałąź, chociaż garnitur w paski nie był do tego stworzony. Kociak na mój widok wcisnął się jeszcze głębiej.
– Tato, zdejmij go. Tylko wolno.
Zdjąłem. Trzymał się mnie pazurami, zostawił ślady na rękawie i jedno zadrapanie na nadgarstku. Zesko czyłem do nich na ziemię. Yvonne wzięła kota na ręce, a on natychmiast przestał miauczeć i ułożył jej się na wgięciu łokcia, jakby tam był od zawsze.
– Widzisz? – powiedziała. – Mówiłam ci, iż cię złapię.
Wtedy klęknąłem przy niej. Nie z powodu kot. Z powodu tego, co we mnie pękło wcześniej, na dziedzińcu, gdy między obcymi dziećmi nie mogłem znaleźć jej twarzy.
– Nigdy więcej – powiedziałem. – Słyszysz? Nigdy więcej cię samej nie zostawię. choćby na minutę.
Yvonne podniosła na mnie te swoje brązowe oczy, spokojne jak mgliste morze, i odpowiedziała coś, co do dziś noszę w sobie jak kamyk w but.
– Ale tato, ja nie byłam sama. Ja byłam z nim.
I podniosła kota wyżej, żebym go dobrze zobaczył.
Apel zaczęliśmy w połowie. Pani Sawicka podprowadziła Yvonne do jej miejsca w rzędzie, a ja zostałem z tyłu, między rodzicami. Ktoś kręcił film telefonem. Ktoś puszczał bańki. Dyrektorka przemawiała, a ja patrzyłem na swoją córkę i trzymałem w kieszeni jej telefon. Mały, tani, z pękniętą na rogu szybką — przygniotłem go przypadkiem miesiąc temu, schodząc z roweru. Malwina mówiła, żeby wymienić. Teraz pomyślałem, iż nie wymienię. Że będę go nosił przy sobie choćby wtedy, gdy ona pójdzie na studia.
Kota oddała do tego domu naprzeciwko, gdzie mieszka staruszka z balkonem pełnym pelargonii. Poszła tam po naszym powrocie ze szkoły, z kotem w ramionach i swoim żółtym workiem na obuwie. Kobieta otworzyła drzwi, spojrzała na nas, potem na kota, potem znowu na nas, i powiedziała, iż właśnie popija herbatę z mlekiem i od trzech dni nie ma z kim porozmawiać. Yvonne weszła do środka boso, bo tak jej się podobało. Wracałem z nią do domu, a kot został na parapecie po drugiej stronie ulicy.
Wieczorem, kiedy kładliśmy ją spać, Malwina zobaczyła zdartą skórę na moich palcach — po korze.
– Coś ty robił? – spytała, ściągając mi marynarkę.
– Trochę wchodziłem na drzewo.
– W garniturze? Po co?
Chciałem jej opowiedzieć. O Żabce, o tym, iż szukałem córki i nie mogłem jej znaleźć, o tym, jak pani Sawicka trzymała mnie za rękaw, żebym nie zwariował. Ale zamiast tego powiedziałem:
– Kot nie chciał zejść. Yvonne poprosiła.
Malwina przez chwilę patrzyła na mnie jak na człowieka, który wrócił do domu z inną twarzą. Potem rzuciła mi bawełniany t-shirt.
– Pamiętaj, iż jutro druga zmiana. Ty ja zawieziesz.
I wyszła z sypialni. A ja zostałem sam, w rozciągniętym gorsecie, z pękniętym telefonem córki w dłoni i drobnym odpryskiem kory pod paznokciem. Wyciągnąłem telefon, włączyłem. Na ekranie — tapeta ze zdjęciem: Yvonne i ten kociak, zrobione tego samego dnia, gdy wróciliśmy ze szkoły. Zanim zasnąłem, dodałem do kontaktów numer do pani Sawickiej. Po prostu. Na wszelki wypadek.
A rano, przed wyjściem, włożyłem do plecaka córki kartkę z moim numerem i napisem: „gdyby tata znowu poszedł po wodę, dzwoń”. Chociaż wiedziałem, iż od dzisiaj woda będzie nama zawsze w moim plecaku. Kupiłem ją jeszcze tego samego wieczoru. Dwa litry, niegazowana, za cztery złote z groszami.
Na wszelki wypadek.
