Emocje są wprost związane z naszym instynktowym odruchem, są naszą energią życiową, naszym kompasem i niejako paliwem stwarzającym możliwość życia. Jest w nich duża życiodajna dawka energii.
Przyjmując podział zaproponowany przez Jolantę Toporowicz, wśród emocji mamy agresję biologiczną, libido oraz instynkt samozachowawczy (strach).
O emocjach i uczuciach będą oddzielne artykuły, zatem w tym miejscu pragniemy tylko zarysować proponowane podejście, które jest nam bliskie nie tylko w teorii, ale przede wszystkim w doświadczaniu prostej codzienności. Co ważne, Autorka rozdziela emocje i uczucia, co stwarza więcej klarowności w tym obszarze.
Biologiczna agresja – energia do życia i
aktywności w świecie
Z emocjami jako instynktownie odczuwanymi energiami ma kontakt każdy z nas. W dużym uproszczeniu agresję biologiczną odczuwamy jako silny sprzeciw, niezgodę na to czego doświadczamy. Na poziomie ciała odczujemy to jako ucisk, zacisk w obszarze splotu słonecznego. Kiedy nie możemy zareagować w zgodzie z własnym odruchem lub mamy taki pomysł, iż nie możemy, ciało zaczyna zatrzymywać tę energię. Na poziomie ciała z czasem energia zaczyna utykać, a życie w nas powoli zamiera … oczywiście i na całe szczęście nie dzieje się to z dnia na dzień i wciąż mamy szansę na uszanowanie w sobie tej głównej życiodajnej jakości życia. Bowiem w sferze emocji to właśnie agresja biologiczna jest główną siłą napędzającą przepływ życia w nas.
Przemoc – skutek tłumionej lub rozhamowanej
biologicznej agresji
Nie masz uprawomocnionej tej energii życiowej? To tak jakbyś podjął/ -ęła decyzję, iż nie masz prawa żyć. Mocne, ale prawdziwe … W tym miejscu warto podkreślić, iż emocje są naszą własnością, a co za ty idzie to my jesteśmy odpowiedzialni za ich wyrażenie w bezpieczny sposób dla siebie i dla otoczenia. Tłumiona agresja biologiczna zawsze przemieni się w działania przemocowe, aktywne lub bierne. Dzieje się tak dlatego, iż emocje są energią, której immanentną cechą jest potrzeba poruszenia, zatem zawsze dąży do przejawienia się, innymi słowy wyrażenia, choćby jeżeli to nie będzie służyło życiu.
Biologiczne emocje: agresja, libido, strach i ich porządek: „wszystko albo nic”
Uprawomocniona agresja biologiczna niemalże natychmiast odblokowuje pozostałe dwie emocje, bowiem emocje maja swój prządek: „albo wszystko, albo nic”.
Libido jako kolejna energia biologiczna służy przetrwaniu gatunku jest wprost związana z aktywnością seksualną, ale też z kreacją i przyjemnością. Odczuwamy ją w dolnej część brzucha. Jako instynkt również wymaga uprawomocnienia i brania za nią odpowiedzialności, inaczej zamiast przedłużać życie może wręcz prowadzić do jego destrukcji.
Strach na poziomie ciała mieszka w klatce piersiowej, może to być odczucie ucisku, zatykania, czy choćby bólu. Informuje nas o utracie poczucia bezpieczeństwa, przynależności, kogoś lub czegoś co dla nas ważne z poziomu naszej biologicznej natury.
Uczucia jako jakość dedykowana człowiekowi
Dawanie sobie prawa na odczuwanie wszystkich trzech jakości naszych instynktów jest niezbędne do budowania poczucia własnej wartości i otwierania się na poszerzanie współodczuwania z innymi ludźmi. Trzymając się zaproponowanego przez Jolantę Toporowicz podejścia „uczucia wyższe pojawiają się tylko u ludzi i są związane ze świadomością samych siebie oraz zdolnością do abstrakcyjnego myślenia, stawiamy tezę, iż człowiek, który potrafi pochylić się nad sprawami innych ludzi w taki sam sposób, co nad własnymi korzyściami nie oczekując zysków dla siebie jest tym, który do uczuć wyższych ma dostęp. Charakterystyczną cechą różniącą doświadczenie emocji od uczuć będzie to, w jaki sposób będzie się on odnosił do innych, niezależnie od ich statusu, pozycji, czy tez potencjalnych korzyści, które widzi w potencjale ludzi, z którymi wchodzi w interakcję. Cztery grupy uczuć wyższych, to Miłość, Złość, Lęk i Smutek oraz ich liczne pochodne.
Wizerunek vs. autentyczność a dostęp do uczuć wyższych
Fakt, czy w doświadczaniu życia ma miejsce dostęp do doświadczania uczuć wyższych, czy też nie, związany jest z gotowością do autorefleksji, uznania równoważności z innymi i wartości bycia autentycznym. Świadomość, iż identyfikacja z własnym wizerunkiem jest tylko chcianą częścią zasobów i ograniczeń stanowi w tym przypadku otwarcie się na odważne spotkanie, również ze swoją i każdego człowieka ciemną, niechcianą stroną. Konsekwencją tej świadomości jest zarejestrowanie realiów, w których widać, iż każdy, bez wyjątku współtworzy jakość życia dla siebie i otoczenia, w którym żyje. Również i tę krytykowaną i ocenianą jako „zła”.
Uczucia wyższe kluczem do poziomu poza egocentryzmu
Dostęp do doświadczania uczuć wyższych jest z jednej strony wzbogacającym jakość życia zasobem, z drugiej zaś implikuje poczucie odpowiedzialności za wszystkie własne wybory i ich konsekwencje. Uczucia wyższe oraz konsekwencje ich doświadczania wynikają bezpośrednio z zakresu doświadczania Bezwarunkowej Miłości- umiejętności wejścia w przestrzeń poza egocentryczną. Idąc dalej w takim ich postrzeganiu „im jest szersza przestrzeń świadomości, tym jakość życia staje się bogatsza w wewnętrzną harmonię, poczucie wartości i świadomość wagi codziennych wyborów budujących jakość życia niezależną od zewnętrznych wpływów.
Odwaga bycia autentycznym bramą do szerszej przestrzeni świadomości
Wymaga to odwagi w każdej decyzji będącej konsekwencją tego, co naprawdę w danym momencie czujemy i branie za to odpowiedzialności. Kiedy nie mamy dostępu do uczuć wyższych i w związku z tym do myślenia szerzej niż tylko o własnych korzyściach, przyczynę niechcianych zjawisk, których doświadczamy ulokujemy zawsze poza własnymi wyborami.
Jola Toporowicz i Mariola Malińska
Jeśli jesteście zainteresowani pogłębianiem tematu emocji i uczuć serdecznie zapraszamy do zapoznania się z ofertą Instytutu: www.euphonia.pl
Temat emocji i uczuć w kontekście poziomów świadomości ego możecie zgłębić również w publikacjach Jolanty Toporowicz: Publikacje – Psychoterapia Medytacja Świadomość – Instytut rozwoju osobistego Euphonia
