Eksperci alarmują: manosfera żeruje na samotności młodych mężczyzn

sexed.pl 5 dni temu

Samotność, poczucie odrzucenia, niepewność dotycząca przyszłości. Coraz więcej młodych mężczyzn szuka odpowiedzi na swoje problemy w internecie, gdzie trafia na społeczności przekonujące ich, iż za ich trudności odpowiadają kobiety i feminizm. Eksperci na łamach prestiżowego czasopisma medycznego „The Lancet” ostrzegają, iż manosfera może szkodzić zdrowiu psychicznemu i przyczyniać się do przemocy. Apelują, by traktować ją jako problem zdrowia publicznego, podobnie jak palenie papierosów czy otyłość.

Czym jest manosfera i dlaczego przyciąga młodych mężczyzn?

Manosfera to zbiorcze określenie internetowych społeczności skupionych wokół tematów męskości, relacji damsko-męskich i pozycji mężczyzn we współczesnym społeczeństwie. Należą do niej m.in. środowiska inceli, zwolennicy ideologii red pill oraz influencerzy promujący określone wzorce męskości.

Nie wszystkie społeczności zajmujące się problemami mężczyzn propagują szkodliwe treści. Jednak znaczna część manosfery opiera swój przekaz na przekonaniu, iż mężczyźni są ofiarami przemian społecznych, a odpowiedzialność za ich trudności ponoszą kobiety i ruchy feministyczne.

W opublikowanym w październiku 2026 roku artykule naukowym „Reframing the manosphere: a public health response to a commercial ecosystem” profesorowie Sarah Hawkes i Kent Buse z Global 50/50 opisują manosferę jako rozproszony ekosystem komercyjny, w którym poczucie męskiej krzywdy, mizoginia i tradycyjne wyobrażenia o męskości stają się źródłem zysków.

Ich zdaniem zjawisko to może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia psychicznego, zwłaszcza młodych ludzi. Autorzy wskazują również na związek manosfery z przemocą wobec kobiet, dziewcząt i mniejszości płciowych oraz z przekazami, które zniechęcają chłopców i mężczyzn do szukania pomocy psychologicznej.

Na gniewie i niepewności można zarobić

Jednym z najważniejszych wniosków autorów publikacji jest zwrócenie uwagi na ekonomiczny wymiar manosfery. Internetowi twórcy zarabiają na wyświetleniach, subskrypcjach, płatnych kursach i produktach, które mają pomóc mężczyznom osiągnąć sukces, zdobyć atrakcyjność seksualną czy zyskać kontrolę nad własnym życiem.

Część z nich wykorzystuje frustrację odbiorców, przedstawiając świat jako miejsce nieustannej rywalizacji między kobietami a mężczyznami. Im bardziej kontrowersyjny przekaz, tym większa szansa na zainteresowanie i zaangażowanie użytkowników.

To model biznesowy, a nie marginalne zjawisko. Oburzenie i poczucie krzywdy dobrze się sprzedają, dlatego system nagradza najbardziej skrajne treści – podkreśla profesor Kent Buse, współautor publikacji.

Ekspert porównuje mechanizmy działania manosfery do strategii stosowanych przez przemysł tytoniowy. Zwraca uwagę, iż firmy zarabiające na szkodliwych treściach mogą przerzucać odpowiedzialność na pojedynczych użytkowników, a próby regulacji przedstawiać jako zamach na wolność słowa.

Takie podejście utrudnia dostrzeżenie szerszego problemu: internetowe platformy i twórcy mogą czerpać korzyści z rozpowszechniania treści wzmacniających gniew, lęk i niechęć wobec innych.

Dlaczego chłopcy szukają odpowiedzi w manosferze?

Autorzy zwracają uwagę na problemy, z którymi mierzą się współcześni chłopcy i młodzi mężczyźni. Samotność, trudności w nawiązywaniu relacji, niepewność finansowa czy poczucie braku perspektyw mogą sprawiać, iż zaczynają szukać wsparcia w społecznościach internetowych.

Manosfera często oferuje im proste odpowiedzi na skomplikowane pytania. Dlaczego nie mogę znaleźć partnerki? Dlaczego czuję się gorszy od innych? Dlaczego nie odnoszę sukcesów? Zamiast pomagać zrozumieć źródła tych trudności, część internetowych twórców wskazuje jednego winnego: kobiety i feminizm.

Tego rodzaju przekaz może być szczególnie atrakcyjny dla osób, które czują się niezrozumiane lub odrzucone. Daje im poczucie przynależności do grupy i pozornie spójne wyjaśnienie własnych niepowodzeń.

Manosfera daje chłopcom i młodym mężczyznom poczucie przynależności, tożsamość oraz wyjaśnienie, dlaczego życie wydaje się takie trudne – mówi profesor Sarah Hawkes.

Zdaniem badaczki potrzeby, na które odpowiadają te społeczności, są rzeczywiste i nie można ich lekceważyć.

Te potrzeby są rzeczywiste. Działania polegające wyłącznie na eliminowaniu manosfery, bez zaoferowania w zamian czegoś wiarygodnego, zakończą się niepowodzeniem. Musimy zaoferować chłopcom coś lepszego, zamiast jedynie mówić im, czego powinni unikać.

Dlatego, jak podkreślają eksperci, przeciwdziałanie mizoginii w internecie powinno obejmować również wsparcie psychologiczne, edukację i tworzenie przestrzeni, w których młodzi mężczyźni mogą rozmawiać o swoich trudnościach bez obawy przed oceną.

Kiedy wzorce męskości zaczynają szkodzić zdrowiu?

Manosfera często promuje wizję mężczyzny, który musi być silny, dominujący, niezależny finansowo i atrakcyjny seksualnie. Okazywanie słabości, mówienie o emocjach czy proszenie o pomoc bywają w takich społecznościach przedstawiane jako oznaki porażki.

Tego rodzaju oczekiwania mogą zwiększać presję odczuwaną przez młodych mężczyzn. Osoby, które nie spełniają narzucanych im standardów, mogą doświadczać wstydu, obniżonej samooceny lub poczucia niedopasowania.

Szczególnie szkodliwe jest przekonanie, iż mężczyzna powinien zawsze radzić sobie sam. Może ono utrudniać rozmowę o kryzysie psychicznym i opóźniać szukanie profesjonalnej pomocy.

Autorzy publikacji w „The Lancet” podkreślają, iż konsekwencje funkcjonowania manosfery wykraczają poza internet. Jej przekazy mogą wpływać na stosunek do kobiet, sposób budowania relacji oraz postrzeganie własnych emocji.

Chłopcy i mężczyźni nie są problemem. Problemem są warunki, które sprawiają, iż czują się odizolowani i pozbawieni perspektyw na stabilną przyszłość, oraz firmy, które zarabiają na ich gniewie i niepewności – podkreśla profesor Kent Buse.

Co wiemy o polskiej manosferze?

Zjawisko manosfery jest obecne również w Polsce. W 2025 roku Agnieszka Włodarska z Uniwersytetu Warszawskiego opublikowała w „Biuletynie Kryminologicznym” badanie zatytułowane „Polska manosfera na Facebooku. Analiza mowy nienawiści w społecznościach internetowych”.

Badaczka przeanalizowała posty i komentarze publikowane w polskich grupach związanych z manosferą. Zidentyfikowała w nich przejawy mizoginii, dyskryminacji oraz obwiniania ofiar przemocy. Analiza pokazała, jak w takich społecznościach utrwalane są negatywne przekonania dotyczące kobiet i relacji między płciami. Badanie dotyczyło wybranych grup na Facebooku, dlatego jego wyników nie można odnosić do wszystkich polskich mężczyzn.

O tym, jak współcześni Polacy postrzegają męskość, mówią również badania CBOS z 2025 roku. Wśród osób w wieku 18–44 lata aż 69% sprzeciwiało się przekonaniu, iż mężczyzna nie powinien płakać ani okazywać słabości. Jednocześnie 61% badanych zgadzało się, iż to mężczyzna powinien płacić za kobietę na randce. Wyniki pokazują, iż tradycyjne oczekiwania wobec mężczyzn przez cały czas są obecne, choć nie wszystkie spotykają się z akceptacją.

Z naszego raportu dotyczącego przemocy wobec mężczyzn wynika, iż ponad 63% mężczyzn w Polsce doświadczyło jakiejś formy przemocy, najczęściej emocjonalnej. Dwie trzecie mężczyzn, którzy jej doświadczyli, nigdy nie szukało pomocy. Jedną z najważniejszych barier pozostaje przekonanie, iż mężczyzna powinien sam radzić sobie ze swoimi problemami, a przyznanie się do krzywdy jest oznaką słabości.

Presja związana z tradycyjnymi wzorcami męskości może utrudniać mówienie o własnych problemach. Właśnie na takie trudności próbują odpowiadać internetowe społeczności oferujące młodym mężczyznom proste wyjaśnienia ich doświadczeń.

Jak rozmawiać z chłopcami o manosferze i szkodliwych treściach?

Autorzy publikacji w „The Lancet” podkreślają, iż samo usuwanie mizoginicznych treści nie rozwiąże problemu. Potrzebne są działania, które pozwolą młodym mężczyznom budować relacje, rozumieć własne emocje i szukać wsparcia w trudnych sytuacjach.

Co mogą zrobić rodzice, nauczyciele i inne bliskie osoby?

  • Rozmawiaj bez oceniania. jeżeli nastolatek ogląda materiały influencerów związanych z manosferą, warto zapytać, co go w nich interesuje i z jakimi poglądami się utożsamia. Wyśmiewanie jego zainteresowań może utrudnić dalszą rozmowę.
  • Pomóż rozpoznawać manipulację. Warto wspólnie zastanawiać się, dlaczego niektórzy twórcy przedstawiają kobiety jako zagrożenie, obiecują szybki sukces lub przekonują, iż istnieje jeden adekwatny sposób bycia mężczyzną. Dobrym pytaniem jest również to, kto zarabia na takich przekazach.
  • Traktuj poważnie problemy chłopców. Samotność, odrzucenie czy trudności w relacjach nie powinny być bagatelizowane. Wysłuchanie młodej osoby i uznanie jej emocji nie oznacza zgody na krzywdzące przekonania.
  • Pokazuj różne wzorce męskości. Chłopcy potrzebują przykładów mężczyzn, którzy potrafią mówić o emocjach, szanują innych i nie traktują relacji jako rywalizacji o władzę.
  • Zachęcaj do budowania relacji poza internetem. Przyjaźnie, aktywności grupowe i możliwość uczestniczenia w życiu społeczności mogą pomóc zaspokajać potrzebę przynależności, której młodzi ludzie szukają również w manosferze.
  • Reaguj na przemoc i mowę nienawiści. Warto jasno wskazywać, iż upokarzanie kobiet, usprawiedliwianie przemocy czy odmawianie innym szacunku są niedopuszczalne. Jednocześnie należy unikać przedstawiania wszystkich chłopców jako potencjalnych sprawców przemocy.

Co zrobić, żeby manosfera przestała przyciągać młodych mężczyzn?

Badacze z „The Lancet” proponują potraktowanie manosfery jako problemu zdrowia publicznego, który wymaga współpracy wielu instytucji. Wśród rekomendowanych działań wymieniają poprawę dostępu do wsparcia psychologicznego, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu i edukacyjnemu oraz rozwijanie programów uczących budowania zdrowych relacji.

Zwracają również uwagę na odpowiedzialność platform internetowych. Ich zdaniem regulacje powinny uwzględniać mechanizmy biznesowe sprzyjające rozpowszechnianiu szkodliwych treści, a nie koncentrować się wyłącznie na zachowaniu pojedynczych użytkowników.

Istotną rolę może odegrać edukacja, która pozwala chłopcom rozmawiać o presji związanej z męskością, rozpoznawać manipulację i kwestionować stereotypy płciowe. Ważne jest również tworzenie przekazów pokazujących, iż troska o zdrowie psychiczne, proszenie o pomoc czy okazywanie emocji nie odbierają nikomu męskości.

Autorzy podkreślają, iż działania profilaktyczne powinny powstawać z udziałem samych chłopców i mężczyzn. Dzięki temu mogą lepiej odpowiadać na ich rzeczywiste potrzeby.

Najważniejszy wniosek płynący z publikacji jest prosty: jeżeli chcemy ograniczać wpływ manosfery, musimy zrozumieć, dlaczego młodzi mężczyźni w ogóle zaczynają szukać w niej wsparcia. Potrzebują przestrzeni, w której mogą rozmawiać o samotności, niepewności i trudnościach w relacjach, bez konieczności udowadniania swojej wartości poprzez dominację nad innymi.

Źródła

  1. Hawkes S. J., Buse K. (2026). Reframing the manosphere: a public health response to a commercial ecosystem. „The Lancet”, 408, 1912–1916.
  2. Thomas T. (2026). Manosphere and online misogyny should be treated as public health issues, say UK experts. „The Guardian”, 30 października.
  3. Włodarska A. (2025). Polska manosfera na Facebooku. Analiza mowy nienawiści w społecznościach internetowych. „Biuletyn Kryminologiczny”, 31, 189–212.
  4. CBOS (2025). Młodzi Polacy o męskości, kobiecości i różnicach między płciami. Komunikat z badań nr 52/2025.
  5. SEXEDPL (2025). Raport o przemocy wobec mężczyzn.
Idź do oryginalnego materiału