„Dziś są moje urodziny” Julii Szymczykowskiej w Galerii Nocny Art Patrol

magazynszum.pl 1 godzina temu

Dziś są moje urodziny to malarski cykl Julii Szymczykowskiej, poświęcony rytuałowi świętowania własnego dnia urodzin – momentu, który w dorosłym życiu niekoniecznie jest źródłem euforii i siły. Artystkę zajmuje szczególne napięcie między celebracją wyczekiwanego momentu a jego opresyjnością. Próba powrotu do beztroski dzieciństwa staje się tutaj pełnym kontroli i dążenia do ideału aktem poświęcenia się dla innych.

Cykl traktuje urodziny jako figurę dorosłości oraz próbę odtworzenia niewinności dzięki rytuałów, które z czasem stają się ciężarem. To opowieść o trosce kierowanej na zewnątrz i o niemożności skierowania jej ku sobie.

Julia Szymczykowska, „Dziś są moje urodziny”, widok wystawy, Galeria Nocny Art Patrol, Warszawa, fot. Rafał Korzeniowski
Julia Szymczykowska, „Dziś są moje urodziny”, widok wystawy, Galeria Nocny Art Patrol, Warszawa, fot. Rafał Korzeniowski
Julia Szymczykowska, „Dziś są moje urodziny”, widok wystawy, Galeria Nocny Art Patrol, Warszawa, fot. Rafał Korzeniowski
Julia Szymczykowska, „Dziś są moje urodziny”, widok wystawy, Galeria Nocny Art Patrol, Warszawa, fot. Rafał Korzeniowski
Julia Szymczykowska, „Dziś są moje urodziny”, widok wystawy, Galeria Nocny Art Patrol, Warszawa, fot. Rafał Korzeniowski

Obrazy nie przedstawiają samego momentu świętowania, ale przestrzeń pomiędzy – stan zawieszenia między wyobrażeniem a rzeczywistością. Przedstawione przestrzenie są przygotowane, ale nigdy nie gotowe. Perfekcja pozostaje obietnicą, która zawsze wymaga jeszcze jednej poprawki.

Tytuł wystawy nieuchronnie uruchamia dialog z legendarnym, pożegnalnym spektaklem-testamentem Tadeusza Kantora o tym samym tytule, który przeszedł do historii jako mroczny obrzęd wywoływania duchów przeszłości i ostateczne rozliczenie z Teatrem Śmierci. O ile jednak u mistrza awangardy urodziny były powrotem zmarłych i próbą zatrzymania czasu, o tyle w kontekście wystawy Szymczykowskiej zyskują one zupełnie nowe, na wskroś współczesne odczytanie. Autorka dokonuje pokoleniowego zwrotu – jej uniwersum to duszna od nadmiaru bodźców, jaskrawa teraźniejszość. Zamiast zjaw z zaświatów, na jej płótnach materializuje się codzienna presja, oczekiwania i emocjonalne znużenie.

Julia Szymczykowska, „Dziś są moje urodziny”, gwasz i kredki na papierze, 24,5×30 cm, 2026, fot. Rafał Korzeniowski
Julia Szymczykowska, „Ciasteczka”, olej na płótnie, 130×150 cm, 2026, fot. Rafał Korzeniowski
Julia Szymczykowska, „Gąsienica”, olej na płótnie, 60×70 cm, 2026, fot. Rafał Korzeniowski

Szymczykowska konsekwentnie trzyma widza w przestrzeni uciążliwego, pedantycznego szykowania. Wchodzimy w intymną, wręcz klaustrofobiczną architekturę przygotowań: śledzimy czas spędzony na rzemieślniczym kaligrafowaniu zaproszeń, gdzie zmęczona bohaterka bezwładnie osuwa się na stół, a jej pismo urywa się na oficjalnej formule. Opresyjność tego procesu widać w każdym detalu – choćby w pieczeniu i misternym, wręcz obsesyjnym dekorowaniu urodzinowych słodyczy. Piernikowe ludziki, ubrane w wymyślne, lukrowane bikini i gorsety, stają się tu niemym symbolem tytanicznego wysiłku włożonego w budowanie idealnej fasady na pokaz. Wnikliwe spojrzenie na te perfekcyjnie wystylizowane figurki ujawnia jednak bolesne pęknięcia na ich szyjach i osypujące się wokół okruchy – cała ta misterna konstrukcja zaczyna kruszyć się pod własnym ciężarem jeszcze przed nadejściem gości.

Julia Szymczykowska, „Prezentów góra”, olej na płótnie, 180×120 cm, 2026, fot. Rafał Korzeniowski

Nawet tam, gdzie na płótnach pojawiają się upragnione atrybuty świętowania – jak gigantyczna, piętrząca się góra podarków – nie przynoszą one wyzwolenia. Jaskrawe, wzorzyste paczki w kropki i gwiazdki okazują się kolejnym elementem nadmiaru, który fizycznie osacza, przytłacza i buduje wokół bohaterki barierę oczekiwań. Artystka kapitalnie rejestruje to napięcie, gdzie przymus perfekcji zderza się z wewnętrznym wyczerpaniem, tworząc niezwykle szczery, melancholijny portret współczesnej wrażliwości.

Agnieszka Gołębiewska

Idź do oryginalnego materiału