Każdy w okolicach Suwałk znał zagrodę Krzysztofa i Marty nad jeziorem.
Dom miał czerwoną dachówkę i wielki drewniany taras.
Ale nowi goście zawsze się zdumiewali.
Bo zaraz po otwarciu drzwi w korytarzu rozlegało się głuche „bum”, a potem zapadała podejrzana cisza.
Ta cisza kryła się pod wielką starą kanapą, gdzie chowały się dwa stworzenia.
Pierwszym był ogromny czarny owczarek kaukaski imieniem Grom.
Wyglądał jak niedźwiedź – szeroka klatka, grube łapy, spojrzenie spod kudłatych brwi.
Drugim był rudy kocur Ziemniak, kościsty i wielkouszny, znaleziony rok wcześniej przy śmietniku.
Grom bał się wszystkiego: odkurzacza, dzwonka do drzwi, błysków burzy i sąsiada Zenka, który głośno kichał.
Ziemniak, miast dawać dobry przykład, gwałtownie odkrył zalety życia pod kanapą – ciepło, ciemno, a przez frędzle wszystko widać.
Bali się razem.
Marta śmiała się, iż to „zawodowi tchórze”.
Kot i pies byli nierozłączni – kiedy jeden znikał z oczu, drugi natychmiast go szukał.
Raz Krzysztof wezwał behawiorystę.
Specjalista przyniósł walizkę przysmaków, obrożę i gwizdek.
Grom zajął obronną pozycję przy kanapie i zawarczał głucho, z samych płuc.
Ziemniak w tym czasie siedział już w najgłębszej kryjówce, a jego zielone oczy świeciły jak dwa światła drogowe.
Po dziesięciu minutach specjalista wstał, strzepnął spodnie i wzruszył ramionami.
„Niech sobie żyją. Nie ma tu nic do naprawienia” – powiedział i wyszedł.
Żyli tak spokojnie, leniwie i bardzo ostrożnie – aż do jednej środy wieczorem.
Tego dnia Krzysztof wyjechał do Warszawy, do notariusza, w sprawie dokumentów po rodzinnym tartaku.
Pogoda była podła, listopadowa – chłód, wilgoć, gęsta mgła na ulicach.
Marta została sama.
Zamknęła się w kuchni, włączyła telewizor i podgrzała sobie pierogi.
Grom i Ziemniak, jak zawsze, spali pod kanapą w salonie.
Około dziesiątej wieczorem w zamku przedpokoju coś tyle zaszeleściło.
Potem trzasnęło i drzwi się otworzyły.
Do korytarza wśliznęli się dwaj mężczyźni – jeden wysoki, krzepki, w ciemnej kurtce, drugi niższy, nerwowy.
Obaj w kominiarkach.
Byli przekonani, iż dom jest pusty. Widzieli, jak odjeżdża terenówka.
Ale w kuchni paliło się światło, a przy stole, z zamkniętymi oczami, popijała herbatę Marta.
Wysoki zareagował szybko.
Skoczył do kobiety, złapał ją za ręce i powalił na podłogę.
Niższy wyciągnął z torby taśmę klejącą.
Marta zdążyła tylko głośno zaczerpnąć powietrza, a już była związana – ręce za plecami, usta zaklejone.
Zaciągnęli ją do salonu, rzucili na dywan pod kanapą.
Z telewizora wciąż dobiegały dźwięki jakiegoś serialu.
– Gdzie forsa? – wrzasnął wysoki, szarpiąc Martę za włosy.
– Pierścionki, złoto, dolary? Mów gwałtownie i cicho, nic ci się nie stanie.
Próbowała coś powiedzieć, ale przez taśmę wydobył się tylko głuchy jęk.
Wtedy niższy zaśmiał się i chwycił nóż – niewielki, ale ostry.
– Nie słyszę. Może rozciąć taśmę? A może lepiej ucho?
I w tej samej chwili spod kanapy wyskoczył Ziemniak.
Nie był tresowany.
Nigdy nie mieszkał w mieszkaniu na jedwabnej poduszce.
Żywił się przy śmietnikach, walczył ze szczurami i wiedział, iż najlepsza obrona to zaskoczenie.
Kot skoczył w powietrze i wgryzł się pazurami i zębami prosto w twarz wysokiego bandyty.
Mężczyzna zawył. Nie krzyknął – zawył, głośno, piskliwo, zwierzęco.
Upuścił nóż i złapał kota za sierść, ale Ziemniak trzymał się mocno, wpity w lewą brew i policzek.
Niższy rzucił się na pomoc, wyciągnął coś podobnego do łomu.
I wtedy spod kanapy dobiegł dźwięk.
Nie szczekanie. Nie warczenie.
To było niskie, głębokie wycie, od którego zadrżał witraż szklanych drzwi.
Grom wyszedł. Powoli.
Jego kudłata grzywa stała dęba, oczy płonęły, a z pyska ciekła ślina.
Zaatakował.
Pierwszy cios dostał ten, który trzymał kota.
Grom przegryzł mu przedramię – jak suchą gałązkę.
Kość strzeliła. Mężczyzna wrzasnął i puścił Ziemniaka, który natychmiast wgryzł się znowu, tym razem w kark.
Drugi próbował uciekać, ale wielki pies jednym skokiem go dogonił i przewrócił na podłogę.
Pazury darły parkiet, a szczęki zacisnęły się na ramieniu mężczyzny.
Po minucie pokój wyglądał jak pole bitwy.
Obaj włamywacze, krwawiąc i jęczący, czołgali się do drzwi.
Zostawili nóż i ten głupi łom.
Grom stał przed nimi, nieruchomy jak kamienna figura, z otwartym pyskiem, warczący głucho i groźnie.
Pies czekał.
Pozwolił im się wycofać, ale krok bliżej Marty byłby ostatnim.
Wypadli po schodach w dół, choćby nie myśląc o windzie.
Na dole już czekała policja – bystrzy sąsiedzi, usłyszawszy hałas i krzyki, wezwali patrol.
Po pół godzinie w zagrodzie było pełno ludzi.
Przyjechał też Krzysztof – bledszy, przerażony, wlokąc za sobą ratownika medycznego.
Marta siedziała już na kanapie, drżącymi rękami głaskając Groma.
Ziemniak siedział na jej kolanach i wylizywał zakrwawioną łapę – jeden pazur był złamany.
Młody policjant z krótko ściętą głową stał przed nimi i kręcił głową.
– Jak pani ich wytrenowała? To prawdziwe bestie! Gdzie takie szkolą? Na granicy?
Krzysztof przyklęknął przed psem.
Potem wziął na ręce Ziemniaka.
Patrzył to na jednego, to na drugiego.
Grom oblizał się – po raz pierwszy tego dnia – i ziewnął.
Jego wielkie zęby błysnęły w świetle salonu.
Potem pies odwrócił się i powoli, kołysząc się, poszedł do kanapy.
Położył się.
Ziemniak zeskoczył z rąk i poszedł za nim.
Po minucie spod kanapy wystawały już tylko dwa ogony – jeden kudłaty i czarny, drugi tyle rudy i pasiasty.
Marta zaśmiała się. Przez łzy.
Krzysztof milczał.
Jak wyjaśnić tym wszystkim ludziom, iż bohaterami stały się dwa zdesperowane tchórze?
Które całe życie chowały się przed cieniami?
A może nigdy nie były tchórzami.
Może tylko oszczędzały odwagę na tę jedną chwilę, gdy naprawdę była potrzebna.
Następnego ranka Grom i Ziemniak dostali po dużym kawałku mięsa.
Oboje zjedli je pod kanapą.
Widać przyzwyczajenie silniejsze niż chwała.
