Puszyste drożdżowe ciasto, twaróg, lekko kwaśne kolorowe porzeczki, śliwkowe powidła i chrupiąca kruszonka tworzą pachnącą polską klasykę idealną do kawy, na śniadanie czy jako poczęstunek dla gości. Nadzienia można dowolnie mieszać, więc na jednej blasze łatwo przygotować kilka smaków.
Ciasto dobrze się wyrabia i po odpowiednim wyrośnięciu jest przyjemnie lekkie. Wystarczy zostawić je na około godzinę w ciepłym miejscu, uformować bułeczki i nadziać według upodobań. Upieczone kołacze pozostają miękkie choćby następnego dnia, a przy adekwatnym przechowywaniu zachowują świeżość przez 2–3 dni.
Co będzie potrzebne
Na ciasto drożdżowe:
- 500 g mąki pszennej typu 450,
- 1 opakowanie suchych drożdży,
- 250 ml mleka,
- 2 żółtka,
- 60 g roztopionego masła,
- szczypta soli,
- 2 łyżki cukru.
Na nadzienie:
- twaróg,
- kolorowe porzeczki,
- powidła śliwkowe.
Do wykończenia:
- roztrzepane jajko do posmarowania brzegów,
- kruszonka,
- opcjonalnie roztopione masło do posmarowania upieczonych kołaczy.
Oryginalny przepis nie podaje dokładnych ilości nadzienia, kruszonki, jajka ani masła do wykończenia, dlatego dopasuj je do liczby i wielkości kołaczy.
Przygotowanie krok po kroku:
1. Przygotowanie zaczynu: Mleko podgrzewamy, aby było tylko lekko ciepłe. Dodajemy do niego cukier i suche drożdże, mieszamy i zostawiamy na chwilę do aktywacji. jeżeli używamy drożdży instant, można je wsypać bezpośrednio do mąki.
2. Wyrabianie ciasta: Do większej miski przesiewamy mąkę, dodajemy sól, żółtka, roztopione i przestudzone masło oraz przygotowany zaczyn. Wszystko dokładnie wyrabiamy, aż uzyskamy gładkie, elastyczne ciasto, które nie klei się do ścianek miski.
3. Wyrastanie: Miskę z ciastem przykrywamy czystą ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce. Ciasto zostawiamy na około 1 godzinę, aż podwoi swoją objętość. Dobrze wyrośnięte ciasto sprawi, iż kołacze będą lekkie i puszyste.
4. Dzielnie ciasta: Wyrośnięte ciasto dzielimy na równe części i z każdej formujemy zgrabną bułeczkę. Układamy je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, zostawiając odstępy, by podczas pieczenia się nie połączyły.
5. Formowanie i nadziewanie: W środku każdej bułeczki robimy wgłębienie. Brzegi smarujemy roztrzepanym jajkiem, a środek wypełniamy twarogiem, kolorowymi porzeczkami lub powidłami śliwkowymi. Nadzienia nie nakładamy zbyt dużo, by nie wypłynęło podczas pieczenia.
6. Dodanie kruszonki: Nadziane kołacze posypujemy kruszonką tuż przed włożeniem do piekarnika, aby pozostała na wierzchu i po upieczeniu utworzyła przyjemnie chrupiącą warstwę.
7. Pieczenie: Kołacze wkładamy do piekarnika nagrzanego do 170°C i pieczemy około 20 minut. Gotowe są wtedy, gdy brzegi mają ładny złocisty kolor. Czas pieczenia kontrolujemy na bieżąco, by delikatne ciasto nie wyschło.
8. Wykończenie i podanie: Upieczone kołacze wyjmujemy z piekarnika i zostawiamy do ostudzenia. jeżeli chcemy, możemy je delikatnie posmarować roztopionym masłem. Podajemy do kawy, na śniadanie, podwieczorek lub jako domowy poczęstunek.
Jak uzyskać puszyste ciasto
Mleko powinno być lekko ciepłe, a roztopione masło należy przestudzić przed dodaniem do miski. Ciasto wyrabiamy do uzyskania gładkiej, elastycznej konsystencji i nie spieszymy się z kolejnym krokiem, dopóki podczas wyrastania nie podwoi objętości.
Ważne jest także ciepłe miejsce bez przeciągów. Dobrze wyrośnięte ciasto łatwiej się formuje, a upieczone kołacze będą lżejsze i bardziej puszyste.
Jak pracować z nadzieniem i kruszonką
Twaróg, kolorowe porzeczki i powidła śliwkowe można używać osobno, przygotowując na jednej blasze różne warianty. Wgłębienie w środku robimy dość głębokie, ale nadzienie nakładamy z umiarem, by nie wypłynęło podczas pieczenia.
Kruszonkę dodajemy tuż przed pieczeniem. Dzięki temu pozostaje na wierzchu kołaczy i tworzy kontrast z miękkim ciastem i wilgotnym nadzieniem.
Jak przechowywać drożdżowe kołacze
Ostudzone kołacze przechowujemy w temperaturze pokojowej, przykryte ściereczką lub zamknięte w pojemniku. W ten sposób pozostaną miękkie przez 2–3 dni i dobrze smakują także następnego dnia.
Jeśli nie zjemy ich na czas, można je zamrozić. Przed zamrożeniem należy je całkowicie ostudzić, aby w opakowaniu lub pojemniku nie zbierała się wilgoć.
