Są takie miejsca, które nie przestają istnieć tylko dlatego, iż ludzie je opuścili. Zmieniają się, zarastają, niszczeją, ale jednocześnie zaczynają opowiadać zupełnie inną historię. Czarnobyl jest jednym z nich. Katastrofa z 1986 roku zamknęła pewien rozdział, ale otworzyła kolejny. Długi, złożony i pełen pytań, na które do dziś nie ma jednoznacznej odpowiedzi.
Czym adekwatnie jest dziś Strefa Wykluczenia? Pomnikiem błędu? Laboratorium natury? A może miejscem, które uczy nas pokory wobec technologii i własnych decyzji?
Na Pyrkonie będzie okazja, żeby spojrzeć na Czarnobyl nie przez pryzmat memów, seriali czy skrótowych opowieści, ale oczami ludzi, którzy naprawdę tam byli. Ekipa Napromieniowani.pl wraca do Strefy Naukowej z prelekcją, która zabierze Was w podróż przez cztery dekady historii miejsca, które wciąż nie przestaje fascynować.
„Czarnobyl: 40 lat minęło” – co zostało po katastrofie?
Prelekcja „Czarnobyl: 40 lat minęło” to opowieść, która zaczyna się w dobrze znanym punkcie, czyli od katastrofy i dramatycznej akcji ratunkowej. Bardzo gwałtownie jednak wychodzi poza ten schemat. To spojrzenie na Czarnobyl jako proces, a nie pojedyncze wydarzenie. Co się zmieniło przez te 40 lat? Czy natura rzeczywiście „odzyskała” teren, czy to tylko uproszczona narracja? Jak wygląda dziś życie w Strefie i czy w ogóle można mówić o życiu?
Napromieniowani.pl opowiadają o tym na podstawie własnych doświadczeń: setek dni spędzonych na miejscu, dokumentowania zmian i spotkań z Samosiołami, czyli ostatnimi mieszkańcami Strefy. To prelekcja, która łączy reportaż, historię i bardzo osobistą perspektywę. Pokazuje Czarnobyl nie jako „zakazaną lokację z gry”, ale jako miejsce, które przez cały czas istnieje i przez cały czas ma coś do powiedzenia. Nawet, a może zwłaszcza, po aż czterech dekadach.
Rafał Ambroziak – analog w świecie skażonym cyfrowo
Pasjonat retro-technologii i człowiek, który w świecie cyfrowych aparatów wybiera analogi. Nie z przekory, tylko z przekonania, iż właśnie w takim medium można najlepiej uchwycić klimat miejsc takich jak Czarnobyl.
Od 2016 roku działa razem z ekipą Napromieniowani.pl, regularnie wracając do Strefy Wykluczenia. Jego podejście do dokumentowania tego miejsca jest wyjątkowe. Zamiast szybkich, perfekcyjnych kadrów stawia na cierpliwość, niedoskonałość i charakterystyczne „ziarno”, które idealnie współgra z atmosferą opuszczonych przestrzeni. Podczas wypraw nie ogranicza się tylko do fotografii. Angażuje się także w pomoc humanitarną dla Samosiołów, co zaowocowało między innymi dość nietypowym tytułem: specjalisty od domowych dżemów z czarnobylskich owoców.
Jeśli zastanawiacie się, skąd ta odporność na klimat Strefy, sam żartuje, iż wszystko zaczęło się od dziecięcej dawki płynu Lugola. Być może dlatego właśnie w Czarnobylu czuje się trochę bardziej „na miejscu” niż gdziekolwiek indziej.
Krystian Machnik – 430 dni w Strefie
Podróżnik, reportażysta i jeden z najbardziej rozpoznawalnych popularyzatorów tematyki Czarnobyla w Polsce. W Strefie Wykluczenia spędził ponad 14 miesięcy, dokumentując jej przemiany i zbierając materiały, które trudno byłoby zdobyć w jakikolwiek inny sposób. Jego działalność to nie tylko eksploracja i fotografia, ale także realne wsparcie dla ludzi, którzy pozostali na tych terenach. Spotkania z Samosiołami, pomoc humanitarna i budowanie relacji to ważna część jego pracy oraz coś, co nadaje jego opowieściom zupełnie inny wymiar.
Za swoją działalność został wielokrotnie doceniony m.in. w plebiscycie Polak Roku we Włoszech i na Świecie oraz nagrodą Wojciechy. Był też nominowany do tytułu Człowieka Roku w swoim rodzinnym mieście. Na scenie wnosi perspektywę kogoś, kto nie tylko opowiada o Czarnobylu, ale faktycznie go przeżył. Potrafi również pokazać, iż za każdą ruiną, każdym zdjęciem i każdą historią stoją konkretni ludzie i bardzo realne doświadczenia.
Czarnobyl to jedno z tych miejsc, które łatwo sprowadzić do symbolu. Katastrofy, błędu, przestrogi. Jednak kiedy spojrzy się na niego z bliska przez doświadczenia ludzi, którzy regularnie tam wracają, okazuje się, iż ta historia jest znacznie bardziej złożona.
Prelekcja Napromieniowani.pl to nie tylko opowieść o przeszłości, ale też o tym, co dzieje się tam dziś. O zmianach, które zachodzą powoli i często niezauważalnie. O naturze, która adaptuje się na własnych zasadach, a także o ludziach, którzy mimo wszystko wciąż są częścią tej historii.
Jeśli więc chcecie zobaczyć Czarnobyl bez filtrów, skrótów i sensacyjnych uproszczeń, to spotkanie jest punktem obowiązkowym w Waszym konwentowym planerze.
