Ogrodnik w czasie jesieni ma ręce pełne roboty, gdyż nie tylko wprowadza do ogrodu nowe elementy i wykonuje prace porządkowe, ale musi przeprowadzić szereg zabiegów pielęgnacyjnych u roślin, które skupiają się na ochronie przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi: mrozem i chorobami grzybowymi. Jak to wszystko połączyć? Wystarczy odrobina wiedzy oraz systematyczność. Sprawdź, które jesienne prace są najważniejsze w ogrodzie.
Środek jesieni a nowe nasadzenia. Co posadzić w ogrodzie?
Po złotej jesieni, gdy masowo opadają liście drzew w ogrodzie sadzi się drzewa i krzewy liściaste z gołym korzeniem. Sadzonki powinny znajdować się w stanie bezlistnym. Po posadzeniu należy je podlać oraz przyciąć (zazwyczaj). W ten sposób najczęściej postępuje się z tzw. „owocówką” , czyli drzewami i krzewami owocowymi. Dla większości sadzenie jesienią jest korzystniejsze niż wiosną, wyjątkiem są gatunki bardziej wrażliwe na mróz (np. brzoskwinie). Nie zapomnij o palikowaniu drzewek, co stabilizuje je i chroni przed skutkami silnych wiatrów.
Dlaczego warto sadzić drzewka i krzewy owocowe jesienią?
-
Ciepła gleba: Ziemia po letnich miesiącach pozostało nagrzana, co stymuluje korzenie do intensywnego wzrostu.
-
Naturalne nawodnienie: Jesienne i zimowe opady deszczu oraz śniegu zapewniają optymalną wilgotność gleby.
-
Silny start wiosną: Rośliny posadzone jesienią ukorzeniają się przed zimą, dzięki czemu wczesną wiosną ruszają z wegetacją znacznie szybciej i bujniej niż te sadzone w marcu czy kwietniu.
Warto pamiętać, iż drzewa i krzewy owocowe nie tylko dają bezpośrednie korzyści w postaci jadalnych, smacznych plonów. Wiele z nich można z powodzeniem wykorzystać jako ogrodowe dekoracje (np. luźne żywopłoty), ponadto jest to wczesnowiosenny raj dla zapylaczy. Posiadając je w ogrodzie pomaga się pszczołom!
Sprawdź także: Jak prawidłowo sadzić drzewa w ogrodzie?
Ogród jesienią = szeroko zakrojone porządki!
Wiadomo, iż jesienią nie brakuje pracy w ogrodzie. Pewne zabiegi trzeba wykonać nie tylko ze względu na estetykę, ale również zdrowotność roślin. Do podstawowych prac należy regularne grabienie liści. Co z nimi zrobić? Część można wykorzystać w kompostowniku (cienkie warstwy), resztę wykorzystuje się do produkcji ziemi liściowej (np. w workach), a także jako potencjalne domki dla jeży. Kopce liści należy przykryć gałązkami, a oprócz tego materiałem, który skutecznie chroni przed deszczem.
Z ogrodu usuwa się chwasty oraz rośliny jednoroczne, które już przekwitły. Warzywniak należy oczyścić z resztek pozbiorowych, które mogą być źródłem chorób i szkodników. Na trawniku wykonuje się ostatnie koszenie, na wysokości ok. 4-4,5 cm. Zwykle przypada to na koniec października lub pierwszą dekadę listopada (przy cieplejszej jesieni). Trawę można ułożyć jako pryzmy kompostowe bądź wykorzystać jako ściółkę. Przed nadejściem mrozów z rabat wykopuje się cebule, bulwy i karpy roślin niezimujących w gruncie, np. mieczyków, dalii, begonii i pacioreczników. Należy je oczyścić, lekko przesuszyć, następnie można przechowywać chłodnym i przewiewnym pomieszczeniu, np. w skrzyniach z trocinami, piaskiem lub torfem.
Z tymi pracami należy poczekać:
-
Przycinaniem suchych pędów bylin i źdźbeł traw ozdobnych (dzięki temu są bardziej odporne na mróz, niekiedy stanowią dekorację ogrodu, bądź dostarczają ptakom pożywienia).
-
Cięciem drzew, krzewów i pnączy – większość prac wykonuje się wiosną (gatunki ozdobne) bądź zimą (drzewa i krzewy owocowe). Rzecz jasna, należy sprawdzać optymalne terminy dla konkretnych gatunków.
Sprawdź także: Jesienne porządki w ogrodzie – co zrobić z resztkami roślinnymi?
Jak chronić rośliny przed mrozem i wysuszającymi wiatrami?
Po nadejściu pierwszych solidnych mrozów rośliny zaleca się ściółkować, np. korą sosnową, liśćmi, trocinami i gałązkami iglaków. Ściółka chroni system korzeniowy przed przemarznięciem. Pracy nie wykonuje się zbyt wcześnie, gdyż: 1 – istnieje ryzyko, iż zaburzy to cykl rozwoju rośliny (zbyt wysokie temperatury mogą skłonić ją do wypuszczenia nowych pąków i pędów); 2 – ściółka może zostać zasiedlona przez szkodniki.
Nadziemną część okrywa się białą agrowłókniną zimową bądź „gotowymi” kapturami z agrowłókniny. W ten sposób często chroni się młode sadzonki drzew i krzewów. W przypadku, gdy ochrony wymaga roślina zimozielona, której nie powinno się zakrywać, praktycznym rozwiązaniem jest zbudowanie prowizorycznego „szałasu” z 3-4 palików wkopanych w ziemię, a owiniętych białą agrowłókniną. Dzięki temu roślina ma dostęp do światła, a jednocześnie ogranicza się skutki wysuszających, mroźnych wiatrów.
Uprawy pod osłonami – co robić jesienią?
Po zakończeniu sezonu tunele foliowe należy oczyścić z resztek pozbiorowych. Folię zaleca się umyć środkiem z detergentem bądź preparatem odkażającym (jeśli w okresie występował duży problem z chorobami grzybowymi). Folię po wyschnięciu należy zdjąć, zwinąć i przenieść do chłodnego, suchego pomieszczenia. Pamiętaj, aby nie składać jej na kostkę, gdyż może wtedy pękać w zgięciach. Z kolei pozostawianie folii tunelowej na zewnętrz przez zimę obniża jej trwałość.
Szklarnie ogrodowe zaleca się umyć także z zewnątrz. Ma to wpływ nie tylko na higienę uprawy, ale także na estetykę i przepuszczalność światła.
Konstrukcje stalowe należy przynajmniej raz na kilka lat pokrywać farbą antykorozyjną (bądź po prostu w razie potrzeby). Drewno analogicznie traktuje się impregnatem bądź olejem. Aluminium czyści się wodą z detergentem, podobnie jak PCV (chociaż w tym wypadku można użyć także specjalistycznych preparatów).
Praktyczna porada: Mycie zacznij od góry do dołu. Najpierw spłucz kurz, piasek i inne zanieczyszczenia wodą, następnie umyj powierzchnię wodą z detergentem (lub innym preparatem), a na koniec ponownie wykonaj płukanie czystą wodą.
Meble, donice i inne obiekty – co jeszcze należy zabezpieczyć?
Donice, w których rosły rośliny sezonowe należy przenieść do chłodnego pomieszczenia. Donice, w których znajdują się rośliny wieloletnie (np. na balkonie czy tarasie) trzeba dokładnie zabezpieczyć. Należy dokładnie owinąć je białą włókniną lub choćby workami jutowymi. Na wierzchnią warstwę ziemi sypie się ściółkę. Roślinom zrzucającym liście można nałożyć ochronne kaptury z agrowłókniny. U gatunków zimozielonych nie zasłania się nadziemnej części, natomiast należy je sporadycznie podlewać zimą, najlepiej w chłodne, ale bezmroźne lub mało mroźne dni. Zabieg chroni przed suszą fizjologiczną (sytuacją, gdy tracą wodę przez zielone organy w trakcie transpiracji, ale nie są w stanie pobrać ubytków).
Podobnie postępuje się z meblami ogrodowymi – należy przenieść je w miejsce, gdzie będą chronione przed deszczem i śniegiem. W szczególności dotyczy to mebli drewnianych. Warto używać również pokrowców na meble, które przy okazji chronią też przed zabrudzeniem.
FAQ: Jesienne prace w ogrodzie – najważniejsze zapytania
Co zrobić z oczkiem wodnym lub stawem ogrodowym przed nadejściem mrozów?
Małe oczka wodne najczęściej opróżnia się z wody, a żywe organizmy przenosi do pomieszczenia (np. do beczek i dużych akwariów). W średnich i dużych zbiornikach pozostawia się większość ryb i roślin, ale zaleca się wykonać czyszczenie (m.in. dna), a zimą trzeba umieścić przerębel (taką funkcję często pełni skimmer).
Czy można zostawić folię tunelową na zimę?
Można, ale zwiększa to prawdopodobieństwo obniżenia jej trwałości. W większości przypadków jest więc nieuzasadnionym niedbalstwem. Folię pozostawia się, jeżeli w tunelu przechowuje się przez zimę rośliny wieloletnie w pojemnikach (tj. gdy brakuje na to innego dobrego miejsca).
Jak prawidłowo zabezpieczyć wrażliwe pnącza na zimę?
Młode lub bardziej wrażliwe pnącza (np. odmiany wielkokwiatowe powojników czy milin amerykański) wymagają ochrony. U podstawy każdej rośliny usyp kopczyk z ziemi lub kory na wysokość ok. 20–30 cm. Ponadto część pędów (na tyle, na ile da się) zabezpiecz agrowłókniną zimową.
Czy jesienią i zimą trzeba podlewać iglaki w ogrodzie?
Tak, to najważniejszy zabieg często pomijany przez właścicieli ogrodów. Rośliny zimozielone i iglaki transpirują (tracą wodę) także jesienią i zimą, zwłaszcza w słoneczne, mroźne dni. jeżeli jesień jest bezdeszczowa, iglaki należy obficie podlać przed samymi przymrozkami. Podlewanie warto powtórzyć 2-3 krotnie zimą.
Co zrobić z resztkami po porażonych przez grzyby roślinach – czy można je zutylizować w ogrodzie?
Nie wolno ich kompostować, gdyż staną się źródłem problemu w kolejnym sezonie. Trzeba je utylizować umieszczając w brązowych pojemnikach na odpady (bio) bądź opcjonalnie można je głęboko zakopać.
fot. pixabay.com
#landing-content-2#
